Zakaz zgromadzenia w W. utrzymany. Teren wyłączono z powodu wizyty osób chronionych

Decyzją nr (...) z dnia 15 maja 2026 r. Prezydent (...) W. zakazał P. K. reprezentującemu Stowarzyszenie (...) organizacji zgromadzenia zwołanego w dniu 20 maja 2026 r., w godzinach od 10.00 do 18.00, w (...) w W. przed (...) – z przemarszem Alejami (...), (...) do ul. (...) w W.,

z udziałem 5000 osób, którego przewodniczącym jest R. M., w celu wyrażenia sprzeciwu wobec polityki rządu D. T..

Uzasadniając decyzję o zakazie zgromadzenia, Prezydent (...) W. powołał się na pismo Dyrektora (...) z dnia 15 maja 2026 r., znak (...) oraz pismo (...) Zastępcy (...) z dnia 15 maja 2026 r., znak (...), w których wskazano na planowane całkowite wyłączenie z ruchu pieszego oraz ruchu kołowego Al. (...) na odcinku od B. do siedziby (...) (w tym chodniki), ul. (...) po stronie (...) oraz rejon bezpośrednio przyległy do Placu (...)

w dniach 19-22 maja 2026 r. w związku z wizytą osób objętych ochroną (...) w W.. Mając powyższe na względzie, a nadto fakt, że we wskazanych lokalizacjach planowane jest również wykorzystanie płotów zaporowych, co uniemożliwi dojście na miejsce zgromadzenia, w ocenie Prezydenta (...) W. obszar przy A. (...) przed (...) traci przymiot zawartej w art. 3 ust. 1 ustawy – Prawo o zgromadzeniach definicji zgromadzenia, której jedną z najważniejszych przesłanek jest, że zgromadzenie odbywa się w „przestrzeni ogólnodostępnej dla nieokreślonych imiennie osób”. Zdaniem Prezydenta organizacji zgromadzenia sprzeciwia się również organizacja zgromadzenia w tym samym miejscu i czasie co zgromadzenie zgłoszone wcześniej (mimo deklaracji, że zgromadzenie zatrzyma się 100 m przed), co ze względu na deklarowaną liczbę uczestników obu zgromadzeń może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi (art. 14 pkt 2 ustawy – Prawo o zgromadzeniach).

Decyzja została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej w dniu 15 maja

2026 r. o godz. 16:20.

W dniu 16 maja 2026 r. o godz. 13:53 Stowarzyszenie (...) wniosło odwołanie od powyższej decyzji, zaskarżając ją w całości. Skarżący zarzucił:

⚫

naruszenie art. 57 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 11 ust. 1 i 2 Konwencji

o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez nieuzasadnione

i nieproporcjonalne ograniczenie wolności zgromadzeń, w sytuacji gdy ograniczanie wolności zgromadzeń powinno być traktowane jako absolutny wyjątek, co wskazuje na konieczność posługiwania się wyłącznie zamkniętym katalogiem przesłanek uzasadniających zakazanie zgromadzenia oraz konieczność zawężającej interpretacji wszelkich ograniczeń dotyczących swobodnego, pokojowego zgromadzania się, które to powinności organ wydając przedmiotową decyzję naruszył;

⚫

naruszenie art. 14 pkt 2 ustawy – Prawo o zgromadzeniach poprzez błędne przyjęcie, że samo potencjalne i czasowe ograniczenie dostępu do części przestrzeni publicznej uzasadnia zakaz zgromadzenia;

⚫

naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy – Prawo o zgromadzeniach poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że ujęta w nim cecha zgromadzenia związana z odbywaniem się „na otwartej przestrzeni dostępnej dla nieokreślonych imiennie osób” stanowi przesłankę wydania decyzji o zakazie zgromadzenia, w sytuacji gdy stanowi ona jedynie element definicyjny pojęcia „zgromadzenia”, a nadto przez błędne uznanie, że miejsce planowanego zgromadzenia utraciło przymiot przestrzeni ogólnodostępnej,

w sytuacji gdy potencjalne wygrodzenie terenu przez służby jest ograniczone przestrzennie i czasowo, a więc nie uniemożliwia odbycia się zgromadzenia;

⚫

naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 pkt 6 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i brak wykazania realnego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, w szczególności poprzez całkowicie dowolne przyjęcie, że „ze względu na deklarowaną liczbę uczestników zgromadzeń” zgromadzenie to może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, w sytuacji gdy zasady doświadczenia życiowego wskazują, że zgromadzenia o znacznie wyższej liczebności przebiegają w sposób niezagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, zaś obecność na miejscu służb i ewentualne czasowe i ograniczone przestrzennie wygrodzenie terenu może jedynie pozytywnie wpłynąć na zabezpieczenie ww. wartości w postaci zdrowia

i życia ludzi;

⚫

naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i nieuzasadnione uznanie, że miejsce planowanego zgromadzenia utraciło przymiot przestrzeni ogólnodostępnej, w sytuacji gdy potencjalne wygrodzenie terenu przez służby jest ograniczone przestrzennie i czasowo, a więc nie uniemożliwia odbycia się zgromadzenia;

⚫

naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, bez wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego stwierdzenia istnienia przesłanek uzasadniających zakazanie organizacji zgromadzenia przez Stowarzyszenie (...) z uwagi na rzekomą utratę przymiotu ogólnodostępności przestrzeni, w której miałoby odbyć się zgromadzenie przy jednoczesnym zezwoleniu na organizację w pobliżu zgromadzenia organizowanego przez (...) i to mającego skupiać większą ilość osób;

⚫

naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 pkt 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, bez wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, czego skutkiem było całkowicie dowolne stwierdzenie, że w przypadku organizowanego zgromadzenia zachodzi „próba zajęcia terenu, w którym wcześniej zgłoszone zostało inne zgromadzenie”, w sytuacji gdy organizator jednoznacznie zadeklarował, że zgromadzenie zatrzyma się 100 metrów przed tym miejscem, a w treści decyzji nie wskazano z jakiego powodu odmówiono wiarygodności w/w deklaracji.

Sąd ustalił i zważył, co następuje.

W ocenie Sądu brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania wniesionego

z zachowaniem ustawowego terminu i spełniającego wymogi formalne po przedłożeniu prawidłowo poświadczonego pełnomocnictwa udzielonego przez P. K. jako reprezentanta Stowarzyszenia (...).

Prawdą jest, że wolność zgromadzeń pełni doniosłą rolę w demokratycznym państwie prawnym, jest wręcz warunkiem istnienia społeczeństwa demokratycznego. W doktrynie

i orzecznictwie podkreśla się, że wolność zgromadzeń gwarantuje członkom społeczności wpływ na władze publiczne, jest naturalną konsekwencją suwerenności narodu. Wolność zgromadzeń służy w szczególności oddziaływaniu jednostek na politykę państwa przez prezentowanie opinii, ocen, poglądów i żądań. Zgromadzenia są istotnym instrumentem demokracji bezpośredniej. Dostrzegając znaczenie wolności zgromadzeń, Państwo Polskie chroni ją przepisami Konstytucji (art. 57 Konstytucji RP), a ponadto zobowiązało się do jej respektowania ratyfikując Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

(dalej: EKPC). Omawiana wolność nie jest jednak wolnością nieograniczoną, przy czym jej ograniczenia muszą wynikać z ustawy i odpowiadać testowi proporcjonalności, a zatem warunkom art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 11 ust. 2 EKPC. Wszelkie ograniczenia wolności zgromadzeń powinny być po pierwsze przewidziane ustawą, a po drugie niezbędne w społeczeństwie demokratycznym dla ochrony innych konfliktujących się wartości, jak wymienione w art. 11 ust. 2 EKPC. Jak wskazuje się w judykaturze decyzja o zakazie zgromadzenia może zostać wydana dopiero po starannym wyjaśnieniu stanu sprawy (na ile to jest możliwe w zakreślonym czasie), a przy tym zawierać przekonujące uzasadnienie

(tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 stycznia 2001 r., III RN 38/00, OSNAPiUS 2001, Nr 18, poz. 546).

Wbrew zarzutom skarżącego Prezydent (...) W. wydał decyzję zakazującą zgromadzenia po uzyskaniu informacji od właściwych służb i po przeprowadzeniu ich wnikliwej i właściwej analizy. W piśmie Dyrektora (...) z dnia 15 maja 2026 r., znak (...)

(dowód: k.9) oraz piśmie (...) Zastępcy Komendanta (...)z dnia 15 maja 2026 r., znak (...)

(dowód: k.7), wskazuje się na planowane w dniach 19-22 maja 2026 r. całkowite wyłączenie

z ruchu pieszego oraz ruchu kołowego m.in. Al. (...) na odcinku od W. do siedziby (...) (w tym chodniki) i ul. (...) po stronie (...) z zastosowaniem płotów zaporowych w związku z wizytą w W. osób objętych ochroną (...) z delegacji zagranicznych. Powyższa decyzja jest podyktowana koniecznością podjęcia szczególnych środków ostrożności w celu niedopuszczenia do zakłócenia bezpieczeństwa, w tym wystąpienia zagrożeń terrorystycznych. Słusznie zatem Prezydent (...)

W. w uzasadnieniu decyzji wskazuje na brak możliwości zorganizowania w dniu 20 maja 2026 r. zgromadzenia przed (...) z uwagi na brak możliwości dotarcia uczestników na miejsce zgromadzenia. Teren przed (...) w dniu 20 maja 2026 r. nie będzie bowiem ogólnodostępny. Tymczasem zgodnie z art. 3 ustawy – Prawo

o zgromadzeniach zgromadzeniem jest zgrupowanie osób na otwartej przestrzeni dostępnej dla nieokreślonych imiennie osób w określonym miejscu w celu odbycia wspólnych obrad lub w celu wspólnego wyrażenia stanowiska w sprawach publicznych. W związku z brakiem możliwości zorganizowania zgromadzenia w miejscu, czasie i terminie wskazanym przez organizatora, Prezydent (...). W. zaapelował do organizatora o zorganizowanie zgromadzenia w innym miejscu, czasie bądź terminie

(vide: pisma k.4 i k.6), gdyż w/w obszar nie będzie dostępny jedynie w dniach 19-22 maja 2026 r. Skarżący nie zmienił jednak zdania, co budzi wątpliwości Sądu co do rzeczywistych pobudek jakimi kierował się organizator zgromadzenia. W tej sytuacji trudno przyjąć argumentację skarżącego, że jego prawo do zgromadzenia zostało naruszone. Partykularne interesy skarżącego nie mogą bowiem być realizowane kosztem bezpieczeństwa dla życia i zdrowia osób podlegających ochronie (...). Już zatem tylko z tej przyczyny organ był uprawniony do wydania decyzji zakazującej organizacji zgromadzenia z powołaniem się na art. 14 pkt 2 ustawy – Prawo o zgromadzeniach. Zagrożenie życia i zdrowia jest prawdopodobne, a przesłanki, na które powołał się organ wydający decyzję miały miejsce w dniu wydawania decyzji o zakazie

(zob. wyrok TK z 10.11.2004 r., Kp 1/04, OTK-A 2004, Nr 10, poz. 105). Pokreślić należy, że dla zastosowania art. 14 pkt 2 ustawy – Prawo o zgromadzeniach wystarczy już sama potencjalność zaistnienia opisanych w tym przepisie sytuacji, co zmniejsza nieco wymagania dowodowe po stronie organu, niemniej nie wprowadza dowolności. Organ gminy musi konkretnie wskazać i opisać okoliczność mającą godzić w wymienione w przepisie dobra i tak też uczynił w uzasadnieniu decyzji zakazującej organizacji zgromadzenia. Istotne jest przy tym, że potencjalne zagrożenie dla życia i zdrowia nie musi dotyczyć wyłącznie uczestników zgromadzenia, ale również może dotyczyć osób postronnych, na które ono oddziałuje. W tym przypadku osób wchodzących w skład delegacji zagranicznych korzystających z ochrony (...).

Niezależnie od powyższego rację ma również Prezydent (...) W., wskazując, że planowana przez organizatora zgromadzenia 100 m odległość pomiędzy zgłoszonym wcześniej zgromadzeniem (...) a zgromadzeniem zwołanym przez P. K. reprezentującego Stowarzyszenie (...) jest niewystarczająca dla zapewnienia bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, zważywszy na deklarowaną liczbę uczestników, wynoszącą (...) osób w przypadku zgromadzenia (...) i 5000 osób w przypadku zgromadzenia Stowarzyszenia (...). W kontekście miejsca zgromadzenia zupełnie niezrozumiałe jest też odwoływanie się skarżącego do zezwolenia na organizację w pobliżu zgromadzenia organizowanego przez (...). (...) zwołało bowiem zgromadzenie na Placu (...) w W., a nie przed (...), a przemarsz ma się odbywać (...) do ul. (...) i dalej przed (...). Trasa przemarszu (...) nie biegnie przez obszar zamknięty tak jak w przypadku zgromadzenia organizowanego przez skarżącego.

W konsekwencji brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z art. 57 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 11 ust. 1 i 2 Konwencji

o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Wbrew zarzutowi skarżącego podniesionemu na rozprawie w dniu 17 maja 2026 r. adresat decyzji został prawidłowo określony w jej treści. Zgłoszenia zgromadzenia dokonał bowiem P. K. reprezentujący Stowarzyszenie (...) jako organizator zgromadzenia.

Mając powyższe na względzie odwołanie oddalono. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.