Partner zmarłego najemcy, który był w małżeństwie, wstąpi w najem lokalu miejskiego

Pozwem z dnia 26 maja 2022 roku powód - miasto (...) W. – Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy M. – wystąpił o nakazanie pozwanemu Ł. V. (1), aby opuścił, opróżnił z rzeczy i osób lokal nr (...) położony w budynku przy (...) w W. oraz aby wydał go do rąk powoda. Wniósł ponadto o orzeczenie o braku uprawnienia pozwanego do lokalu socjalnego oraz zasądzenie na rzecz powoda od pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na pozew pozwany Ł. V. (1) wniósł o oddalenie powództwa.

Pozwany w ramach odpowiedzi na pozew złożył również pozew wzajemny, żądając ustalenia, że wstąpił w stosunek najmu lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w budynku przy (...) w W. w miejsce J. B. zmarłego w dniu 15 lutego 2021 roku. Wniósł także o zasądzenie na jego rzecz od powoda kosztów procesu w sprawie o wydanie nieruchomości, jak również zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu od pozwanego wzajemnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Wyrokiem z dnia 28 października 2024 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie:

1. oddalił powództwo główne;

2. zasądził od powoda głównego miasta (...) Warszawy-Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy M. miasta (...) W. na rzecz pozwanego głównego Ł. V. (1) kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

3. ustalił, że powód wzajemny Ł. V. (1) wstąpił w stosunek najmu lokalu mieszkalnego nr (...)usytuowanego w budynku położonym przy (...) w W. w miejsce najemcy J. B. zmarłego w dniu 15 lutego 2021 roku;

4. zasądził od pozwanego wzajemnego miasta (...) W. – Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy M. miasta (...) W. na rzecz powoda wzajemnego Ł. V. (1) kwotę 270 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Apelację od powyższego wyroku złożył powód. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił naruszenie art. 222 § 1 k.c. oraz art. 691 k.c., tj. wadliwe uznanie, że pozwany wstąpił w stosunek najmu lokalu po zmarłym J. B., podczas gdy z okoliczności sprawy nie wynika, aby zostały spełnione przesłanki takiego wstąpienia.

Wobec powyższego powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa o opróżnienie, opuszczenie i wydanie lokalu zajmowanego przez pozwanego oraz oddalenie powództwa wzajemnego o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu tego lokalu. Nadto powód wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za postępowanie przed Sądem Rejonowym oraz Sądem Okręgowym.

W odpowiedzi na apelacje pozwany wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem Okręgowym w II instancji według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja wywiedziona przez powodowe miasto (...) W. była bezzasadna i z uwagi na powyższe podlegała oddaleniu w całości.

W pierwszej kolejności Sąd Okręgowy wskazuje, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Sąd I instancji uznać należało za prawidłowe. Działania tego Sądu pozwoliły na zebranie w postępowaniu pełnego materiału dowodowego, na podstawie którego możliwe było uzyskanie kompletnego obrazu relewantnego stanu faktycznego sprawy. Sąd Okręgowy aprobuje ustalenia faktyczne przedstawione w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego, czyniąc je podstawą również własnego rozstrzygnięcia.

Także ocena prawna zgłoszonego powództwa głównego i powództwa wzajemnego dokonana przez Sądu I instancji była prawidłowa i Sąd odwoławczy podzielił ją w całości. Przywołane przez Sąd Rejonowy przepisy prawne okazały się relewantne z punktu widzenia problematyki sprawy, zaś dokonana przez ten Sąd subsumpcja stanu faktycznego do wynikających z nich norm okazała się prawidłowa. Całościowo Sąd II instancji podziela rozważania Sądu Rejonowego, uznając wydane na ich podstawie orzeczenie za odpowiadające prawu.

Przechodząc do szczegółowego rozważenia problematyki niniejszej sprawy należy zauważyć, że powództwo wzajemne wytoczone przez pozwanego Ł. V. (2) należy do typu roszczeń o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu w miejsce zmarłego najemcy, którego podstawą procesową jest art. 189 k.p.c., zaś materialnoprawną - art. 691 § 1 i 2 k.c.

Zgodnie z art. 189 k.p.c. powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. W przekonaniu Sądu Okręgowego interes prawny powoda wzajemnego w uzyskaniu rozstrzygnięcia w sprawie jest jednoznaczny. Ewidentnie pomiędzy stronami występował stan niepewności co do sytuacji prawnej powoda wzajemnego i istnienia pomiędzy nim a miastem (...) W. stosunku najmu lokalu mieszkalnego. Powód wzajemny miał więc interes prawny w uzyskaniu wyroku ustalającego, że wstąpił w stosunek najmu lokalu w miejsce swojego zmarłego partnera – osoby bliskiej. Kwestia istnienia tego rodzaju interesu po stronie Ł. V. (1) nie była zresztą kwestionowana przez skarżącego.

W dalszej kolejności należy wskazać, że jak stanowi art. 691 § 1 k.c., w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Odnosząc hipotezę powyższego przepisu do stanu niniejszej sprawy zauważyć należy w pierwszej kolejności, że w toku niniejszego postępowania faktami bezspornymi było to, że zmarły J. B. był najemcą lokalu pozostającym we własności pozwanego miasta (...) W. lokalu mieszkalnego numer (...)mieszczącego się w budynku nr (...) przy (...) w W., jak i to, że w chwili śmierci ww. nie było innych współnajemców tego lokalu. Kolejno zauważyć należy, że powód wzajemny wywodził swoje uprawnienie do stwierdzenia wstąpienia w stosunek najmu po dotychczasowym najemcy z faktu bycia jego partnerem. Powyższe pozostawało zasadniczo pomiędzy stronami bezsporne. Nadto okoliczność tę potwierdzili powołani w sprawie świadkowie, którzy zgodnie wskazywali, że Ł. V. (1) wraz J. B. tworzyli niesformalizowany związek partnerski do dnia śmierci J. B.. Związek ten starali się jednak ukrywać przed osobami postronnymi z uwagi na możliwe prześladowanie i ostracyzm społeczny. Z tych też względów przed osobami obcymi nazywali się braćmi, by jednocześnie podkreślić swój bliski stosunek przed obcymi ludźmi a jednocześnie zapewnić sobie wzajemnie poczucie bezpieczeństwa.

W ocenie Sądu odwoławczego nie ma racji apelujący, jakoby pozostawanie przez Ł. V. (1) w relacji małżeńskiej z L. V. świadczyć miało o przeszkodzie wstąpienia w stosunek najmu przez Ł. V. (1) w miejsce zmarłego J. B..

Jak trafnie zauważa się w orzecznictwie sądów powszechnych (

por. Sąd Okręgowy w Koszalinie w wyrok z dnia 30 stycznia 2018 r., VII Ca 839/17, Sąd Okręgowy w Białymstoku z dnia 6 października 2016 r., II Ca 626/16) i Sądu Najwyższego (por. uchwała z dnia 21 maja 2002 r., III CZP 26/02, z dnia 20 listopada 2009 roku, III CZP 99/09) zaliczenie osoby, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą, do kręgu wstępujących w stosunek najmu lokalu mieszkalnego w razie jego śmierci, stanowi kontynuację wcześniejszych poglądów judykatury na gruncie art. 691 k.c., ochrony interesów życiowych osób tworzących związki nieformalne.

Zarówno w doktrynie, jak i w judykaturze zgodnie wskazuje się, że art. 691 k.c. w obecnym brzmieniu nie wyjaśnia pojęcia „we wspólnym pożyciu”. Próżno definicji tego pojęcia poszukiwać także w przepisach kodeksu cywilnego dotyczących najmu. W doktrynie wskazuje się, że analiza innych ustaw szczególnych daje podstawę do przyjęcia, że jeśli wolą ustawodawcy jest konkretne rozumienie jakiegoś pojęcia, to definiuje je w sposób wyraźny, tworząc tzw. słownik ustawowy i wyłączając tym samym posługiwanie się przy jego określaniu definicjami zawartymi w przepisach ogólnych albo znaczeniem przyjętym w potocznym rozumieniu. Tym niemniej podkreśla się, że z uwagi na fakt, że ustawodawca, wprowadzając ponownie art. 691 k.c. – art. 26 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. 2001.71.733), zrezygnował z ogólnego określenia „osoba bliska” przez wymienienie osób wstępujących w stosunek najmu wskazuje, że jego zamiarem było zawężenie kręgu osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu po śmierci najemcy

(tak Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 20 listopada 2009 roku, III CZP 99/09).

Zdaniem Sądu odwoławczego należy podzielić stanowisko Ł. V. (1), że rekonstruując pojęcie „faktycznego wspólnego pożycia” w sposób niewłaściwy miasto (...) W. dochodzi do wniosku, że pomiędzy Ł. V. (1) i J. B. nie istniała ta relacja. Wskazać bowiem należy, że przez pozostające w „faktycznym wspólnym pożyciu” z najemcą w rozumieniu art. 691 k.c. należy rozumieć tylko osoby prowadzące z nim wspólne gospodarstwo domowe, połączone z najemcą więzią uczuciową, fizyczną i gospodarczą. Materiał zaś zgromadzony w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazuje, że zmarły chciał tworzyć relację z Ł. V. (1), którą zawierają małżonkowie. Prowadzili bowiem oni wspólne gospodarstwo domowe w lokalu przy ul. (...) w W., a także tworzyli więź uczuciową oraz fizyczną.

W ocenie Sądu odwoławczego powoływana okoliczność przez miasto (...) W. o pozostawaniu w związku małżeńskim z L. V. nie może prowadzić do oceny jakoby Ł. V. (1) i J. B. nie pozostawali w faktycznym pożyciu. Więź o której mowa w art. 691 k.c. ma charakter bowiem faktyczny, tzn. że występuje bez względu na więź prawną. Art. 691 k.c. prowadzi do zabezpieczenia mieszkaniowego osób, które faktycznie ze sobą współżyją, nie zaś wyłącznie osób, które sformalizowały swój związek w drodze przewidzianej przez prawo instytucji małżeństwa.

Co więcej, wskazać należy że sugerowana interpretacja miasta (...) W. jest niewłaściwa biorąc pod uwagę jej dyskryminacyjny charakter względem par nieheteronormatywnych, jak i związków nieformalnych. Odnosząc się bowiem w pierwszej kolejności do związków formalnych, ocena dokonana przez powodowe miasto uniemożliwiałaby wstąpienie w stosunek najmu osób, które pozostają we wspólnym pożyciu, w sytuacji gdy jedna z tych osób zawarła stosunek małżeństwa, a żaden z małżonków nie wystąpił z pozwem o rozwód. Wprowadzenie zaś art. 691 k.c. miało na celu zabezpieczenie zarówno osób pozostających w relacjach prawnie uznawanych, jak również i w związkach nieformalnych. Tym samym nawet jeśli osoba pozostaje we wspólnym pożyciu z inną osobą, niż z którą pozostaje w związku z małżeńskim może wstąpić w stosunek najmu bez względu na trwanie w małżeństwie. Należy bowiem ocenić, że czymś innym jest rozpoznawanie związku dwóch osób w pożyciu przez państwo, a faktyczne pożycie. Państwo na skutek swojego władztwa może nie rozpoznać w relacji dwóch osób związku uznając, że do tej kategorii wchodzą wyłącznie związki małżeńskie, niemniej jego władztwo nie wpływa na pozostawanie przez te osoby we wspólnym pożyciu. Kategoria uznania związku pozostaje zatem rozłączna do kategorii faktycznego pożycia.

Nadto wskazać należy, że przesłankę osób pozostających we wspólnym pożyciu należy interpretować na tyle szeroko, że również i osoby pozostające w związkach nieheteronormatywnych czy też nawet związkach niemonogamicznych wstępowałyby w stosunek najmu po zmarłym partnerze, o ile zamieszkiwaliby wspólnie razem lokal. Jak już bowiem wskazane było art. 691 k.c. należy interpretować w ten sposób, aby nie prowadził do dyskryminacji związków nieformalnych, a nadto realizował swoją funkcję ochronną dla osób pozostających we wspólnym pożyciu. Osobom tym, zgodnie bowiem z art. 50 Konstytucji RP, zagwarantowano nienaruszalność mieszkania, a na podstawie art. 8 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka każdy, bez względu na orientację seksualną czy formę związku mono- lub poli-gamiczną, ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji. Konstytucja zgodnie bowiem z art. 9 przewiduje interpretację prawa zgodnie z duchem przestrzegania zobowiązań międzynarodowych. Tym samym jeśli nie jest możliwe pogodzenie interpretacji literalnej z zobowiązaniem międzynarodowym, to należy stosować interpretację funkcjonalną. Zgodnie zaś z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, które orzecznictwo Rzeczpospolita Polska zobowiązała się przestrzegać, Polska naruszyła obowiązki wynikające z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka poprzez brak przewidzenia w porządku krajowym uznania i ochrony związków jednopłciowych. Jak wskazuje bowiem Trybunał stanowi to naruszenie prawa skarżących do poszanowania ich życia prywatnego i rodzinnego

(wyrok z 19 września 2024 r. sprawa P. i inni przeciwko P., Skargi Nr 58828/12 I 4 i inne, a także wyrok z 27 lutego 2025 r. sprawa A. i inni przeciwko P., skargi nr 78030/14 oraz 23669/16). Tym samym, zdaniem Sądu Okręgowego, na podstawie wnioskowania

ad majori ad minus należy przyjąć, że skoro zarówno porządek prawny krajowy, jak również i zobowiązania międzynarodowe Rzeczpospolitej, zobowiązują do przestrzegania poszanowania życia rodzinnego i mieszkaniowego osób nieheteronormatywnych, to tym bardziej należy uznać, że art. 691 k.c. nie stoi na przeszkodzie do wstąpienia w stosunek najmu po zmarłej osobie bliskiej, gdy osoby te pozostawały we wspólnym pożyciu w dniu śmierci najemcy, a jedna z nich pozostawała w związku małżeńskim z inną osobą. Odmienna interpretacja miałaby charakter dyskryminacyjny i naruszałaby uprawnienie do równego traktowania par w związkach nieheteronormatywnych.

Wskazać również należy, że zgodnie z zasadami polskiego porządku prawnego prawo nie może być interpretowane w sposób dyskryminacyjny. Jak wskazano bowiem w art. 32 ust. 2 Konstytucji RP nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Jest zakaz nieuzasadnionego, różnego kształtowania sytuacji podobnych podmiotów prawa, w procesie stanowienia oraz stosowania prawa. Dyskryminacja oznacza zaś nienadające się do zaakceptowania tworzenie różnych norm prawnych dla podmiotów prawa, które powinny być zaliczone do tej samej klasy (kategorii), albo nierówne traktowanie podobnych podmiotów prawa w indywidualnych przypadkach, gdy zróżnicowanie nie znajduje podstaw w normach prawnych

(Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 lipca 2010 r. K 63/07). Z tych też względów rozróżnienie zasugerowane przez powodowe miasto stoi w sprzeczności z ogólnymi zasadami uznanymi przez Rzeczpospolitą Polską.

Nadto, powyższa interpretacja pozostaje zgodna z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy bowiem przyjął, że przez pojęcie

„faktycznego pożycia z najemcą” w rozumieniu art. 691 k.c. należy rozumieć pozostawanie we wspólnocie domowej, duchowej, gospodarczej i fizycznej, przy czym utrzymywanie współżycia fizycznego nie jest warunkiem koniecznym. Wskazuje się, że faktyczne pożycie oznacza więź łączącą dwie osoby pozostające w takich relacjach jak małżonkowie

(uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2009 roku, sygn. akt III CZP 99/09, LEX nr 530773). Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 28 listopada 2012 roku (sygn. akt III CZP 65/12, LEX nr 1230043), osobą faktycznie pozostającą we wspólnym pożyciu z najemcą – w rozumieniu art. 691 § 1 – jest osoba połączona z najemcą więzią uczuciową, fizyczną i gospodarczą; także osoba tej samej płci, co wynika z braku dookreślenia w art. 691 k.c. wspólnego pożycia mianem małżeńskiego. Bezspornie regulację art. 691 k.c. należy odnosić nie tylko do związków heteroseksualnych niepołączonych węzłem małżeńskim, ale także do związków homoseksualnych, w których tworzą się takie same więzi jak między konkubentami. Zdaniem Sądu Najwyższego nie ma przekonujących racji jurydycznych, a także argumentów socjologicznych lub psychologicznych przemawiających za różnicowaniem – na płaszczyźnie prawnej – skutków wynikających ze wspólnego pożycia hetero- i homoseksualnego; przeciwnie, więzi emocjonalne, fizyczne i gospodarcze powstające w ramach takiego pożycia są w obu przypadkach tożsame i mogą tworzyć równie mocną spójnię. Przeciwko poszukiwaniu dystynkcji w tym zakresie na płaszczyźnie prawnej przemawiają także względy konstytucyjne, tj. ustanowiony w art. 32 Konstytucji nakaz równego traktowania i odpowiadający mu zakaz jakiejkolwiek dyskryminacji, m.in. ze względu na płeć lub orientację seksualną.

Wobec powyższego zdaniem Sądu Okręgowego okoliczność, że Ł. V. (1) pozostawał w dniu śmierci J. B. w związku małżeńskim z L. V. nie stanowiła przeszkody do wstąpienia Ł. V. (1) w stosunek najmu po zmarłym J. B.. Skoro bowiem z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że Ł. V. (1) i J. B. tworzyli niesformalizowany związek partnerski, Ł. V. (1) nabył uprawnienie do zajmowania lokalu po zmarłym partnerze.

W ocenie Sądu odwoławczego została również spełniona druga przesłanka wstąpienia w stosunek najmu lokalu. Jak zostało już wcześniej zasygnalizowane, owa przesłanka wynika z art. 691 § 2 k.c., który stanowi, że osoby wymienione w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. W przekonaniu Sądu Okręgowego, Sąd I instancji zasadnie uznał, że również ta przesłanka została w stosunku do powoda spełniona.

Wyjaśnić należy, że pojęcie „stałego zamieszkiwania” występujące obecnie w art. 691 k.c., a wcześniej także w poprzednich ustawach regulujących sytuację przejścia prawa najmu z najemcy na członka jego rodziny, ma swoje utrwalone znaczenie w orzecznictwie. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 marca 1999 r., sygn. I CKN 1031/97, wskazał, że o stałym zamieszkiwaniu z najemcą można mówić wówczas, gdy osoba bliska najemcy nie miała w tym czasie innego mieszkania, a lokal mieszkalny zajmowany razem z najemcą stanowił dla niej centrum spraw życiowych

(tak też np. wyrok z dnia 15 stycznia 1981 r., sygn. III CRN 314/80). Zwrot „nie miała innego mieszkania” nie należy przy tym rozumieć dosłownie, jako wymogu nieposiadania tytułu prawnego do innego lokalu (choćby np. zamieszkanie w nim było niemożliwe lub nigdy osoba w nim nie zamieszkiwała) – wymogu takiego w art. 691 k.c. nie ma. Zwrócić uwagę należy także na wypowiedź Sądu Najwyższego, zawartą w wyroku z dnia 12 września 2001 r., sygn. V CKN 1827/00: „O stałym zamieszkiwaniu w lokalu najemcy można mówić tylko wtedy, gdy cała życiowa działalność danej osoby zostanie ześrodkowana w tym właśnie lokalu w ten sposób, że stanie się on jej centrum życiowym, tzn. gdy w mieszkaniu tym będą koncentrowały się wszystkie jej sprawy osobiste i majątkowe.” Powyższa wykładnia jest aprobowana także w literaturze (por. A. Biały [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom IV. Zobowiązania. Część szczególna (art. 535-764(9)), red. M. Fras, M. Habdas, WKP 2018, art. 691, pkt 11 („Przesłanka stałego zamieszkiwania z najemcą (zmarłym) nie jest tożsama z pojęciem miejsca zamieszkania (por. komentarz do art. 25–28) i jest spełniona, jeśli lokal mieszkalny, w której mieszkał najemca i osoba ubiegająca się o status osoby z art. 691 § 1 k.c., stanowił dla niej centrum spraw życiowych (np. po śmierci najemcy osoba ta nie ma się gdzie wyprowadzić, osoba ta sprawowała opiekę nad zmarłym, życie dzieci i rodziców itp.)”).

Biorąc pod uwagę zgromadzony w niniejszym postępowaniu materiał dowodowy, Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia oceny, jaka w kontekście omawianej przesłanki została dokonana przez Sąd Rejonowy. W przekonaniu Sądu odwoławczego bowiem Ł. V. (1) wykazał w stopniu dostatecznym fakt stałego zamieszkiwania wraz ze swoim zmarłym partnerem w przedmiotowym lokalu.

Przede wszystkim w niniejszej sprawie zwrócić uwagę należało na przytłaczającą wręcz nierównomierność w zakresie zaprezentowanego przez obie strony postępowania materiału dowodowego, który stanowić miał poparcie stanowisk przedstawianych przez strony.

Jak wynika ze zgromadzonego bowiem materiału dowodowego Ł. V. (1) z J. B. stale zamieszkiwali w lokalu mieszkalnym nr (...)położonym w budynku przy ul(...) w W. przez około 20 lat aż do dnia śmierci J. B.. Powyższe zostało potwierdzone zeznaniami świadków Ł. J. (2), G. X., Ł. J. (1) oraz J. V., których zeznania wzajemnie ze sobą korespondowały oraz znalazły odzwierciedlenie w przesłuchaniu pozwanego (powoda wzajemnego). Słusznie przyjął Sąd Rejonowy, że tymczasowe nieprzebywanie w danym lokalu związane z wykonywaniem pracy zarobkowej, wyjazdami w celach zdrowotnych bądź w odwiedziny do rodziny mieszkającej w innej części kraju, nawet regularne, nie stanowią o braku stałego zamieszkiwania w danym lokalu. Jak wynika z ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd J. B. był kontrolerem lotów, jeździł często do W. w celu odwiedzenia rodziny, gdzie przebywał do 2 tygodni, jak również często przebywał w placówkach medycznych oraz w sanatorium wobec tego, że był osobą schorowaną. Niemniej zawsze po takich wyjazdach powracał do lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w budynku przy (...) w W., stanowiącego centrum jego aktywności życiowej.

O braku zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu nie świadczy również zawarcie związku małżeńskiego przez Ł. V. (1) w roku 1988. Jak zostało bowiem wskazane powyżej, pozostawanie w związku małżeńskim jest irrelewantne w stosunku do faktycznego zamieszkiwania. Skoro zarówno bowiem Ł. V. (1), jak i zmarły J. B., prowadzili centrum spraw życiowych w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W., to sformalizowanie związku nie wpływa na zmianę centrum spraw życiowych partnerów życiowych.

Biorąc pod uwagę powyższe, całościowo uznać w sprawie należało, że stanowisko prezentowane przez miasto (...) W. było niezasadne, zaś powództwo Ł. V. (1) o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu w miejsce jego zmarłego partnera zasługiwało na uwzględnienie. W tym świetle powództwo o eksmisję nie mogło zasługiwać na uwzględnienie. Pozwanemu Ł. V. (1) przysługuje bowiem indywidualne uprawnienie do zajmowania lokalu od 15 lutego 2021 r. W związku z powyższym, Sąd Okręgowy ocenił apelację wywiedzioną przez miasto (...) W. jako bezzasadną i orzekł o jej oddaleniu, działając na podstawie art. 385 k.p.c.

O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., biorąc pod uwagę, że powód wygrał postępowanie odwoławcze w pełnym zakresie. Od pozwanego na rzecz powoda zasądzono więc kwotę 255 złotych, na którą składają się dwie kwoty, odpowiadające kosztom zastępstwa procesowego: w wysokości 135 zł (apelacja od wyroku rozpoznającego powództwo o ustalenie stosunku najmu) oraz 120 zł (apelacja od wyroku oddalającego powództwo o opróżnienie lokalu mieszkalnego), ustalonym na podstawie § 2 pkt 2 oraz § 7 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. O odsetkach od zasądzonych kosztów orzeczono z urzędu na podstawie art. 98 § 1

1 k.p.c.