Sąd uchylił zasiedzenie podwórza w N. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania

Wnioskodawczyni W. Z. (1) wniosła o stwierdzenie, że z dniem 01 lipca 1975r. I. M. (2) i I. M. (1) nabyli przez zasiedzenie na współwłasność małżeńską ½ prawa własności w (...) zabudowanej domem i budynkami gospodarczymi oraz zasądzenie kosztów postępowania od uczestniczki G. M. (6).

Uczestniczka wniosła o oddalenie wniosku i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

Do udziału w sprawie wezwano G. M. (2) i O. M.. Wniosek zmodyfikowano jako zasiedzenie ½ części stanowiącej podwórze zabudowanej domu i budynkami gospodarczymi z wyłączeniem pola (ogrodu).

G. M. (1) i O. M. wnieśli o oddalenie tego wniosku.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

18 października 1947 roku M. wydał orzeczenie NR r.12-23/46/47 o wykonaniu aktu nadania, na mocy którego prawo własności gospodarstwa o powierzchni 14,63 Ha nr 15 / (...), 16b, 16c, 16d, położnego w gromadzie N., gminie F., powiecie I. przeniósł na rzecz W. F. (2).

Na dzień 8 lutego 1961 roku Sąd Powiatowy w I. prowadził (...) nr (...), w której w dziale II, jako właściciel ujawniony był W. F. (1), syn G. i K.. W księdze tej w dziale I-O ujawnione były (...), 121, 187 i 188, które stanowiło gospodarstwo rolne z zabudowaniami gospodarczymi o obszarze 14,7300 Ha. Działy III i IV księgi wieczystej były wolne od wpisów.

8 lutego 1961 roku w Państwowym Biurze (...) w I. przed notariuszem D. F., I. F. (1) (zd. I.) i V. F. (1) zawarli umowę darowizny w formie Aktu Notarialnego O.. A nr (...), na mocy której W. F. (1) podzielił swą nieruchomość zgodnie z cytowanym w akcie notarialnym planem podziału w ten sposób, że darował swojej córce I. F. (1) połowę siedliska oznaczonego na planie podziału nr 93/2 o powierzchni 0,62 Ha z częścią składową tego siedliska, połowę budynku mieszkalnego z dwoma pokojami i kuchnią od strony zachodniej, połowę stajni, połowę stodoły i połowę świniarni oraz działki o numerach (...) O. o obszarze 2,33 Ha, 121/1 O. (3) o obszarze 81,50 Ha, 187/1 O. (1) o obszarze 2,78 Ha, 188/1 S. o obszarze 0,85 Ha, razem 7,3950 Ha i przeniósł na swoją córkę I. F. (1) opisane nieruchomości, a I. F. (1) darowiznę przyjęła i zgodziła się na przeniesienie na jej rzecz własności tej nieruchomości.

Jednocześnie w tym samym akcie notarialnym W. F. (1) darował swemu synowi V. F. (1) drugą połowę przedmiotowej nieruchomości składającą się zgodnie z planem podziału z połowy siedliska nr 93/1 obszarze 0,62 Ha z częścią składową tego siedliska, połowę budynku mieszkalnego z dwoma pokojami i kuchnią od strony wschodniej, połowę stajni, połowę stodoły i połowę świniarni oraz działki o numerze (...) O. o obszarze 2,60 Ha, 121/2 O. (2) obszarze 0,8150 Ha, 187/2 O. (1) o obszarze 2,45 Ha, 188/2 S. o obszarze 0,85 Ha, razem 7,3350 Ha i przeniósł na V. F. (1) własnej wyżej opisanej nieruchomości a V. F. (1) zgodził się na przeniesienie na jego rzecz własności tej nieruchomości. Jednocześnie w § 5 aktu notarialnego wskazano, że I. F. (1) i V. F. (1) są już w posiadaniu przedmiotów wyżej opisanych darowizn od 1958 roku i że darowizny te są pierwszymi między nimi zawarte i że przedmiot każdej poszczególnej darowizny stanowi wartość po 36 000 zł.

Podział działki nr (...) opisany w akcie Notarialnym O.. A (...) nie odpowiadał podziałowi geodezyjnemu, albowiem budynek mieszkalnym położony był na (...), zaś budynki gospodarcze, którymi w udziałach rozdysponował miedzy dziećmi W. F. (1) znajdowały się zarówno na (...), jak również 93/2. Okoliczność ta jednak nie miała znaczenia dla obdarowanych, którzy już przed datą sporządzenia umowy korzystali z domu mieszkalnego oraz zabudowań gospodarczych znajdujących się na (...) zgodnie z wolą ojca ujawniona w treści aktu notarialnego z dnia 08.02.1961r., zaś teren tych działek do końca linii zabudowy służył im jak wspólne podwórze.

Sąd Rejonowy w Międzyrzeczu postanowieniem z 22 lutego 1962 roku w sprawie o sygnaturze akt Dz.Kw. Nr 497/61 odłączył działki o (...)/(...) 188/2 o powierzchni 7,3350 Ha z nieruchomości objętej (...) nr (...) i przyłączył je do nowej (...) nr (...) na rzecz właściciela V. F. (1).

V. I. i I. F. (1) 15 stycznia 1966 roku zawarli związek małżeński.

7 marca 1968 roku w Państwowym Biurze (...) w I. przed Notariuszem D. Ś. pomiędzy V. F. (1) a I. M. (1) i E. M. doszło do zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości w formie aktu notarialnego Rep. (...) nr (...), na podstawie której I. M. (1) i I. M. (2) nabyli do majątku wspólnego od V. F. (1) całe gospodarstwo rolne z zabudowaniami położone w miejscowości N., Z., powiat U., województwo (...) o obszarze 7,0300 Ha. Nieruchomość ówcześnie objęta była księgą wieczystą o numerze (...). Strony umowy oświadczyły również, iż częścią składową powyższej nieruchomości test także połowa domu mieszkalnego murowanego, krytego blachą o trzech izbach w N. nr 16 od strony wschodniej, połowa stajni murowana, kryta blachą od strony zachodniej, połowa stajni, murowana, kryta blacha od strony południowej i połowa stodoły murowana z gliny, kryta dachówką od strony wschodniej – budynki te wymagają remontu.

Sprzedający V. F. (2) zobowiązał się wydać nabywcom nieruchomość w posiadanie w terminie do 30.04.1968r.

I. M. (1) zmarł 30 lipca 1995 roku, I. M. (2) zmarła 25 września 1998 roku.

Postanowieniem z 24 września 1996 roku w sprawie o sygnaturze I Ns 163/96 Sąd Rejonowy w Świebodzinie Wydział I Cywilny stwierdził, że spadek po I. M. (1) zmarłym 30 lipca 1995 roku ostatnio zamieszkały w miejscowości N. gmina M. nabyła w całości na podstawie Testamentu ustnego z 4 marca 1991 roku otwartego i ogłoszonego w Sądzie Rejonowym w Świebodzinie 23 sierpnia 1996 roku W. Z. (2).

Postanowieniem z 18 maja 2006 roku w sprawie o sygnaturze I Ns (...) Sąd Rejonowy w Świebodzinie Wydział I Cywilny stwierdził, że spadek po I. M. (2) zmarłej 25 września 1998 roku ostatnio zamieszkałej w miejscowości nabyła w całości na podstawie Testamentu ustnego z 4 marca 1991 roku otwartego i ogłoszonego w Sądzie Rejonowym w Świebodzinie nabyła w całości W. Z. (2).

W. Z. (3) 1 marca 2003 roku zawarła związek małżeński z N. Z. i przyjęła nazwisko Z..

Wnioskodawczyni W. Z. (1) (zd. Z.) jest spadkobiercą po I. M. (1) i I. M. (2).

Uczestniczka G. M. (1) jest córką I. M. (3) i I. M. (1).

Uczestniczka G. M. (1) jest córką I. M. (3) i I. M. (1).

Uczestniczka G. M. (1) oraz jej mąż N. M. nabyli od I. I. (zd. F.) należącą do niej nieruchomość, położoną w (...) za cenę 20.000 złotych, nabycia tego dokonali bez zachowania formy aktu notarialnego w listopadzie 1967r. w obecności ojca uczestniczki I. M. (1), z tym , że kwota 15.000 złotych została przekazana zbywającej w listopadzie 1967 roku, zaś kwota 5000 złotych została zapłacona w kwietniu 1968r.

Uczestniczka postępowania G. M. (1) oraz jej mąż N. M. i syn G. M. (2) zamieszkali w domu mieszkalnym (...) w N. około 1967 roku.

Kiedy uczestniczka postępowania G. M. (1) wraz z mężem i synem wprowadziła się w miejsce I. I. i zajęła cześć budynku mieszkalnego po stronie wschodniej składającą się z dwóch pokoi, kuchni, w drugiej części budynku mieszkalnego po stronie zachodniej zamieszkiwał brat I. F. (2) do około 1968r. Przez krótki okres po wprowadzeniu się uczestniczce postępowania udało się zająć także dodatkowe pomieszczenie, od strony podwórza, niemniej jednak V. F. (1) odebrał uczestniczce postępowania i jej mężowi ów pokój i urządził w nim kuchnię. Uczestniczka i jej mąż nie podejmowali starań aby odzyskać to pomieszczenie, zarówno w czasie, gdy pozostawało ono w posiadaniu V. F. (1), jak również, gdy w posiadanie objęli je I. i I. M. (2).

Kiedy uczestniczka postępowania G. M. (1) dowiedziała się, że V. F. (1) zamierza sprzedać swoją część gospodarstwa i prosiła swego ojca I. M. (1) aby ten odkupił od niego udział, nie wyobrażała sobie bowiem jak będzie funkcjonowała w sytuacji, gdy udział ten zostanie kupiony przez osobę obcą. Trzeba bowiem w tym miejscu wskazać, iż zarówno I. I. (zd. F.), jak również V. F. (1) byli członkami rodziny M.. I. M. (1) uległ prośbie córki i w dniu 07.03.1968 roku wraz z I. M. (3) odkupił gospodarstwo rolne od V. F. (1). I. i I. M. (2) po darowaniu gospodarstwa rolnego w L. córce B. U., przeprowadzili się do nowo zakupionego gospodarstwa w N.. Uczestniczka postępowania G. M. (1) nie była zdziwiona faktem zamieszkania przez rodziców i jej rodzeństwo we wschodniej części budynku mieszkalnego, do której prowadziło osobne wejście, składającej się z dwóch pokoi i kuchni. Uczestniczka nie przekazywała im kluczy do tamtej cześci budynku.

Uczestniczka postępowania, jej mąż N. M. oraz jej rodzice zgodnie zajmowali pomieszczenia zarówno budynku mieszkalnego, znajdującego się na działce (...), jak również w zabudowaniach gospodarczych, znajdujących się na działkach (...). Z zabudowań na ówczesnej działce (...), gdzie znajduje się jeden duży budynek gospodarczy, gospodarze korzystali w ten sposób, że w oborze, każdy z nich miał swoją część pomieszczenia do utrzymywania zwierząt, kolejno była kuźnia, z której korzystał jedynie I. M. (5), były pomieszczenia stodoły z której korzystano wspólnie i garaż, z którego korzystała jedynie uczestniczka postepowania z mężem, było pomieszczenie sieczkarni, z której obie rodziny korzystały wspólnie. Po pożarze stodoły G. M. (1) i jej mąż zbudowali własną. Z budynków na gospodarczych ówczesnej działce (...) korzystano w ten sposób, że pomieszczenia świniarni były przedzielone, każdy z gospodarzy korzystał z trzech wydzielonych klatek w tym pomieszczeniu, dalej G. M. (1) miała swój kurnik i wiatę. Gospodarze zgodnie korzystali również z podwórza znajdującego się na działkach (...), , którego granice wydzielały zabudowania gospodarcze, dopiero za linią wyznaczoną zabudowaniami, działki (...) były wykorzystywane przez ich nich na wyłączność. Na podwórze prowadziła jedna brama, na podwórzu nie było płotów. Z części (...) nr (...) za zabudowaniami korzystali wyłącznie I. i I. M. (2) czyniąc tam zasiewy, zaś z części (...) uczestniczka postepowania G. M. (1) z mężem N. M. czyniąc tam własne zasiewy.

I. M. (2) i I. M. (1) w zajmowanej przez siebie części budynku mieszkalnego założyli centralne ogrzewanie, malowali pomieszczenia, nie wykonując jednak większych inwestycji.

W dniu 02.05.1972r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w U. poinformowało N. M. o wszczęciu postepowania w urzędu w przedmiocie uregulowania własności gospodarstwa rolnego I. I. (zd. F.).

W dniu 2 maja 1972r. I. M. (1) jako świadek w w/w postępowaniu zeznał, iż jego córka G. M. (3) oraz zięć N. M. zawarli nieformalną umowę sprzedaży gospodarstwa rolnego z I. I., wskazując, iż był jej świadkiem.

24 maja 1972 roku N. M. zwrócił się do Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w U. o przyznanie gospodarstwa rolnego I. I. na własność.

14 czerwca 1972 roku Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w U. na podstawie Aktu Własności Ziemi nr ON-(...)/72 stwierdził, że N. M., syn V. i D. urodzony (...) zamieszkały w N. powiat (...) i jego żona G. M. (4), z domu M., córka I. i I. urodzona (...) zamieszkała w N. stali się z mocy samego prawa właścicielami nieruchomości oznaczonych w (...) nr (...) wsi N., powiat U. o numerach (...)/1 i 188/1 o powierzchni 7,4000 Ha położonych w N., powiat (...) wraz z zabudowaniami w całości.

Na elewacji budynku mieszkalnego znajdującego się na (...) uwidocznione zostały dwie tabliczki adresowe jedna od strony wschodniej z nr 16 opatrzona nazwiskiem (...) N. oraz druga z numerem 16A opatrzona nazwiskiem I. M. (1).

Na podstawie decyzji Naczelnika Gminy M. z 2 września 1977 roku o numerze (...) w sprawie przejęcia na własność Państwa gospodarstwa rolnego bez zabudowań należącego do I. M. (3) i I. M. (1) w zamian za rentę Naczelnik Gminy w M. przejął na własność Państwa gospodarstwo rolne o powierzchni 8,7000 Ha położone we wsi N. gmina M. z zabudowaniami składające się z (...) zapisane w (...).

Jednocześnie w decyzji tej wyznaczono I. M. (1) i I. M. (2) w miejscowości N. działkę gruntu o obszarze 0,5000 Ha do bezpłatnego dożywotniego użytkowania.

Państwowe Biuro (...) w U. 31 stycznia 1978 roku zawiadomiło, że z (...) urządzonej dla nieruchomości o obszarze 7,33 Ha stanowiącej własność I. i I. M. (3) odłączono działki (...) i 120/1 i przekazano na rzecz Skarbu Państwa za rentę.

17 lutego 1981 roku w Państwowym Biurze (...) przed Notariuszem Ś. E. działający jako przedstawiciel Skarbu Państwa - Banku (...) oraz N. M. i G. M. (1) zawarli umowę sprzedaży w formie Aktu Notarialnego O.. A nr (...), na mocy której Skarb Państwa jako właściciel nieruchomości rolnej sprzedał N. i G. małżonkom M. nieruchomość rolną, dla której nie była urządzona księga wieczysta, położoną w N. gmina M. składającą się z działki o (...) o powierzchni 1,97 Ha według planu i rejestru pomiarowego sporządzonego przez Rejonowy Oddział Biuro Geodezji i (...) Rolnych w U..

4 marca 1991 roku w mieszkaniu prywatnym I. M. (1) zamieszkałego w N. nr (...) został sporządzony testament z udziałem sekretarza Gminy w M. - M. Ś.. I. M. (1) oraz I. M. (2) wyrazili swą ostatnią wolę w związku z zapisem zabudowań mieszkalnych i gospodarczych stanowiących odrębny przedmiot własności od gruntu. I. M. (1) i I. M. (2) oświadczyli, że po swojej śmierci przekazują dla W. Z. (2) własność domu mieszkalnego składającego się z dwóch pokoi, kuchni, skrytki położonych od strony bramy wjazdowej oraz obory i stodoły we wsi (...) gmina M. oraz szopę i nieukończoną chlewnię.

31 lipca 1997 roku Urząd Rejonowy w Świebodzinie na podstawie decyzji nr (...).IV.(...) przyznał I. M. (2) nieodpłatnie prawo własności gruntu Skarbu Państwa oznaczonego geodezyjnie : działki nr (...) o powierzchni 0,4087 Ha oraz działki nr (...) o powierzchni 0,0900 Ha położonych w N. gmina M..

31 lipca 1997 roku Urząd Rejonowy w Świebodzinie na podstawie decyzji nr (...).IV.(...).III.53/91/97 przyznał I. M. (1) oraz I. M. (2) nieodpłatnie prawo własności do gruntu Skarbu Państwa na którym znajdują się zabudowania stanowiące odrębny od gruntu przedmiot własności, oznaczonego geodezyjnie nr (...) o powierzchni 0,(...) Ha położonej w N. gmina M..

19 grudnia 2000 roku w urzędzie Gminy M. G. M. (1) i N. M. zawarli z O. S. umowę dzierżawy, w ramach której zostały wydzierżawione na okres dziesięciu lat działki o nr (...)/(...) 187/1 i 188/1. Działka o nr (...) nie została wydzierżawiona.

Na podstawie decyzji Wójta gminy M. nr (...) z 17 lutego 2003 roku wobec zobowiązanej I. M. (3) ustalono wymiar łącznego zobowiązania podatkowego na rok 2003, tj. podatek od nieruchomości - N. nr 16a w wysokości 647 zł oraz podatek rolny w wysokości 104 zł, łącznie 751 zł.

W latach 2006 i 2007 również na podstawie decyzji wójta gminy M. nr (...) z 3 października 2006 roku i nr (...) z 15 lutego 2007 roku ustalono wymiar zobowiązania podatkowego wobec I. M. (3).

Na podstawie decyzji Wójta gminy M. nr (...).81.2014 z 31 stycznia 2014 roku wobec zobowiązanej W. Z. (1) ustalono wymiar podatku od nieruchomości w wysokości 1042 zł oraz podatku rolnego w wysokości 208 zł, łącznie 1250 zł. Na podstawie decyzji Wójta gminy M. nr (...).615.2018 z 9 lutego 2018 roku również ustalono wymiar zobowiązania podatkowego wobec W. Z. (1).

Na podstawie decyzji Wójta gminy M. nr RF.II.(...).92.2021 z 5 lutego 2021 roku ustalono na rok podatkowy 2021 zobowiązanie podatkowe w łącznej kwocie 282 zł dotyczące nieruchomości położony w miejscowości N., tj. podatek leśny w wysokości 25 zł oraz podatek od nieruchomości w wysokości 257 zł, łącznie 282 zł wobec G. M. (1).

K. Z. (1) oraz K. M. w okresie od 1998 roku do czasu gdy sołtys zaprzestał inkasowania należnych podatków uiszczali podatki do rąk sołtysa - O. B. w zakresie odpowiednio do zajmowanej części nieruchomości i budynku mieszkalnego.

Postanowieniem z 18 maja 2006 roku w sprawie (...) Ns (...) Sąd Rejonowy w Świebodzinie Wydział I Cywilny stwierdził, że spadek po I. M. (2) zmarłej 25 września 1998 roku ostatnio zamieszkałej w N. na podstawie Testamentu ustnego z 4 marca 1991 roku otwartego i ogłoszonego w Sądzie Rejonowym w Świebodzinie nabyła W. Z. (1), z domu Z., córka V. i I. w całości.

Postanowieniem z 12 listopada 2019 roku w sprawie I Ns 435/19 Sąd Rejonowy w Świebodzinie Wydział I Cywilny stwierdził, że spadek po N. M. zmarłym 16 listopada 2018 roku ostatnio zamieszkałym w N. na podstawie ustawy nabyli zona G. M. (1) oraz dzieci: G. M. (2) i O. M., każdy ze spadkobierców po 1/3 części spadku.

13 lipca 2021 roku G. M. (1) wezwała W. Z. (1) i K. Z. (1) do opróżnienia i opuszczenia nieruchomości wraz z obowiązkiem uiszczenia wynagrodzenia za bezmowne korzystanie z nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym i gospodarczym położonej w miejscowości N. (...), gmina M., działka nr (...) w terminie do 31 sierpnia 2021 roku pod rygorem skierowania sprawy o eksmisję na drogę postępowania sądowego. W wezwaniu tym wskazano że G. M. (5) jest właścicielem (...) wchodzącej w skład nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Świebodzinie prowadzi (...). Jednocześnie wezwano W. Z. (1) i K. Z. (2) do solidarnej zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości poprzez zapłatę 1000 zł miesięcznie do rąk G. M. (1) płatne do 10 dnia każdego miesiąca pod rygorem skierowania sprawy o zapłatę na drogę postępowania.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie w piśmie z 12 sierpnia 2021 roku W. Z. (1) wskazała, że jest właścicielem zajmowanej przez nią części nieruchomości położonej w miejscowości N. (...), w tym połowy domu mieszkalnego, połowy stajni, połowy świniarni i połowy stodoły. W związku z tym odmówiła opróżnienia i opuszczenia nieruchomości.

10 listopada 2021 roku W. Z. (1) wezwała G. M. (1) do zaprzestania naruszania posiadania domu położonego w N. (...) oraz pomieszczeń gospodarczych zajmowanych przez W. Z. (1) poprzez zaniechanie stawiania płotu dzielącego działkę siedliskową wspólnie posiadaną przez G. M. (1) i W. Z. (1). W piśmie tym wskazano również, że W. Z. (1) nie wyraża zgody na posadowienie płotu dzielącego działkę siedliskową, z której wspólnie korzystają dwie strony od szeregu lat.

W odpowiedzi na powyższe w piśmie z 15 listopada 2021 roku G. M. (1) wskazała, że brak jest jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych do uwzględnienia roszczeń wynikających z wyżej wymienionego wezwania. W piśmie tym wskazano, że G. M. (1) pozostaje jedynym właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości N. (...), gmina M., w skład której wchodzi działka nr (...). Natomiast ogrodzenie wznoszone jest wyłącznie na terenie przedmiotowej nieruchomości i w żaden sposób nie narusza integralności sąsiednich działek w tym działki o numerze (...). Jednocześnie w piśmie tym wskazano, że jeżeli kiedykolwiek w przeszłości W. Z. (1) korzystała z nieruchomości G. M. (1), to czyniła to wyłącznie za jej zgodą i to w zamian w szczególności za uiszczanie danin publicznoprawnych.

23 grudnia 2021 roku G. M. (1) wytoczyła przeciwko pozwanym W. Z. (1) i K. Z. (2) powództwo o wydanie nieruchomości położonej w N. (...) gmina M., dla której Sąd Rejonowy w Świebodzinie V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi (...) nr (...).

Sąd Rejonowy w Świebodzinie V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi (...). W dziale I-O tej księgi ujawnione są działki (...) o łącznej powierzchni 9,4356 Ha położone w obrębie N., gmina M., powiat (...), województwo (...). W dziale II tej księgi, jako właściciele ujawnieni są N. M. i G. M. (1) - wspólność ustawowa majątkowa małżeńska. Dział I-Sp i III jest wolny od wpisów. W dziale IV tej księgi wpisana jest hipoteka umowna na kwotę 4,10 złotych na rzecz Skarbu Państwa.

Działka nr (...) ma powierzchnię 0,6307 Ha i w całości stanowi tereny rolne, w części są to grunty rolne zabudowane (Br-(...)), a w części grunty orne ((...), (...)).

Działka nr (...) położona w obrębie N., gmina M., powiat (...), województwo (...) ujawniona w (...) nr (...) ma powierzchnię 0,2111 Ha i w całości stanowi zabudowane tereny rolne (Br-(...)).

Działka nr (...) nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Przedmiot zasiedzenia stanowi część działki nr (...) (oznaczona w projekcie biegłego sadowego dot. podziału nieruchomości, jako mogąca zostać wydzielona nowa działka nr (...)) obejmująca podwórze zabudowane domem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi. Granice zasiedzenia wyznacza ogrodzenie wychodzące z punktu granicznego 266, tj. północnego narożnika stodoły na granicy działek nr (...) i przedłużenie tego ogrodzenia do punktu granicznego 921 leżącego na styku trzech działek o nr 93/(...), 93/3 i 93/4. W projekcie działka nr (...) została podzielona na działki o nr (...)/(...), zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W tak ustalonym stanie faktycznym postanowieniem z dnia 10 lutego 2025r. Sąd Rejonowy w Świebodzinie stwierdził, że zasiedziano udział ½ działki (...) o powierzchni 0,2148 ha w dacie i na rzecz wskazanych we wniosku.

W uzasadnieniu podał, że 01 stycznia 1965r. skrócono terminy zasiedzenia do 10 i 20 lat.

Tymczasem od 08 lutego 1961r. do czasu sprzedaży, a wcześniej poprzednik prawny państwa M. zajmowali dwa pokoje i kuchnię po lewej stronie budynku, część pomieszczeń piwnicznych i wspólnie korzystali z zabudowań gospodarczych. Małżonkowie M. jako następcy prawni V. F. (1) posiadali to od 30 kwietnia 1968r. Sąd uznał, że wejście V. F. (1) w posiadanie było w dobrej wierze.

Apelację od tego orzeczenia wywiodła G. M. (1) zaskarżając to orzeczenie w całości zarzuciła mu:

1. naruszenie art.233 § 1 kpc przez uznanie, że G. M. (1) przyjęła pod swój dach swoich rodziców przez co wadliwie ustalono posiadanie samoistne;

2. naruszenie prawa materialnego przez wadliwe zastosowanie art.172 kc w sytuacji, gdy posiadanie zostało przerwane przez nabycie w drodze aktu własności ziemi dnia 14 czerwca 1972r. przez co nie upłynął okres zasiedzenia;

3. art.172 § 1 kc w zw. z art.46 § 1 kc, art.47 § 1 i 2 kc, art.48 kc przez fizyczne wydzielenie nowej nieruchomości, choć wniosek dotyczył udziału, a takie wydzielenie jest niedopuszczalne;

4. naruszenie prawa materialnego art.172 § 1 w zw. z art.46 § 1 kc, art.47 § 1 i 2 kc, art.48 kc przez przyjęcie, że poprzednicy prawni wnioskodawczynie nie korzystali z części budynku i pomieszczeń gospodarczych i pozostałych działek;

5. naruszenie prawa materialnego art.172 § 1 kc w zw. z art.197 kc, że poprzednicy prawni wnioskodawczyni nabyli udział, a zakres posiadania nie był równy;

wnosząc o zmianę i zasądzenie kosztów.

W uzasadnieniu podnosiła, że M. nie wykonywali remontów poza założeniem c.o. i malowaniem, co było konieczne do korzystania z tej części nieruchomości. M. nie byli posiadaczami samoistnymi. Nawet jak by byli, to akt własności ziemi z 14.06.1972r. przerwał ten bieg, a to wyklucza zasiedzenie w dacie 01.01.1975r.

Od 01.10.1990r. wydłużono czas zasiedzenia. I. M. (1) zmarł 30.07.1995r., a I. – 25.09.1998r., co wyklucza zasiedzenie przez te osoby. Od tego czasu nikt tam nie mieszkał, nawet według twierdzeń wnioskodawczyni.

Sąd zaś podzielił działkę tworząc nową nieruchomość i w niej zasiedział udział w części, a to 22% całej nieruchomości.

Wnioskodawczyni w odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podała, że apelacja ta jest bezzasadna. Zakupiono od V. F. (1) jego część gospodarstwa rolnego. Działka siedliskowa była współwłasnością. Budynek miał numery (...). Akt własności ziemi z 14.06.1972r. jako decyzja administracyjna nie mógł przerwać biegu zasiedzenia. Nabycie własności było w granicach w jakich faktycznie korzystał z nieruchomości.

Sprawiedliwość społeczna wymaga by stan prawny doprowadzono do zgodności z wolą stron czynności prawnych, a ewentualne błędy nie powstały z winy wnioskodawczyni i jej poprzedników prawnych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja zasługuje na uwzględnienie, gdyż sąd II instancji z urzędu stwierdza, że ma miejsce nierozpoznanie istoty sprawy i naruszenie prawa materialnego. To że od 1961r. dokonywano czynności prawnych związanych z przeniesieniem własności z rażącym naruszenie wówczas obowiązującego prawa materialnego i wadliwie to rejestrowano, to wcale nie znaczy, że miało miejsce samoistne posiadanie cudzego prawa własności nieruchomości (faktyczne władztwo nad rzeczą cudzą).

I tak darowizna z dnia 08.02.1961r. (k.62-66) jest kluczem do zrozumienia co komu darowano.

I tak W. F. (1) darował córce I. F. (1) i synowi V. F. (2) nie dwie odrębne nieruchomości w obrębie działki siedliskowej, domu mieszkalnego i budynków gospodarczych, a tylko i wyłącznie udziały w tych nieruchomościach, wskazując de facto sposób korzystania z tej nieruchomości obdarowanym, a oni się na to zgodzili. Tylko rolę otrzymali na wyłączną własność jako dwie odrębne nieruchomości.

Obowiązujący wówczas dekret prawo rzeczowe wymagał podziału jednej nieruchomości na dwie odrębne w taki sposób, że dzielił budynki i musiała być jedna ściana od ziemi do kalenicy wraz z gruntem, czyli podziału siedliska ostatecznie wraz z budynkiem co nigdy nie nastąpiło. Protokół k.40-41 akt teczki gospodarstwa rolnego z 2.05.1972r. (poprzedników wnioskodawczyni) wyraźnie stwierdza, że siedlisko było wspólne M. i I. I.. Nie ma dowodu, że po 1961r. V. F. (1) posiadał cokolwiek kosztem siostry. Czyli w 7.03.1968r. kupując od brata I. M. (4) kupili tyle ile miał V. F. (1) i nic więcej. Zgodnie z zasadą, że nikt nie może przenieść więcej praw nić sam posiada. Siedlisko – dom mieszkalny i budynki gospodarcze były de facto we współwłasności po ½ i tylko był podział „quad usum” w tych obiektach, a nie zniesienie współwłasności. Potwierdza to nie tylko teczka gospodarstwa (...), ale też (...), gdzie w teczce (...) na k.29 przekazano gospodarstwo rolne w 1977r. na Skarb Państwa bez budynków przez państwo M.. Zwrot gruntu pod budynkami nastąpił dopiero na rzez Ś. M. w 1997r. (k.41) teczki (...). Znamienne też jest zeznanie świadków, że siedlisko było zawsze wspólne. W 1977r. od M. przyjęto grunt pod budynkami (k.34) pozostawiając tylko zabudowania.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że ani Ś. ani jej brat F. nie byli posiadaczami siedliska w dobrej wierze jako samoistni posiadacze, gdyż byli wyłącznie jego współwłaścicielami w udziale po ½ i posadowionych na nich zabudowań.

Tyle w 1968r. pan F. mógł przekazać w ramach umowy sprzedaży państwu M., tylko to co sam miał – co do siedliska i zabudowań. I nic więcej. Nie ma dowodu, że I. I. niczym nie władała po 1961r. albo by jej brat posiadał jej „część”. Zapisy urzędowe w teczkach gospodarstw to wykluczają, a one są bardziej wiarygodne. Teoretycznie dla M. jakikolwiek bieg mógłby się rozpocząć najwcześniej w 1968r., ale i on nigdy nie spowodował by zasiedzenia, skoro w 1977r. zdali grunt na Skarb Państwa (też pod budynkami). Zwrot tego gruntu na rok przed ich śmiercią wyklucza by mogli oni cokolwiek zasiedzieć jako grunt. Działkę gruntu (siedliskową) wszak zwrócono w 1997r. M.. Zasiedzenie na ich rzecz 01.01.1975r. czegokolwiek gruntowego było więc niemożliwe, a tym bardziej działki nr (...).

Drugą kwestią istotną jest to, że jeśli wniosek dotyczy zasiedzenia udziału to nie można rozpoznając go stwierdzić zasiedzenia nie udziału, a de facto „nowej nieruchomości” wówczas nieistniejącego (w 1975r.), ani wydzielić do zasiedzenia części którą władała aż do 1968r. I. I. (poprzednio F.). Potwierdza to też akt uwłaszczenia z 1972r. A to przeczy był całością budynków władał sam V. F. (1) do 1968r. i by po tej dacie „przekazał” to M.. Kwestia zaś zasiedzenia udziału w nieruchomości, a kwestia zasiedzenia fizycznie wydzielonej części nieruchomości w wyniku zasiedzenia, to dwa różne zagadnienia prawne, faktycznie!, orzecznicze.

To zupełnie inne rozstrzygnięcie niż poddane pod osąd sądu. Już tylko to powoduje, że zmienił sąd treść żądań i orzekł inaczej niż ono brzmiało.

Zaś to powoduje brak rozpoznania istoty sprawy.

Niewątpliwie też część ustaleń sądu co do posiadania M. jest wprost sprzeczne z dokumentami znajdującymi się w teczce obu gospodarstw i wytworzonych w latach 1968r. i 1972r., co powoduje, że są to częściowo wadliwe ustalenia faktyczne. Sąd nie zwraca też uwagi na to, że nawet jeśliby zasiedziano tak jak stwierdza to i tak w 1977r. zdano to na własność Skarbu Państwa, czyli takie orzeczenie co do istnienia interesu prawnego jest wątpliwe. Bo zasiedzenia też dotyczy zasada posiadania interesu prawnego.

Reasumując przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd rejonowy ponownie rozważy żądanie i odniesie się do niego wprost rozstrzygając sprawę.

Podstawę orzeczenia stanowi art.386 § 4 kpc.

Ic

Sędzia S. Kaczanowski