Bank chciał więcej niż nominał po unieważnionej pożyczce. Sąd Okręgowy oddalił apelację

Powód (...) Bank S.A. z siedzibą we E. wniósł o zasądzenie od pozwanej K. F. kwoty 10.212,16 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 26 maja 2023 roku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu, ewentualnie kwoty 11.528,00 zł z odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztów procesu.

W uzasadnieniu pozwu wskazano, że żądanie strony powodowej obejmuje zapłatę za korzystanie przez pozwaną z kapitału udzielonego jej w ramach umowy pożyczki hipotecznej nominowanej do franka szwajcarskiego, która wyrokiem sądu została uznana za nieważną. Podniesiono, iż żądana kwota 10.212,16 zł wynika z różnicy pomiędzy nominalną, a realną na dzień 30 kwietnia 2023 r. kwotą środków pieniężnych otrzymanych przez pozwaną na podstawie zawartej umowy pożyczki. Z kolei kwota roszczenia ewentualnego - 11.528,00 zł, jest rezultatem tego, że powodowi poza roszczeniem o zwrot środków pieniężnych, ich nominalnej wysokości przysługuje dodatkowe świadczenie o ww. kwotę wynikające z istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza. Powód szeroko uzasadnił możliwe sposoby obliczania żądanych kwot.

W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu. W uzasadnieniu zakwestionowano dochodzone roszczenie zarówno co do zasady jak i co do wysokości. Podniesiono zarzut braku podstawy do żądania zapłaty za korzystanie z kapitału, bowiem umowa pożyczki została uznana przez Sąd za nieważną na skutek zastosowania w niej postanowień uznanych za abuzywne. W tejże sytuacji bankowi nie należy się zapłata innych kwot niż nominalna wartość wypłaconego świadczenia w wykonaniu tej nieważnej umowy. W odniesieniu do waloryzacji sądowej wskazano, że w przypadku banku jako przedsiębiorcy wykluczone jest żądanie jakiejkolwiek rekompensaty, w tym waloryzacji kapitału. Pozwana podkreśliła również, iż żądanie banku jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Ponadto, wskazano, iż powód nie wykazał wysokości żądanej przez siebie rekompensaty, nie wyjaśniając metodyki zastosowanych wyliczeń i tym samym uniemożliwiając pozwanej rzetelnego ustosunkowania się do nich.

W piśmie z dnia 31 października 2024 r. powód wskazał, że żądanie zwrotu realnej wartości kwoty kapitału kredytu opiera na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu i wyjaśnił czym, w jego ocenie jest urealnienie świadczenia.

S ąd ustalił, co następuje.

W dniu 14 kwietnia 2005 roku pozwana zawarła z poprzednikiem prawnym powoda – (...) Bank S.A. z siedzibą we E., umowę pożyczki hipotecznej nominowanej do franka szwajcarskiego ((...)). Pożyczka przeznaczona była na dowolny cel niezwiązany z prowadzoną przez pożyczkobiorcę działalnością gospodarczą (§1 umowy).

Według zapisów umowy bank udzielił pozwanej pożyczki w kwocie 73.800,74 zł, na okres 240 miesięcy, nominowanej do waluty (...), według kursu kupna walut dla (...) obowiązującego w banku w dniu uruchomienia całości pożyczki lub jej poszczególnych transz w przypadku wypłaty pożyczki w transzach.

Pozwana zobowiązała się do spłaty udzielonej pożyczki w 240 równych ratach kapitałowo odsetkowych. Wysokość tych rat miała być obliczana po przeliczeniu kwoty wypłaconej pożyczki na (...) stosowanie do postanowień umowy i miały być one płatne w złotych wg kursu sprzedaży obowiązującego w NBP na dzień przed datą wpływu środków do banku.

A. ści bezsporne, a nadto dowód: umowa pożyczki hipotecznej – k. 17 – 21.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, wyrokiem w sprawie o sygnaturze akt (...) z dnia 9 marca 2023 roku orzekł, iż stosunek prawny pomiędzy pozwaną, a (...) S.A. z siedzibą we E. wynikający z umowy pożyczki hipotecznej numer (...) nie istnieje i zasądził od pozwanego banku na rzecz powódki kwotę 55.785,99 zł (…).

O koliczno ść bezsporna, a nadto dowód: wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 9 marca 2023 r. – k. 27

Powód jest następcą prawnym (...) Bank S.A. z siedzibą we E..

A. ść bezsporna.

Pismem z dnia 11 maja 2023 r. powód wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 43.120,38 zł tytułem zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia uzyskanego przez pozwaną na podstawie wykonywania przez bank nieważnej umowy. Następnie pismem z dnia 14 czerwca 2023 roku powód złożył pozwanej oświadczenie o potrąceniu. Z kolei pismem z dnia 28 lutego 2024 roku powodowy bank przedstawił pozwanej propozycję ugodową, w której wskazał, iż jego zdaniem przysługuje mu wobec pozwanej roszczenie o zapłatę kwoty 11.527,32 zł tytułem zwrotu realnej, a nie jedynie nominalnej wartości kapitału udostępnionego na mocy nieważnej umowy.

C. ód: wezwanie do zapłaty z zał. z potwierdzeniem doręczenia – k. 36-40; oświadczenie o potrąceniu z zał. z potwierdzeniem doręczenia – k. 41-43; propozycja ugodowa z zał. potwierdzeniem doręczenia – k. 44-49.

S ąd zważył, co następuje :

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie okoliczności bezspornych, przedłożonych dokumentów oraz zeznań pozwanej. Zebrany materiał dowodowy Sąd ocenił wedle własnego przekonania i w sposób wszechstronny, mając nadto na względzie zasady logiki i ogólne zasady doświadczenia życiowego.

Zgromadzone w sprawie dokumenty nie budziły zastrzeżeń Sądu co do ich autentyczności. Zupełnie inną kwestią było, jakie wnioski i ustalenia natury faktycznej oraz prawnej należy wyciągnąć w oparciu o nie. Podkreślić również należy, iż wiarygodność przedłożonych do akt dokumentów nie była kwestionowana przez strony.

Zeznaniom pozwanej Sąd przyznał w całości walor wiarygodności, albowiem były one jasne, spójne i tworzyły logiczny ciąg wydarzeń, nadto korespondowały z dokumentami zgromadzonymi w sprawie.

Sąd na podstawie art. 235 Celem art. 6 i 7 wspomnianej dyrektywy 93/13 jest przywrócenie sytuacji prawnej i faktycznej konsumenta, w jakiej znajdowałby się on w braku abuzywnego postanowienia (w braku umowy). Na taki cel wskazywał Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 21 grudnia 2016 toku w połączonych sprawach C-154/15, C-307/15 i C-308/15 (pkt 61). Wyjaśnił, że obowiązek wyłączenia przez sąd krajowy nieuczciwego postanowienia umownego nakazującego zapłatę kwot, które okazują się nienależne, wiąże się co do zasady z odpowiednim skutkiem restytucyjnym dotyczącym

tych kwot (pkt 62). Brak takiego skutku restytucyjnego jest w stanie podważyć skutek zniechęcający, jaki art. 6 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 zamierzał powiązać ze stwierdzeniem nieuczciwego charaktery postanowień znajdujących się w umowach zawieranych z konsumentami rzez przedsiębiorcę (pkt 63). Trybunał wskazuje, że każdorazowo należy upewnić się, że przedsiębiorca zostanie zniechęcony do wprowadzania takich warunków w umowach oferowanych konsumentowi (wyrok z dnia 25 listopada 2020 r., C-269, teza 38).

Należy także podkreślić, że ochrona konsumenta przewidziana na gruncie dyrektywy 93/13 nie kończy się wraz z unieważnieniem umowy, albowiem w wypadku unieważnienia umowy zawartej między konsumentem a przedsiębiorcą ze względu na nieuczciwy charakter jednego z jej warunków, do państw członkowskich należy uregulowanie, w drodze ich prawa krajowego, skutków tego unieważnienia, z poszanowaniem ochrony przyznanej konsumentowi przez tę dyrektywę, w szczególności poprzez zagwarantowanie przywrócenia sytuacji prawnej i faktycznej, w jakiej konsument ten znajdowałyby się w braku takiego nieuczciwego warunku (wyrok (...) z 16 marca 2023 r. C-6/22).

Wobec stanowiska powoda, wymaga podkreślenia, że wbrew wskazanemu przez niego poglądowi, w wyroku (...) w sprawie C-520/21 wskazano wprost, że art. 6 ust 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/12 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą instytucja kredytowa ma prawo żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty. Wyraźnie wskazano, że bank w takiej sytuacji może domagać się tylko kapitału i odsetek, żadna dodatkowa „rekompensata” mu nie przysługuje. W wyroku tym wprost przesądzono, że zgodnie z zasadą

nemo auditur propriam turpitudinem allegans (powołując się na własny występek nie będzie wysłuchany) nie można dopuścić ani do tego, by strona czerpała korzyści gospodarcze ze swojego niezgodnego z prawem zachowania, ani do tego, by otrzymała odszkodowanie za niedogodności nim wywołane (pkt 81). Z uzasadnienia tego wyroku wynika zatem, że Trybunał wypowiedział się nie tylko np. o bezzasadności wszelkich roszczeń z tytułu wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, ale wszelkich innych świadczeń wykraczających poza zwrot kapitału i odsetek, jakkolwiek bank by ich nie nazwał. Stanowisko to zostało wprost potwierdzone w postanowieniu (...) z 11 grudnia 2023 r. C-756/22. To , że powód powołuje się na urealnienie kapitału, nie zmienia sposobu rozumienia przywołanych orzeczeń, w których nie ma mowy o zwrocie urealnionego kapitału czy kwot odpowiadających wartości kapitału itp. Jest mowa wprost o czystym, wypłaconym kapitale.

Odsetki za opóźnienie, do których odwołuje się powód w swojej argumentacji, to zupełnie inna kwestia. W ocenie (...) należą się one wierzycielowi, ale w zupełnie innych okolicznościach – tylko wtedy, gdy konsument, zobowiązany do zwrotu na rzecz wierzyciela uzyskanego kapitału opóźnia się ze spełnieniem swojego świadczenia. Nie ma to związku z treścią umowy stron i wysokością należnych w rozliczeniu kwot, ale z ewentualnym opóźnieniem tego rozliczenia przez konsumenta. Za to wyłącznie należy się bankowi „wynagrodzenie”. Za nic więcej.

Odnosząc się do kolejnych argumentów strony powodowej wskazać należy, iż w niniejszym stanie faktycznym zastosowanie znajdują art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c., nakazujące stronom wzajemne zwrócenie sobie tego co świadczyły sobie na podstawie nieważnej umowy. Ze strony powoda był to zwrot kwot uzyskanych od pozwanej jako raty kapitałowo – odsetkowej, prowizji, ewentualnie innych opłat pobieranych na podstawie nieważnej umowy, natomiast z strony pozwanej zwrot tego, co otrzymała od pożyczkodawcy z umowy, czyli zwrot kwoty kapitału. Świadczenie banku polegające na wypłacie kapitału pożyczki w wykonaniu nieważnej umowy pożyczki miało charakter świadczenia pieniężnego i taki sam charakter ma świadczenie zwrotne. Oznacza to, że w stosunku do takiego świadczenia zastosowanie ma zasada nominalizmu, która polega na tym, że wykonanie zobowiązania zwrotnego przez kredytobiorcę następuje poprzez zapłatę sumy pieniężnej równej nominalnej wartości sumy stanowiącej przedmiot świadczenia spełnionego przez bank. Brak podstawy faktycznej i prawnej, aby przeliczyć wartość pieniądza, który był głównym przedmiotem świadczenia (por. Wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2023 r., sygn. akt I C 35/23, LEX 3590365).

Odnośnie do żądania zapłaty w oparciu o przepisy o waloryzacji wskazać należy, że co do zasady świadczenia pieniężne mogą podlegać waloryzacji przewidzianej w art. 358W tym miejscu warto przywołać również stanowisko (...) wyrażone w postanowieniu z 12 stycznia 2024 r. w sprawie C-488/23 (LEX (...)), które jednoznacznie wskazuje, że art. 6 i 7 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że w kontekście uznania za nieważną całej umowy kredytu zawartej z konsumentem przez instytucję kredytową, a to ze względu na to, że umowa ta zawiera nieuczciwe warunki, bez których nie mogłaby dalej obowiązywać, przepisy te stoją na przeszkodzie wykładni sądowej prawa państwa członkowskiego, zgodnie z którą instytucja ma prawo żądać od konsumenta, poza zwrotem kapitału wypłaconego tytułem wykonania umowy oraz odsetek za opóźnienie od dnia wezwania do zapłaty, rekompensaty polegającej na sądowej waloryzacji świadczenia wypłaconego kapitału w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej danego pieniądza po wypłaceniu tego kapitału rzeczonemu konsumentowi.

Na marginesie wskazać należy, że w okresie pomiędzy zawarciem umowy a jej rozliczeniem nie doszło do istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza, o której mowa w art. 358Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił powództwo w całości jako bezzasadne, o czym orzekł w punkcie 1 wyroku.

O kosztach procesu orzeczono w punkcie 3 wyroku z uwzględnieniem wyniku sprawy, którą powód przegrał w całości. Zgodnie z treścią art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Na koszty procesu, które poniosła pozwana w kwocie 3.617,00 zł składały się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 3.600 zł obliczone na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Mając zaś na uwadze przepis art. 98 § 1 SSR Aleksandra Smólska - Kreft

Sygn. akt II Ca 620/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 maja 2026roku

S ąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydzia ł Cywilny Odwoławczy

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSO Wojciech Rybarczyk

Protokolant: D. sekretarz sądowy X. Ł.

po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2026 roku w Bydgoszczy

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą we E.

przeciwko K. F.

o zapłatę

na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 6 marca 2025 r. wydanego w sprawie XIV C 1370/24

I. Oddala apelację.

II. Zasądza od powoda na rzecz pozwanej z tytułu zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego kwotę 1800 zł (tysiąc osiemset złotych 00/100) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia ogłoszenia wyroku do dnia zapłaty.

SSO Wojciech Rybarczyk

II Ca 620/25

UZASADNIENIE

Powód (...) Bank S.A. z siedzibą we E. wniósł o zasądzenie od pozwanej K. F. kwoty 10.212,16 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 26 maja 2023 roku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu, ewentualnie kwoty 11.528,00 zł z odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztów procesu.

Wyrokiem z dnia 6 marca 2025 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy, w sprawie sygn. akt XIV C 1370/24:

1. oddalił powództwo w całości,

2. zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 3617,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu wyroku Sąd Rejonowy wskazał następujące okoliczności faktyczne ustalone w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego oraz podstawy prawne swego rozstrzygnięcia:

„W dniu 14 kwietnia 2005 roku pozwana zawarła z poprzednikiem prawnym powoda – (...) Bank S.A. z siedzibą we E., umowę pożyczki hipotecznej nominowanej do franka szwajcarskiego ((...)). Pożyczka przeznaczona była na dowolny cel niezwiązany z prowadzoną przez pożyczkobiorcę działalnością gospodarczą (§1 umowy).

Według zapisów umowy bank udzielił pozwanej pożyczki w kwocie 73.800,74 zł, na okres 240 miesięcy, nominowanej do waluty (...), według kursu kupna walut dla (...) obowiązującego w banku w dniu uruchomienia całości pożyczki lub jej poszczególnych transz w przypadku wypłaty pożyczki w transzach.

Pozwana zobowiązała się do spłaty udzielonej pożyczki w 240 równych ratach kapitałowo odsetkowych. Wysokość tych rat miała być obliczana po przeliczeniu kwoty wypłaconej pożyczki na (...) stosowanie do postanowień umowy i miały być one płatne w złotych wg kursu sprzedaży obowiązującego w NBP na dzień przed datą wpływu środków do banku.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, wyrokiem w sprawie o sygnaturze akt I (...) z dnia 9 marca 2023 roku orzekł, iż stosunek prawny pomiędzy pozwaną, a (...) Bank S.A. z siedzibą we E. wynikający z umowy pożyczki hipotecznej numer (...) nie istnieje i zasądził od pozwanego banku na rzecz powódki kwotę 55.785,99 zł (…).

Powód jest następcą prawnym (...) Bank S.A. z siedzibą we E..

Pismem z dnia 11 maja 2023 r. powód wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 43.120,38 zł tytułem zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia uzyskanego przez pozwaną na podstawie wykonywania przez bank nieważnej umowy. Następnie pismem z dnia 14 czerwca 2023 roku powód złożył pozwanej oświadczenie o potrąceniu. Z kolei pismem z dnia 28 lutego 2024 roku powodowy bank przedstawił pozwanej propozycję ugodową, w której wskazał, iż jego zdaniem przysługuje mu wobec pozwanej roszczenie o zapłatę kwoty 11.527,32 zł tytułem zwrotu realnej, a nie jedynie nominalnej wartości kapitału udostępnionego na mocy nieważnej umowy.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie okoliczności bezspornych, przedłożonych dokumentów oraz zeznań pozwanej. Zebrany materiał dowodowy Sąd ocenił wedle własnego przekonania i w sposób wszechstronny, mając nadto na względzie zasady logiki i ogólne zasady doświadczenia życiowego.

Zgromadzone w sprawie dokumenty nie budziły zastrzeżeń Sądu co do ich autentyczności. Zupełnie inną kwestią było, jakie wnioski i ustalenia natury faktycznej oraz prawnej należy wyciągnąć w oparciu o nie. Podkreślić również należy, iż wiarygodność przedłożonych do akt dokumentów nie była kwestionowana przez strony.

Zeznaniom pozwanej Sąd przyznał w całości walor wiarygodności, albowiem były one jasne, spójne i tworzyły logiczny ciąg wydarzeń, nadto korespondowały z dokumentami zgromadzonymi w sprawie.

Sąd na podstawie art. 235Odsetki za opóźnienie, do których odwołuje się powód w swojej argumentacji, to zupełnie inna kwestia. W ocenie (...) należą się one wierzycielowi, ale w zupełnie innych okolicznościach – tylko wtedy, gdy konsument, zobowiązany do zwrotu na rzecz wierzyciela uzyskanego kapitału opóźnia się ze spełnieniem swojego świadczenia. Nie ma to związku z treścią umowy stron i wysokością należnych w rozliczeniu kwot, ale z ewentualnym opóźnieniem tego rozliczenia przez konsumenta. Za to wyłącznie należy się bankowi „wynagrodzenie”. Za nic więcej.

Odnosząc się do kolejnych argumentów strony powodowej wskazać należy, iż w niniejszym stanie faktycznym zastosowanie znajdują art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c., nakazujące stronom wzajemne zwrócenie sobie tego co świadczyły sobie na podstawie nieważnej umowy. Ze strony powoda był to zwrot kwot uzyskanych od pozwanej jako raty kapitałowo – odsetkowej, prowizji, ewentualnie innych opłat pobieranych na podstawie nieważnej umowy, natomiast z strony pozwanej zwrot tego, co otrzymała od pożyczkodawcy z umowy, czyli zwrot kwoty kapitału. Świadczenie banku polegające na wypłacie kapitału pożyczki w wykonaniu nieważnej umowy pożyczki miało charakter świadczenia pieniężnego i taki sam charakter ma świadczenie zwrotne. Oznacza to, że w stosunku do takiego świadczenia zastosowanie ma zasada nominalizmu, która polega na tym, że wykonanie zobowiązania zwrotnego przez kredytobiorcę następuje poprzez zapłatę sumy pieniężnej równej nominalnej wartości sumy stanowiącej przedmiot świadczenia spełnionego przez bank. Brak podstawy faktycznej i prawnej, aby przeliczyć wartość pieniądza, który był głównym przedmiotem świadczenia (por. Wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2023 r., sygn. akt I C 35/23, LEX 3590365).

Odnośnie do żądania zapłaty w oparciu o przepisy o waloryzacji wskazać należy, że co do zasady świadczenia pieniężne mogą podlegać waloryzacji przewidzianej w art. 358W tym miejscu warto przywołać również stanowisko (...) wyrażone w postanowieniu z 12 stycznia 2024 r. w sprawie C-488/23 (LEX (...)), które jednoznacznie wskazuje, że art. 6 i 7 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że w kontekście uznania za nieważną całej umowy kredytu zawartej z konsumentem przez instytucję kredytową, a to ze względu na to, że umowa ta zawiera nieuczciwe warunki, bez których nie mogłaby dalej obowiązywać, przepisy te stoją na przeszkodzie wykładni sądowej prawa państwa członkowskiego, zgodnie z którą instytucja ma prawo żądać od konsumenta, poza zwrotem kapitału wypłaconego tytułem wykonania umowy oraz odsetek za opóźnienie od dnia wezwania do zapłaty, rekompensaty polegającej na sądowej waloryzacji świadczenia wypłaconego kapitału w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej danego pieniądza po wypłaceniu tego kapitału rzeczonemu konsumentowi.

Na marginesie wskazać należy, że w okresie pomiędzy zawarciem umowy a jej rozliczeniem nie doszło do istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza, o której mowa w art. 358Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił powództwo w całości jako bezzasadne, o czym orzekł w punkcie 1 wyroku.

O kosztach procesu orzeczono w punkcie 3 wyroku z uwzględnieniem wyniku sprawy, którą powód przegrał w całości. Zgodnie z treścią art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Na koszty procesu, które poniosła pozwana w kwocie 3.617,00 zł składały się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 3.600 zł obliczone na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Mając zaś na uwadze przepis art. 98 § 1

I. od powyższego wyroku wniósł powód zaskarżając go w całości, wnosząc:

1) o uchylenie wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, wobec braku rozpoznania przez Sąd I instancji istoty sprawy co do żądania głównego i ewentualnego i pozostawienie temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania,

2) ewentualnie o zmianę wyroku poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 10 212,16 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od tej kwoty od dnia 26 maja 2023 r. do dnia zapłaty,

3) ewentualnie o zmianę wysokości świadczenia pieniężnego przysługującemu powodowi od strony pozwanej z tytułu obowiązku zwrotu środków pieniężnych w wysokości 72 000 zł otrzymanych w dniu 20 kwietnia 2005 r. na podstawie Umowy w ten sposób, że powodowi poza roszczeniem o zwrot środków pieniężnych w ich nominalnej wysokości przysługuje od strony pozwanej dodatkowe świadczenie o zapłatę kwoty 11 527,32 zł wynikające z istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza (żądanie ukształtowania) oraz zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda kwoty 11 527,32 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie do dnia zapłaty,

4) w każdym z przypadków o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty.

Powód wniósł również o rozpoznanie przez sąd odwoławczy postanowienia Sądu I instancji z dnia 13 lutego 2025 r. o pominięciu dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu finansów i bankowości i wniósł o jego zmianę i dopuszczenie oraz przeprowadzenie zawnioskowanego dowodu z opinii biegłego przez sąd odwoławczy.

Apelujący zarzucił Sądowi Rejonowemu:

I naruszenie przepisów postępowania tj.:

-art. 235

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja powoda jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu. Podniesione w apelacji zarzuty okazały się bezzasadne i nie mogły doprowadzić do zmiany zaskarżonego orzeczenia w postulowanym zakresie.

Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz trafnie zastosował przepisy prawa materialnego, które poddał należytej wykładni. Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne i rozważania prawne dokonane przez Sąd Rejonowy i czyni je własnymi.

W pierwszej kolejności, Sąd Okręgowy zważył, że Sąd I instancji rozpoznał istotę sprawy, zatem nie zasługiwał na uwzględnienie niniejszy zarzut, który miał prowadzić do uchylenia wyroku. Powód zresztą nie wskazał na czym konkretnie miałoby polegać nierozpoznanie istoty sprawy, a jedynie postawił taki zarzut wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku. Sąd Rejonowy niewątpliwie rozpoznał istotę sprawy albowiem przeprowadził postępowanie dowodowe w niezbędnym zakresie i odniósł się do żądań powoda.

Chybione są zarzuty naruszenia art. 235Z tej samej przyczyny postanowieniem z dnia 7 maja 2026 r. Sąd Okręgowy na podstawie art. 235 Za całkowicie nieuzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia art. 410 i 405 k.c. poprzez ich niezastosowanie wobec błędnej wykładni przepisów art. 6 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Sąd Okręgowy zgadza się z orzecznictwem przywołanym przez Sąd I instancji, zgodnie z którym system ochrony wprowadzony dyrektywą Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich opiera się na założeniu, iż konsument jest stroną słabszą niż przedsiębiorca, zarówno pod względem siły negocjacyjnej, jak i ze względu na stopień poinformowania. W związku z tym godzi się on na postanowienia sformułowane wcześniej przez przedsiębiorcę, nie mając wpływu na ich treść. Ze względu na tego rodzaju gorsze położenie, dyrektywa 93/13 zobowiązuje państwa członkowskie do ustanowienia mechanizmu zapewniającego, że wszelkie warunki umowne, które nie były indywidualnie negocjowane, mogą zostać poddane kontroli do celów oceny ich ewentualnie nieuczciwego charakteru. Podkreślenia wymaga, że do sądu krajowego należy ustalenie, przy uwzględnieniu kryteriów określonych w art. 3 ust. 1 i art. 5 dyrektywy 93/13, czy w świetle okoliczności konkretnego przypadku dany warunek spełnia ustanowione w tej dyrektywie wymogi dobrej wiary, równowagi i przejrzystości (wyrok z dnia 26 marca 2019 r., (...) i M., C-70/17 i C-179/17, EU:C:2019:250, pkt 50 i przytoczone tam orzecznictwo).

W szczególności w razie doświadczenia przez bank jakichkolwiek niekorzystnych skutków w następstwie uznania za nieważną umowy kredytu hipotecznego zawierającej nieuczciwe warunki nie może on otrzymać rekompensaty z tytułu tych niekorzystnych skutków, ponieważ są one wynikiem wyłącznie jego bezprawnego działania. Dopuszczenie dochodzenia przez bank od konsumenta roszczeń wykraczających poza zwrot kapitału kredytu, powiększonego o odsetki ustawowe za opóźnienie, w szczególności zaś wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z kapitału kredytu, pozbawiłoby dyrektywę 93/13 jej skuteczności (effet utile) i doprowadziło do rezultatu niezgodnego z przyświecającymi jej celami. Przyznanie takiej możliwości mogłoby podważyć skutek zniechęcający, jaki art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 w związku z jej art. 7 ust. 1 ma w zamierzeniu wywoływać w razie uznania, że umowy zawierane między konsumentami a przedsiębiorcami zawierają nieuczciwe warunki.

W przedmiotowej sprawie powodowy bank dochodził równowartości korzyści majątkowej uzyskanej przez pozwaną w związku z korzystaniem z kapitału. Powyższe zagadnienie było przedmiotem wyczerpującej oceny Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach C-140/22, C-520/21 oraz C-488/23. W pierwszej z przywołanych spraw wskazano jednoznacznie, że bank nie może domagać się rekompensaty żadnej, oprócz zwrotu kapitału z tytułu wykonania nieważnej umowy oraz poza zapłatę odsetek ustawowych za zwłokę liczonych od dnia wezwania do zapłaty (vide pkt 62-64). W drugiej z przywołanych spraw (...) orzekł, iż art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U.UE.L.1993.95.29), należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą instytucja kredytowa ma prawo żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty. Stwierdzić zatem należy, iż prezentowana przez apelującego koncepcja, zgodnie z którą w przypadku stwierdzenia nieważności umowy kredytu bankowi przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału mające rekompensować mu lub choćby umniejszać stratę wynikającą z nieważności umowy, nie zasługuje na uwzględnienie.

Przeciwko przyjęciu powyższego stanowiska przede wszystkim stoi zasada nominalizmu, zgodnie z którą jeżeli przedmiotem świadczenia pieniężnego jest suma pieniężna, to w oparciu o niniejszą sumę powstają rozliczenia pomiędzy stronami. Przyjmowanie innej kwoty, niż wartość nominalna musi mieć swoje wyraźne oparcie w przepisach ustawy lub postanowieniach umownych. Sąd stanowczo nie podziela stanowiska skarżącego, jakoby jego roszczenie nie stanowiło „rekompensaty” z tytułu niekorzystnych skutków stwierdzenia nieważności umowy. Przyjęcie koncepcji apelującego powoda prowadziłoby do tego, że arbitralnie decydowałyby o wysokości ewentualnego wynagrodzenia za korzystanie z kredytu po stwierdzeniu nieważności umowy.

Skarżący pomimo ustalenia nieważności umowy kredytu usiłuje ponownie wykreować stosunek umowny pozwanej z powodem, poprzez zamianę stosunku łączącego strony na stosunek odpowiadający warunkom umowy pożyczki udzielonej w złotówkach. Dochodzenie przez stronę powodową żądania zmierzającego do uzyskania rezultatu odpowiadającego częściowemu choćby przywróceniu skuteczności umowy uznanej za nieważną w kształcie pozbawionym postanowień abuzywnych sprzeciwia się treści art. 6 i art. 7 Dyrektywy 93/13/EWG i stanowi w istocie próbę obejścia tych regulacji oraz zniweczenia prewencyjnego i penalizującego skutku stosowania dyrektywy. Także Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 25 kwietnia 2024 roku III CZP 25/22 przesądził, że jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze stron odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia.

Bezspornym było to, że umowa pożyczki łącząca strony byłą nieważna na skutek zawartych w niej niedozwolonych postanowień umownych, a także to, że strony dokonały rozliczeń w związku z wypłaceniem pozwanej kapitału pożyczki, jak i w zakresie przekazanych przez pozwaną na rzecz powoda pieniędzy tytułem spłaty rat. Sąd Rejonowy był związany ustaleniami faktycznymi wynikającymi z wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 9 marca 2023 roku w sprawie (...).

W ocenie Sądu II instancji przyjęcie odmiennego stanowiska niweczyłoby również sankcyjny charakter nieważności i założenia dyrektywy 93/13. Taka wykładnia groziłaby ponadto stworzeniem sytuacji, w których bardziej korzystne dla konsumenta mogłoby się okazać kontynuowanie wykonywania umowy zawierającej nieuczciwy warunek niż skorzystanie z praw, które może on wywodzić z dyrektywy 93/13.

Należy przy tym podkreślić, że kompetencja do dokonania przez (...) wiążącej wykładni dyrektyw wynika z treści art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz.Urz. UE C 202 z 2016 r., s. 47 dalej (...)). Zgodnie z jego treścią, (...) jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym o wykładni traktatów oraz o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii, co oznacza, że dokonana przez Trybunał wykładnia wspomnianych aktów ma charakter wiążący. Jeżeli zatem (...) dokonał wykładni konkretnego przepisu prawa unijnego, np. zawartego w dyrektywie, przesądzając, który z dwóch lub więcej potencjalnie wchodzących w grę sposobów rozumienia tego przepisu uważa za prawidłowy to taki sam sposób interpretacji powinien być przyjmowany w później wydawanych wyrokach sądów krajowych, w których znajdzie zastosowanie ten przepis (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. III CZP 45/19).

Mając na uwadze wszystko powyższe, apelującemu powodowi po rozliczeniu kwoty nominalnej kredytu, nie przysługują już żadne dalsze roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia od strony pozwanej. W konsekwencji należy stwierdzić, że roszczenie powodowego banku o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia w postaci korzyści uzyskanej przez stronę pozwaną na skutek korzystania z kapitału jest niezasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.

Przechodząc do roszczenia ewentualnego należy wskazać, że w niniejszej sprawie zmiana wysokości świadczenia pozwanej przez Sąd jest niedopuszczalna. W myśl art. 358 Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację, jako niezasadną (pkt I wyroku).

O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł po myśli art. 98 § 1, 1 SSO Wojciech Rybarczyk