Sąd oddalił apelację firmy domagającej się dopłaty do odszkodowania po kolizji

Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2025 r., w sprawie z powództwa (...) Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w. P. przeciwko (...) S. A. z siedzibą w. W. o zapłatę, Sąd Rejonowy w Brodnicy oddalił powództwo (pkt 1) oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 917 zł tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (pkt 2).

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy wskazał, że w dniu 22.06.2022 r. doszło do zdarzenia drogowego, w następstwie, którego uszkodzeniu uległ pojazd marki (...) nr rej (...), który stanowił własność A. W.. Sprawcą zdarzenia był kierowca ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej u pozwanej. Pozwany prowadził postępowanie likwidacyjne w sprawie i ostatecznie decyzją z dnia 13.07.2022 r. ukształtował odszkodowanie na kwotę 2.384,81 zł. Podstawą wypłaty była kalkulacja naprawy sporządzona przez ubezpieczyciela.

Na podstawie umów cesji powód nabył wszelkie wierzytelności powstałe lub mogące powstać przeciwko ubezpieczycielowi w związku z kolizją drogową z 22.06.2022 r. Poszkodowana zawarła umowę przez pełnomocnika. Początkowo kwestionowała zawarcie umowy, jednakże finalnie przyznała się do jej zawarcia. Poszkodowana otrzymała od cesjonariusza nieujawnioną kwotę tytułem ceny za sprzedaną wierzytelność. O cesji zawiadomiono pozwanego.

Na zlecenie powoda została sporządzona kalkulacja naprawy pojazdu, która wskazywała, iż koszt jego naprawy powinien wynosić 5.949,81 zł. Powód w dniu 23.06.2023r. wezwał pozwanego do dopłaty odszkodowania, przesyłając kalkulację własną. Z opinii biegłego wnikało natomiast, iż koszt naprawy pojazdu to kwota od 5.822,21 zł do 5.151,77 zł, w zależności od wariantu.

Poszkodowana naprawiała samochód we własnym zakresie z uwagi, że uszkodzenia nie były duże, a nadto samochód był już wiekowy. Była zadowolona z efektów własnej pracy i przekonana, iż pieniądze otrzymane od ubezpieczyciela wystarczyły na pokrycie kosztów naprawy.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy, po omówieniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz mających zastosowanie przepisów prawa wskazał, że wobec stanowczej deklaracji poszkodowanej, iż kwota otrzymana od ubezpieczyciela była wystarczająca do naprawy pojazdu, niezasadne byłoby ustalanie wysokości odszkodowania w oparciu o tzw. metodę kosztorysową. Zwrócił przy tym uwagę, że z okoliczności sprawy nie wynikają żadne przesłanki wskazujące na to, iż pojazd nie został przywrócony do stanu poprzedniego. W konsekwencji, Sąd Rejonowy oddalił powództwo, orzekając o kosztach postępowania zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sporu

(uzasadnienie – k. 164 – 171v. akt).

Apelację od powyższego wyroku wniósł powód zaskarżając go w całości oraz zarzucając mu naruszenie przepisów prawa procesowego i prawa materialnego, tj.:

– art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. przez przekroczenie przez Sąd I instancji zasady swobodnej oceny dowodów, uchybienia zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego;

– art. 5 k.c. poprzez uznanie, że ubezpieczyciel - pozwany może powoływać się na dyspozycję art. 5 k.c. podczas gdy poszkodowany w niniejszej sprawie jest jego klientem, a więc konsumentem, a ten sam pozwany zaniżył wobec niego wypłaconą wartość odszkodowania;

– art. 509 § 1 k.c. w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.c. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że zawarta przez poszkodowanego z poprzednim nabywcą wierzytelności umowa cesji wierzytelności jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego;

– art. 363 § 1 k.c. w zw. z art. 361 § 2 k.c. w zw. z art. 822 k.c. poprzez ich błędną wykładnię i wadliwe przyjęcie, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z tzw. rzeczywistymi kosztami naprawy, które powstają z chwilą dokonania naprawy pojazdu, a do których nie ma zastosowania utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego;

– art. 385

1 §1 k.c. w zw. z art. 6 k.c., poprzez oddalenie powództwa z uwagi na fakt, że Sąd nie był w stanie ustalić wysokości kwoty wynagrodzenia za sprzedaż wierzytelności, podczas gdy główne świadczenie stron tj. kwota wynagrodzenia nie podlega badaniu przez Sąd, ponadto to strona pozwana powinna była wykazać, czy doszło do rażącego wyzysku lub błędu;

– art. 278 § 1 k.p.c. poprzez zastąpienie dowodu z opinii biegłego sądowego dowodem z zeznań poszkodowanej.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 3.565,90 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 26.07.2022 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto, zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych

(apelacja – k. 174 – 191 akt).

W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o oddalenie apelacji oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą według norm przepisanych

(odpowiedź na apelację – k. 206 – 214 akt).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja jest bezzasadna.

Na wstępie wskazać należy, że ustalenia faktyczne Sądu I instancji były prawidłowe, znajdowały wsparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, ocenionym należycie, bez naruszenia granic swobody sędziowskiej. W konsekwencji Sąd Okręgowy podzielił je w całości i przyjął za własne. W związku z tym nie istniała już potrzeba ich szczegółowego powtarzania (por. postanowienie SN z dnia 19 czerwca 2013 r., I CSK 156/13, LEX nr 1365587).

W niniejszej sprawie podstawę prawną dochodzonego roszczenia – tak co do zasady jak i wysokości – stanowiły przepisy art. 822 § 1 k.c. w zw. z art. 34 ust. 1 i art. 36 ust 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 367 z późn. zm.) w zw. z art. 361 – 363 k.c. Nadto w sprawie należało mieć na względzie również przepis art. 415 k.c. w zw. z art. 436 § 2 k.c. – bowiem szkoda powstała w wyniku kolizji dwóch pojazdów mechanicznych. Wobec niekwestionowania zasady odpowiedzialności przez pozwanego, kwestia ta nie miała jednak zasadniczego znaczenia. Sąd Rejonowy prawidłowo zatem odniósł się do wyżej wymienionych przepisów prawa materialnego.

W ocenie Sądu Okręgowego, w okolicznościach niniejszej sprawy, legitymacja czynna powoda nie budziła wątpliwości. Sąd I instancji ustalił, że „na podstawie umów cesji powód nabył wszelkie wierzytelności powstałe lub mogące powstać przeciwko ubezpieczycielowi w związku z kolizją drogową z 22.03.2022r.” Niezrozumiała jest zatem ocena Sądu I instancji, że strona powodowa „nie wykazała skutecznego nabycia wierzytelności”. Doszło tu do wewnętrznej sprzeczność między ustaleniami poczynionymi przez Sąd I instancji a dokonaną przez ten Sąd oceną prawną. Ponieważ Sąd ten jednocześnie wskazał na niezasadność powództwa z innych przyczyn, wyrok mimo częściowo nietrafnego uzasadnienia ostatecznie odpowiada prawu. Słusznie bowiem wskazał Sąd I instancji, że o ważności umowy cesji decyduje wola poszkodowanego, którego prawo do swobodnego rozporządzania mieniem nie może być ograniczane nadmiernym paternalizmem sądowym. Nie ulega wątpliwości, że zbycie wierzytelności nastąpiło w sposób świadomy (mimo wcześniejszego kwestionowania tej okoliczności przez poszkodowaną), a uznanie, że umowa cesji jest nieważna byłoby niekorzystne dla poszkodowanej, która jest konsumentem, a zatem podlega szczególnej ochronie prawnej. Jednocześnie należy wskazać, że ustalenie wynagrodzenia (ceny) za zbywaną wierzytelność nie ma w realiach sprawy znaczenia dla rozstrzygnięcia. Podkreślenia nadto wymaga, że na etapie postępowania apelacyjnego powód przedłożył załącznik nr 1 do umowy przelewu wierzytelności, w którym wskazano wysokość wynagrodzenia za sprzedaż wierzytelności, a także potwierdzenie przelewu dokonanego na rzecz poszkodowanej. Z dokumentów tych jasno wynika, że poszkodowana otrzymała za zbycie przedmiotowej wierzytelności kwotę 1390 zł. Nie ma zatem żadnych podstaw do przyjęcia sprzeczności umowy cesji, zawartej przez poszkodowaną z poprzednim nabywcą wierzytelności, z zasadami współżycia społecznego.

Następnie należy wskazać, że Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko Sądu Rejonowego co do braku podstaw do dochodzenia przez powoda zwrotu hipotetycznych kosztów naprawy pojazdu. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że poszkodowana po zaistnieniu szkody dokonała naprawy pojazdu. Jednocześnie brak jest jakichkolwiek przesłanek do stwierdzenia, że naprawa ta nie doprowadziła do przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego. W ocenie Sądu Okręgowego, w takiej sytuacji brak było podstaw do ustalania wysokości odszkodowania w oparciu o hipotetyczne koszty naprawy określone przez biegłego sądowego.

Sąd Okręgowy podziela zapatrywanie wyrażone w uchwale Sąd Najwyższego z dnia 11 września 2024 r., sygn. akt III CZP 65/23, zgodnie z którym

jeżeli naprawa pojazdu przez poszkodowanego stała się niemożliwa, w szczególności w razie zbycia lub naprawienia pojazdu, nie jest uzasadnione ustalenie wysokości odszkodowania z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych jako równowartości hipotetycznych kosztów naprawy.

W ocenie Sądu Okręgowego, nie można przyjąć, aby obowiązek naprawienia szkody nie był uzależniony od jakichkolwiek zdarzeń następczych. Przeciwnie, szkoda jest zjawiskiem dynamicznym, a wielkość roszczenia odszkodowawczego może zmieniać się w czasie, gdyż jest zależna od okoliczności, które nastąpiły po zdarzeniu szkodzącym. Roszczenie odszkodowawcze nie ulega petryfikacji i nie staje się stałym, niezmiennym składnikiem majątku poszkodowanego. Naprawienie szkody, następujące w postępowaniu sądowym, obejmuje natomiast pokrycie tego uszczerbku, który istnieje w dacie zamknięcia rozprawy (zob. wyrok SN z 10 czerwca 2021 r., IV CNPP 1/21, OSNC 2022, nr 3, poz. 33, i przywołane tam orzecznictwo).

Powyższe stanowisko Sądu Najwyższego wpisuje się w konsekwentną linię orzeczniczą tutejszego Sądu Okręgowego, którą to Sąd Okręgowy prezentuje już od kilku lat.

Żądanie odszkodowania wyliczonego jako nieponiesione koszty przyszłej naprawy pojazdu jest wykluczone, gdy naprawa jest już niemożliwa, co ma miejsce np. w razie jego uprzedniego naprawienia. Sam fakt, że w orzecznictwie niektórych sądów zapadają inne wyroki, nie ma jakiegokolwiek wpływu na prawidłową wykładnię przepisów, która została zastosowana przez Sąd Rejonowy, którego orzeczenie zostało zaskarżone. Sąd Okręgowy w całości podziela aktualne orzecznictwo Sądu Najwyższego, na które powołał się także Sąd I instancji.

W przedmiotowej sprawie kwestia wyliczenia hipotetycznych kosztów naprawy była całkowicie irrelewantna z punktu widzenia rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu Okręgowego, przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia hipotetycznych kosztów naprawy pojazdu było w realiach niniejszej sprawy całkowicie zbędne, albowiem dowód ten nie dawał podstaw do poczynienia jakichkolwiek istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych.

W odniesieniu do zarzutów apelacji podkreślenia wymaga, że poszkodowany nie był obowiązany do naprawy pojazdu. Skoro jednak

naprawy dokonał, to

niemożliwe było pominięcie tego faktu w toku oceny zasadności żądania pozwu. Dokonanie naprawy samochodu wpływało bowiem na ocenę wielkości szkody, a w konsekwencji - wysokości roszczenia odszkodowawczego (zob. uzasadnienie powołanego już wyroku SN z 8 grudnia 2022 r.).

Podsumowując, Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez Sąd Rejonowy, zgodnie z którym w świetle zeznań świadka należne odszkodowanie nie powinno odpowiadać ani hipotetycznym kosztom naprawy pojazdu wyliczonym przez powoda, ani ustalonym przez biegłego sądowego. Podkreślenia wymaga, że z zeznań poszkodowanej jednoznacznie wynikało, iż uszkodzenia były niewielkie, a odszkodowanie uzyskane od ubezpieczyciela w pełni wystarczyło na dokonanie naprawy pojazdu, bez konieczności ponoszenia dodatkowych wydatków z własnych środków. Jej zeznania były stanowcze i jednoznaczne. W szczególności nie wynikało z nich w żadnej mierze, aby pojazd nie został przywrócony do stanu poprzedniego. W świetle powyższego istniała podstawa do określenia wysokości szkody w oparciu o zeznania poszkodowanej. Oparcie rozstrzygnięcia na hipotetycznych kosztach naprawy prowadziłoby natomiast do wykreowania szkody o charakterze fikcyjnym, oderwanej od rzeczywistego rozmiaru uszczerbku oraz faktycznych kosztów jego usunięcia.

Mając to wszystko na względzie, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną w całości.

O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł zgodnie z wyrażoną w art. 98 § 1, § 1

1 i § 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. zasadą odpowiedzialności za wynik sporu i zasądził od przegrywającego spór powoda na rzecz pozwanego kwotę 450 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia ogłoszenia wyroku do dnia zapłaty. Kwota ta obejmuje jedynie wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego, ustalone stosownie do § 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118).