Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
VI Ca 242/26
Sąd
Sąd Okręgowy w Zielonej Górze
Wydział
VI Wydział Cywilny Odwoławczy
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
3 czerwca 2026 r.
Opublikowano w portalu
26 października 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Sąd Okręgowy w Zielonej Górze
© autorzy OpenStreetMap

Sprawa

Sąd utrzymał przymusowe umieszczenie 78-latki w zakładzie psychiatrycznym

Przejdź do orzeczenia, 15 min czytania

Spór

Córka B. N. wniosła o umieszczenie matki Z. K. w zakładzie opiekuńczo-leczniczym o profilu psychiatrycznym bez jej zgody. Uczestniczka zaskarżyła postanowienie Sądu Rejonowego w Nowej Soli z 30 stycznia 2026 r., zarzucając brak przesłanek do hospitalizacji.

Ustalenia sądu

U uczestniczki rozpoznano zespół otępienny, nie jest zdolna do samodzielnego zaspokajania potrzeb życiowych i nie przyjmuje samodzielnie leków. Córka twierdzi, że w ostatnich dniach uczestniczka prawie nie śpi, a w maju zalała mieszkanie sąsiadów.

Rozstrzygnięcie

Sąd oddalił apelację uczestniczki i przyznał adwokatowi z urzędu 120 zł plus VAT z Skarbu Państwa za pomoc w postępowaniu odwoławczym.

Dlaczego

Sąd uznał, że dotychczasowe zachowania uczestniczki, w tym samodzielne oddalanie się z domu, agresja i brak leczenia, uzasadniają prognozę znacznego pogorszenia jej stanu zdrowia. Opinia biegłej potwierdziła, że pobyt w ośrodku jest konieczny.

Dla firm

Sąd przy ocenie przesłanki przymusowej hospitalizacji bierze pod uwagę dotychczasowe zachowanie osoby, a nie tylko opinię biegłego. Opieka domowa i wsparcie środowiskowe nie zawsze wystarczą, by uniknąć przymusowego umieszczenia.

Więcej o sprawie

Według córki, która wniosła o umieszczenie, matka prawie nie śpi w nocy i w maju zalała mieszkanie sąsiadów. Biegła uznała, że bez pobytu w ośrodku jej stan znacznie się pogorszy.

Dotychczas uczestniczka nie przyjmuje samodzielnie przepisanych jej leków, będąc uzależniona w tej kwestii od pomocy osób trzecich.

Z uzasadnienia, Sąd Okręgowy w Zielonej Górze
Sąd
Sąd Okręgowy w Zielonej Górze, VI Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura
VI Ca 242/26

Treść orzeczenia około 15 minut czytania

Sygn. akt VI Ca 242/26

POSTANOWIENIE

Dnia 3 czerwca 2026 roku

Sąd Okręgowy w Zielonej Górze VI Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym:

Przewodniczący:

sędzia Sławomir Kaczanowski

po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2026 roku w X.

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z wniosku B. N.

przy udziale Z. K.

o umieszczenie w zakładzie opiekuńczo-leczniczym o charakterze psychiatrycznym

na skutek apelacji uczestniczki postępowania Z. K. od postanowienia Sądu Rejonowego w Nowej Soli z dnia 30 stycznia 2026 roku w sprawie sygn. III RNs 334/25

postanawia:

1. oddalić apelację;

2. przyznać adwokatowi K. A. od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Nowej Soli kwotę 120 zł plus VAT tytułem nieuiszczonych kosztów pomocy prawnej udzielonej uczestniczce postępowania w postępowaniu apelacyjnym.

sędzia Sławomir Kaczanowski

Sygn. akt VI Ca 242/26

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 2 listopada 2025 roku B. N. wniosła o wydanie postanowienia o umieszczeniu jej matki, Z. K. w zakładzie opiekuńczo – leczniczym bez jej zgody.

W uzasadnieniu wskazała, że Z. K. jest osobą całkowicie niezdolną do samodzielnej egzystencji i wymaga stałej, całodobowej opieki oraz nadzoru medycznego. Wraz z wnioskiem złożyła zaświadczenie lekarskie, w którym wskazano, że uczestniczka postępowania ma obniżone funkcje poznawcze, zwłaszcza pamięć. Pacjentka nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji i wymaga opieki. Wskazane jest umieszczenie jej w domu opieki lub zakładzie opiekuńczo – leczniczym.

Postanowieniem z dnia 17 listopada 2025 r. Sąd ustanowił dla uczestniczki postępowania pełnomocnika z urzędu oraz z urzędu dopuścił dowód z pisemnej opinii biegłego sądowego z zakresu psychiatrii, po przeprowadzeniu badania uczestniczki postępowania Z. K., celem ustalenia stanu jej zdrowia psychicznego, a w szczególności czy jest ona osobą chorą psychicznie, czy dotychczasowe zachowanie uczestniczki postępowania wskazuje na to, że:

- może ona zagrażać bezpośrednio własnemu życiu albo życiu lub zdrowiu innych osób,

- nie jest zdolna do samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, a uzasadnione jest przewidywanie, że leczenie w szpitalu psychiatrycznym przyniesie poprawę jej stanu zdrowia,

- nieprzyjęcie do szpitala psychiatrycznego spowoduje znaczne pogorszenie stanu jej zdrowia psychicznego, a jeśli tak, to na czym będzie ono polegało,

a nadto ustalenie czy może ona brać udział w postępowaniu sądowym oraz czy jest zdolna do wyrażenia zgody na umieszczenie w zakładzie opiekuńczo – leczniczym o profilu psychiatrycznym.

W toku postępowania stanowisko wnioskodawczyni nie uległo zmianie. Pełnomocnik uczestniczki wniósł o oddalenie wniosku.

Sąd Rejonowy ustalił, że Z. K. ma 78 lat, jest wdową. Zamieszkuje samodzielnie, w ciągu tygodnia uczęszcza do (...), w czasie weekendów przebywa z córką. W przeszłości pracowała jako księgowa. Jej stan zdrowia od kilku lat się pogarsza. W przeszłości zdarzyło jej się wychodzić z domu bez nadzoru. W trakcie jednego z takich wyjść uczestniczka postępowania doznała urazu głowy. Nie zdaje sobie sprawy ze swojego stanu zdrowia, jest zdezorientowana, ma duże problemy w odnajdowaniu się w nowych miejscach i sytuacjach. Z. K. nie przyjmuje samodzielnie zapisanych leków, są one jej podawane przez jej dzieci. Zdarza się, że uczestniczka postępowania jest wobec nich agresywna. Uczestniczka postępowania potrzebuje pomocy z codziennymi czynnościami higienicznymi. Ubiera się niestosownie do pogody, nie zwraca uwagi na stan zakładanych ubrań. W mieszkaniu uczestniczki postępowania odłączony jest gaz, a także większość urządzeń z obawy o jej bezpieczeństwo. Syn uczestniczki postępowania dysponuje jej kontem bankowym, dokonuje wszelkich opłat związanych z utrzymaniem jej oraz jej mieszkania.

W czasie badania przez lekarza psychiatrę uczestniczka postępowania była spokojna, przytomna. Prawidłowo podała swoje imię i nazwisko. Jej orientacja w pozostałych kierunkach była zaburzona, a koncentracja obniżona. Nastrój zobojętniały, afekt z cechami stępienia. Tok myślenia spowolniały. Uczestniczka postępowania była niekrytyczna co do swojego stanu zdrowia oraz sytuacji życiowej. Bez doznań omamowych i myśli samobójczych.

U Z. K. rozpoznano zespół otępienny. W ocenie biegłego nie jest zdolna do samodzielnego zaspokajania potrzeb życiowych. Wymaga opieki i nadzoru innych osób, najlepiej w warunkach zakładu opiekuńczo – leczniczego. Pobyt w takim ośrodku pozwoli na zaspokajanie jej podstawowych potrzeb życiowych, a także prowadzenie prawidłowego leczenia. Biegła wskazała, że nieumieszczenie uczestniczki postępowania w ośrodku spowoduje znaczne pogorszenie się jej funkcjonowania i eskalację objawów chorobowych.

W tak ustalonym stanie faktycznym

postanowieniem z dnia 30 stycznia 2026 r. wydanym w sprawie o sygn. akt III RNs 334/25 Sąd Rejonowy w Nowej Soli:

- na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego z dnia 19 sierpnia 1994 r. umieścił uczestniczkę postępowania Z. K. ur. (...) PESEL (...) zamieszkałą w I. przy ul. (...) w zakładzie opiekuńczo-leczniczym o profilu psychiatrycznym bez jej zgody (w pkt 1),

- przyznał i nakazał wypłacić ze środków Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Nowej Soli adw. K. A. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych brutto, w tym kwotę 55,20 złotych podatku VAT, tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu uczestniczce postępowania (w pkt 2),

- ustalił, że koszty sądowe ponosi Skarb Państwa (w pkt 3).

Sąd Rejonowy zważył, że w sytuacji ubiegania się o umieszczenie osoby w na oddziale psychiatrycznym zakładu opiekuńczo-leczniczego zastosowanie znajdują przepisy ustawy o ochronie zdrowia psychicznego dotyczące przymusowej hospitalizacji psychiatrycznej. To, że przepisy o przymusowym leczeniu psychiatrycznym mogą mieć zastosowanie do umieszczenia bez zgody na oddziale psychiatrycznym zakładu opiekuńczo-leczniczego wynika z tego, że stosownie do art. 3 pkt 2 lit. d ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, ilekroć przepisy tej ustawy stanowią o szpitalu psychiatrycznym, odnosi się to również do innego niż szpital psychiatryczny, oddział psychiatryczny w szpitalu ogólnym, klinika psychiatryczna i sanatorium dla osób z zaburzeniami psychicznymi, zakładu leczniczego podmiotu leczniczego w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, sprawującego całodobową opiekę psychiatryczną lub odwykową, niezależnie od podmiotu, który je tworzy i utrzymuje.

Przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego pozwala na przymuszenie osoby chorej psychicznie do podjęcia leczenia w szpitalu psychiatrycznym jedynie wówczas, gdy:

1) dotychczasowe postępowanie tej osoby wskazuje na to, że nieprzyjęcie jej do szpitala spowoduje znaczne pogorszenie stanu jej zdrowia psychicznego

bądź

2) osoba ta jest niezdolna do samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, a uzasadnione jest przewidywanie, iż leczenie w szpitalu psychiatrycznym przyniesie poprawę jej stanu zdrowia.

Sąd Rejonowy uznał, iż zachodzi pierwszy z tych wypadków. Dokonywana przez Sąd kontrola występowania w stanie faktycznym sprawy przesłanek ustawowych nakazujących uwzględnienie wniosku powinna być dokładna. Sąd nie może biernie poprzestać na ocenie wyrażonej przez biegłego lekarza psychiatrę. Opinia biegłego nie może być uznana za wyłączne źródło poczynionych przez Sąd pozytywnych ustaleń co do wystąpienia materialnoprawnych podstaw wniosku. Sąd podkreślił, że o potrzebie przymusowego umieszczenia w szpitalu psychiatrycznym orzeka sąd a nie biegły, wobec czego sąd wziął pod uwagę nie tylko stanowisko biegłego, lecz także zapoznał się z przesłankami jego rozumowania, a więc z charakterystyką zdiagnozowanej jednostki chorobowej, jej przebiegiem, sposobami leczenia oraz prognozami co do skutków zaniechania tego leczenia, konfrontując przesłanki oceny biegłego z faktami ustalonymi na podstawie innych dowodów przeprowadzonych w sprawie. Sąd za całkowicie wiarygodny uznał wszak dowód z zeznań wnioskodawczyni.

Sąd zaznaczył, iż dodatkowa trudność w sprawie z wniosku o przyjęcie do szpitala bez zgody chorego wynika ze specyficznego charakteru ustaleń faktycznych, wyrażającego się w tym, że rozstrzygnięcie opiera się na prognozie, czyli hipotetycznej ocenie sądu co do skutków mogących nastąpić w przyszłości. Przewidywanie „znacznego pogorszenia” stanu zdrowia ma być, stosownie do wskazania ustawy, oparte na „dotychczasowym zachowaniu” chorego. Przez pojęcie „znaczne pogorszenie stanu zdrowia psychicznego” - uwzględniając art. 2 ust. 1 pkt 2 u.o.z.p. - należy rozumieć doprowadzenie się przez osobę chorą psychicznie, na skutek niepodejmowania leczenia, do stanu uniemożliwiającego jej funkcjonowanie w rodzinie, w miejscu zamieszkania lub w pracy. Takie rozumienie tego pojęcia pozwala ograniczyć hospitalizację przymusową tylko do tych osób, dla których jest ona niezbędna. Nie należy bowiem ułatwiać jej stosowania wobec osób chorych psychicznie, które zachowują się w sposób nawet rażąco odbiegający od wymagań społecznych, ale mogą funkcjonować bez większych trudności w rodzinie, miejscu zamieszkania i pracy.

Sąd uznał, iż dotychczasowe zachowania uczestniczki postępowania w postaci samodzielnego oddalania się z miejsca zamieszkania, w ubiorze nieodpowiednim do pogody, a następnie utrata orientacji w terenie i narażanie na wychłodzenie, brak orientacji co do swojej sytuacji zdrowotnej i życiowej, nieprzyjmowanie leków, a nadto ataki agresji kierowane przeciwko wnioskodawczyni i świadkowi, uzasadniają prognozę znacznego pogorszenia stanu jej zdrowia w razie nieprzyjęcia jej do szpitala. Pogarszanie stanu zdrowia będzie polegało na dalszej utracie orientacji w swojej sytuacji, co może prowadzić do zachowań agresywnych z jej strony w stosunku do otoczenia, a także podejmowania ryzykownych, nieprzemyślanych zachowań mogących zagrażać jej zdrowiu lub życiu.

Dotychczas uczestniczka nie przyjmuje samodzielnie przepisanych jej leków, będąc uzależniona w tej kwestii od pomocy osób trzecich. W razie braku pomocy takich osób może to spowodować przerwanie leczenia, a w konsekwencji znaczne pogorszenie stanu zdrowia psychicznego, pogłębienie się objawów i ich utrwalenie.

W niniejszej sprawie wnioskodawczyni podejmowała działania polegające na próbie zapewnienia uczestniczce postępowania pomocy, której jednak nie może sprawować stale.

Mając powyższe na uwadze Sąd Rejonowy na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego orzekł jak w punkcie 1 postanowienia.

W punkcie 2 postanowienia Sąd Rejonowy na podstawie § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, zasądził na rzecz pełnomocnika z urzędu uczestniczki kwotę 240 złotych powiększoną o stawkę VAT, tj. kwotę 295,20 zł. Jednocześnie z uwagi na treść art. 96 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Sąd w pkt. 3 postanowienia stwierdził, iż nieuiszczone koszty sądowe w sprawie ponosi Skarb Państwa.

Apelacją postanowienie Sądu Rejonowego zaskarżyła w całości uczestniczka postępowania reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegającego na przyjęciu, iż:

- nieprzyjęcie uczestniczki postępowania do zakładu opiekuńczo – leczniczego o charakterze psychiatrycznym doprowadzi do znacznego pogorszenia się jej stanu zdrowia, w sytuacji gdy z uwagi na zdiagnozowane u uczestniczki postępowania schorzenia leczenie jej ogranicza się do podawania leków mających spowolnić rozwój choroby, co jest realizowane przez członków rodziny uczestniczki postępowania;

- wnioskodawczyni podejmowała działania polegające na zapewnieniu uczestniczce postępowania pomocy, w sytuacji gdy wnioskodawczyni żadnych tego typu działań nie podejmowała, w szczególności poprzez zwrócenie się do tutejszego MOPS-u o udzielenie takiej pomocy.

Jednocześnie w trybie art. 380 k.p.c. złożono wniosek o rozpoznanie w przedmiotowym postępowaniu zarzutów sformułowanych odnośnie postanowienia Sadu pierwszej instancji, które nie podlegało zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Wskazując na powyższe uczestniczka postępowania wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Ponadto, w przypadku oddalenia apelacji wniosła o przyznanie i nakazanie wypłaty ze środków Skarbu Państwa adw. K. A. kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu uczestniczce postępowania.

W uzasadnieniu do apelacji wskazano na dwie istotne okoliczności. Po pierwsze obecny stan psychiczny uczestniczki postępowania (zdiagnozowany stan otępienny) nie jest wynikiem jej zaniechań, a w szczególności niepodejmowania leczenia. Po drugie, jak wynika z zeznań członków rodziny, przy ich wsparciu uczestniczka funkcjonuje w środowisku rodzinnym.

Ponadto podano, że umieszczenie uczestniczki postępowania w zakładzie opiekuńczo leczniczym o charakterze psychiatrycznym w żaden sposób nie poprawi jej stanu psychicznego. Obecny poziom wiedzy medycznej pozwala jedynie na hamowanie pogłębienia się procesów otępiennych, a nie na ich odwrócenie. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem Sądu, iż umieszczenie uczestniczki w takim zakładzie pozwoli wdrożyć leczenie, które w rzeczywistości sprowadza się jedynie do podawania leków. Zaznaczono, iż obecnie leki te są podawane uczestniczce systematycznie, o co dbają jej dzieci.

W świetle tych okoliczności trudno uznać, by w odniesieniu do uczestniczki zostały faktycznie zrealizowane przesłanki określone w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego W przedmiotowej sprawie nie wykazano konieczności hospitalizacji, a ponadto nie podjęto prób uzyskania wsparcia w opiece oferowanego przez MOPS.

W odpowiedzi na apelację wnioskodawczyni B. N. wniosła o oddalenie apelacji w całości. Wskazano, że jest ona bezzasadna, sprzeczna z aktualnym stanem faktycznym oraz nieuwzględniająca nagłego i znaczącego pogorszenia stanu zdrowia uczestniczki. Podano, że w ostatnich dniach stan psychiczny i funkcjonowanie uczestniczki uległy gwałtowanemu i poważnemu pogorszeniu, co całkowicie podważa twierdzenia apelacji, jakoby nie istniały przesłanki do objęcia jej całodobową opieką w warunkach zakładu opiekuńczo – leczniczego o profilu psychiatrycznym.

Jako najważniejsze zdarzenia wskazano to, że uczestniczka postępowania praktycznie nie śpi w nocy, co prowadzi co ciągłego budzenia, dezorientacji i zachowań zagrażających jej samej oraz otoczeniu. Brak snu uniemożliwia córce sprawowanie nad nią opieki w sposób bezpieczny i ciągły. W dniu 17 maja uczestniczka zalała mieszkanie sąsiadów piętro niżej, odkręcając wodę i pozostawiając ją bez nadzoru. Zdarzenie to miało poważne konsekwencje finansowe i dowodzi braku kontroli nad podstawowymi czynnościami życia codziennego. W tym samym okresie doszło do podpalenia wykładziny w mieszkaniu, co stwarzało realne zagrożenie pożarowe dla całego budynku. Zachowanie to jednoznacznie wskazuje na brak świadomości zagrożeń i konieczności natychmiastowej, profesjonalnej opieki.

Uczestniczka wymaga obecnie stałego nadzoru i opieki 24-godzinnej, której córka – B. N. – nie jest w stanie zapewnić, mimo podejmowania wysiłków. Opieka domowa stała jest niemożliwa z uwagi na:

- brak snu uczestniczki i jej nocną aktywność,

- zachowania stwarzające zagrożenia dla życia i zdrowia,

- brak świadomości konsekwencji własnych działań,

- narastające objawy psychotyczne i dezorganizację zachowania.

W tej sytuacji twierdzenie apelacji, że hospitalizacja nie jest konieczna, jest całkowicie oderwane od rzeczywistości i nie uwzględnia aktualnego stanu zdrowia uczestniczki.

Odnosząc się natomiast do zarzutów apelacyjnych wskazano na ich bezzasadność.

Po rozpoznaniu apelacji Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja uczestniczki postępowania nie jest zasadna i jako taka podlegała oddaleniu.

Wywiedziony środek zaskarżenia nie zarzucał nieważności postępowania. Nie stwierdzono tego uchybienia z urzędu. Dalsza kognicja Sądu II instancji ograniczona zostaje zatem do zakresu zaskarżenia oraz trafności lub jej braków zarzutów apelacji.

Zarzuty apelacyjne w ocenie Sądu II instancji okazały się nietrafne i jako takie nie powinny wpłynąć na wydanie w sprawie orzeczenia o charakterze kasatoryjnym, a do czego wyłącznie zmierzała wywiedziona apelacja. Podkreślić należy, że w oparciu o zebrany i w zupełności wystarczający do wydania osądu materiał dowodowy, zarówno ze źródeł osobowych (zeznania wnioskodawczyni i świadka A. K.), opinii sądowo – psychiatrycznej, zaświadczenia lekarskiego i sprawozdania z wywiadu środowiskowego Sąd Rejonowy wydał rozstrzygnięcie rozpoznające istotę sprawy. Brak jest zatem usprawiedliwionych podstaw proceduralnych ku temu, żeby skarżone postanowienie uchylić, a sprawę przekazać do ponownego rozpoznania, jak tego oczekuje apelująca.

Sąd Rejonowy w Nowej Soli dokonał zarówno prawidłowych ustaleń faktycznych jak i poczynił trafne rozważania prawne na podstawie tychże ustaleń. Właściwe było zastosowanie w sprawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego. Właściwie ustalono m.in., że u wnioskodawczyni rozpoznano zespół otępienny. Nie jest zdolna do samodzielnego zaspokajania potrzeb życiowych. Wymaga opieki i nadzoru innych osób, najlepiej w warunkach zakładu opiekuńczo – leczniczego. Pobyt w takim ośrodku pozwoli na zaspokajanie jej podstawowych potrzeb życiowych, a także prowadzenie prawidłowego leczenia. Nieumieszczenie uczestniczki postępowania w ośrodku – jak przekonywująco wskazała biegła sądowa psychiatra G. L. - spowoduje znaczne pogorszenie się jej funkcjonowania i eskalację objawów chorobowych.

Jako, że uczestniczka postępowania nie składała na etapie postępowania apelacyjnego nowych wniosków dowodowych ani jej apelacja nie zawierała żadnych nowych dowodów, to podstawę rozstrzygnięcia w II instancji stanowi materiał dowodowy zebrany w toku postępowania przed Sądem I instancji. Sąd Okręgowy miał jednakże na uwadze dodatkowo także wiarygodne wyjaśnienia dane przez wnioskodawczynię w złożonej odpowiedzi na apelację. Sąd Rejonowy uznał w sposób swobodny zeznania wnioskodawczyni dane w sprawie za wiarygodne (czego nie podważa się w apelacji), zatem również jej stanowisko wyrażone na piśmie w toku postępowania odwoławczego jawi się jako rzetelne i uwzględniające aktualny stan rzeczy dotyczący osoby uczestniczki postępowania.

W apelacji zawarto wniosek w trybie art. 380 k.p.c. o rozpoznanie w przedmiotowym postępowaniu zarzutów sformułowanych odnośnie postanowienia Sądu pierwszej instancji, które nie podlegało zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Apelacja jednakże nie precyzuje jakie (konkretnie) postanowienie Sądu Rejonowego dotyczy ten wniosek. Także analiza akt sprawy nie daje odpowiedzi pozytywnej na to pytanie. Wskazać zwłaszcza należy, że choć apelująca uczestniczka postępowania podniosła pewne zarzuty wobec wydanej opinii sądowo – psychiatrycznej (k.50), to jednakże nie wnoszono o wydanie innej, nowej opinii lub uzupełnienie tej złożonej do akt sprawy.

Sąd Okręgowy nie podzielił stawianych w apelacji zarzutów.

W apelacji podnosi się, że nie wykazano konieczności hospitalizacji uczestniczki postępowania. Tymczasem aktualne zachowania uczestniczki spełniają niewątpliwie przesłanki zagrożenia dla siebie i otoczenia. Brak snu, podpalenie wykładziny i zalanie mieszkania sąsiadów są okolicznościami wskazującymi na realne ryzyko postępowania uczestniczki dla siebie i innych. Ponadto opieka środowiskowa MOPS nie jest w stanie zapewnić opieki całodobowej w przypadku osoby z tak nasilonymi zaburzeniami neuronalno-psychicznymi jak u uczestniczki postępowania. Uczestniczka postępowania jest osobą w starszym wieku a jej stan wraz z upływem czasu będzie ulegał dalszemu pogorszeniu, i to niezależnie od tego, że podjęto wobec uczestniczki leczenie w warunkach domowych, przy wsparciu osób drugich.

Odnosząc się natomiast do zarzutu braku działań ze strony córki (wnioskodawczyni), to na przestrzeni lat wielokrotnie zgłaszała ona problemy lekarzom, podejmowała próby uzyskania pomocy oraz sprawowała opiekę w warunkach domowych do momentu, gdy stało się to obiektywnie bardzo utrudnione lub niemożliwe. W ocenie Sądu Okręgowego działalność zakładu opiekuńczo - leczniczego o profilu psychiatrycznym nie ogranicza się też wyłącznie do podawania osobom chorym leków. Zakład taki powinien również pełnić w niezbędnym zakresie funkcje opiekuńcze, a uczestniczka wymaga obecnie także opieki.

Brak formalnego zgłoszenia się wnioskodawczyni do MOPS o udzielenie dodatkowej pomocy nie może być interpretowany jako zaniedbanie, zwłaszcza że MOPS nie zapewnia opieki całodobowej a jedynie wsparcie środowiskowe, które w sytuacji osobistej uczestniczki postępowania byłoby niewystarczające.

Z uwagi na pogarszanie się stanu zdrowia uczestniczki, realne zagrożenie dla jej życia i zdrowia oraz dla otoczenia, znaczące utrudnienie w zakresie możliwości zapewnienie jej bezpiecznej opieki w warunkach domowych to wydane przez Sąd Rejonowy rozstrzygnięcie jawi się jako właściwe. Istnieje ponadto konieczność zapewnienia uczestniczce postępowania profesjonalnej, całodobowej opieki psychiatrycznej czego nie może jej zapewnić osobiście córka (wnioskodawczyni) ani MOPS.

Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji wydanego postanowienia (w pkt 1).

W pkt 2 postanowiono przyznać adwokatowi K. A. od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Nowej Soli kwotę 120 zł plus VAT tytułem nieuiszczonych kosztów pomocy prawnej udzielonej uczestniczce postępowania w postępowaniu apelacyjnym – a to na podstawie § 14 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.

Sędzia Sł. Kaczanowski

MS

145 dni od wyroku do publikacji

  1. Wyrok 3 czerwca 2026 r.
  2. Po 63 dniach trafia do portalu połowa orzeczeń
  3. Portal: 26 października 2026 r.

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.