Spółka powołała wyrok TK z grudnia 2025 r. Sąd odrzucił skargę o wznowienie

Skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 6 lipca 2017 roku, sygn. akt VII Ca 90/17.

Skarżący jako podstawę wznowienia wskazał art.401

1 kpc powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025r. (P 10/16), w którym Trybunał orzekł, że art. 292 w zw. z art. 285 § 1 i 2 kodeksu cywilnego, rozumiane w ten sposób, że umożliwiają nabycie przez przedsiębiorcę przesyłowego lub Skarb Państwa, przed wejściem w życie art. 305

1

-305

4 kodeksu cywilnego, w drodze zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu, są niezgodne ze wskazanymi przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia.

Zgodnie z treścią art. 399§ 1 k.p.c. w wypadkach przewidzianych w ustawie, można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem. Skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać m.in. podstawę wznowienia i jej uzasadnienie oraz okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi ( art. 409 k.p.c.).

Zgodnie z art.401

1 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania, między innymi, w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Stosownie do dyspozycji art. 407 § 2 k.p.c. skargę opartą na tej podstawie wnosi się w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Warunkiem rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania jest wejście w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie bowiem z art. 190 ust. 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony i wchodzą w życie z dniem ogłoszenia (przy czym Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego). Dalej, stosownie do art. 114 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym orzeczenia Trybunału ogłasza się w odpowiednim dzienniku urzędowym.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 roku (w sprawie P 10/16), nie został dotychczas opublikowany. Tym samym nie wszedł jeszcze w życie i nie może stanowić podstawy wniesienia skargi o wznowienie postępowania opartej na art. 401

1 k.p.c.

Sąd ma oczywiście świadomość toczącego się od dłuższego czasu sporu w kwestii publikacji orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. Jednak należy mieć na względzie, że wznowienie postępowania należy do szczególnych środków zaskarżenia prawomocnych już orzeczeń i tym samym przepisów statuujących podstawy do wniesienia skargi nie można interpretować rozszerzająco. Taka interpretacja zaś nie pozwala zastosować do wskazanego powyżej przepisu Konstytucji wykładni innej niż językowa, a ta z kolei nie pozostawia wątpliwości kiedy orzeczenie Trybunału wchodzi w życie. Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z 10 sierpnia 2023 roku (w sprawie II NSK 22/23), zgodnie z którym dla wznowienia postępowania na podstawie art. 401

1 k.p.c. wymagane jest, aby zaskarżone orzeczenie zostało wydane przed opublikowaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Bardzo wąskie interpretowanie przepisów o wyjątkowym charakterze nie pozwala też pominąć faktu, że podstawa wznowienia wymieniona w art.401

1 k.p.c. mówi o stwierdzeniu niekonstytucyjności aktu normatywnego, a nie sposobu jego interpretacji. We wskazanym wyroku Trybunał nie orzekł natomiast o tym, że art. 292, art. 285 § 1 i 2 i art. 305

1

-305

4 kodeksu cywilnego są niezgodne z Konstytucją, a jedynie, że niezgodne z nią jest określone ich rozumienie. Sąd w tym składzie zgadza się zaś w tym zakresie z zapatrywaniem przyjętym w wyroku Sądu Najwyższego z 21 czerwca 2023r. (II PSKP 75/22), według którego brak jest podstaw do wznowienia postępowania w przypadku stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodność z Konstytucją określonej wykładni aktu normatywnego

Sąd Okręgowy nie dopatrzył się również, aby postępowanie objęte skargą dotknięte było nieważnością w rozumieniu art. 401 k.p.c., jak również aby zachodziły inne podstawy wznowienia.

Zgodnie z art. 410§1 k.p.c. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13§2 k.p.c.

sędzia Izabela Sobolewska