Poniedziałek Wydanie nr 37

Sygnatura akt
I OSK 1372/25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
12 sierpnia 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sądy administracyjne
Naczelny Sąd Administracyjny
© autorzy OpenStreetMap

Sądy administracyjne

Wnuk o zwolnienie z opłaty za babcię w DPS. NSA oddalił skargę kasacyjną kolegium

Przejdź do orzeczenia, 15 min czytania

Spór

Skarżący kwestionował decyzje ustalające jego odpłatność za pobyt babci w domu pomocy społecznej w latach 2021-2023. Kolegium uważało, że opłatę można rozłożyć na szerszy krąg zobowiązanych.

Ustalenia sądu

Według organów osiem osób było zobowiązanych do opłaty, a dzieci pensjonariuszki nie wnosiły jej, więc ich część przypadła na sześciu zstępnych. Wniosek skarżącego o umorzenie nie został jednoznacznie rozpatrzony jako wniosek o zwolnienie z opłaty.

Rozstrzygnięcie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 22 maja 2025 r.

Dlaczego

Sąd uznał, że złożenie wniosku o zwolnienie na etapie postępowania przed organem I instancji i odwoławczym obligowało organ do jego rozpatrzenia w decyzji ustalającej opłatę. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące sposobu podziału opłaty uznano za przedwczesne, bo po uchyleniu decyzji postępowanie musi być powtórzone.

Dla firm

Strona obowiązana do opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może złożyć wniosek o jej zwolnienie w toku postępowania o ustalenie wysokości opłaty, a organ musi go rozpatrzyć w tej samej decyzji.

Więcej o sprawie

Organ podzielił opłatę między sześć zstępnych pensjonariuszki, bo jej dzieci nie kwalifikowały się do płacenia. Sądy uznały, że wniosek o zwolnienie musiał zostać rozpatrzony w tej samej decyzji, która ustala opłatę.

Złożenie stosownego wniosku na etapie postępowania przed I instancją, jak i postępowania odwoławczego, obligowało zatem organ do jego rozpatrzenia i orzeczenia o zwolnieniu z opłat w decyzji ustającej ich wysokość.

Z uzasadnienia, Naczelny Sąd Administracyjny
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sygnatura
I OSK 1372/25

Treść orzeczenia około 15 minut czytania

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Jolanta Górska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 maja 2025 r. sygn. akt I SA/Op 23/25 w sprawie ze skargi R.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 listopada 2024 r., nr SKO.40.2524.2024.ps w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Op 23/25, uwzględniając skargę R.G., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 listopada 2024 r. nr SKO.40.2524.2024.ps oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia 30 sierpnia 2024 r., nr DPŚ.ZPI.4164.16713.2024.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. wydaną w przedmiocie ustalenia odpłatności skarżącego za pobyt jego babci – I.K. w Domu Pomocy Społecznej w O. [...] w O. za okres od dnia 21 października 2021 r. do 28 kwietnia 2023 r. Organ wskazał, że na podstawie przeprowadzonych wywiadów środowiskowych i pozyskanych dokumentów, ustalono sytuację dochodową i rodzinną skarżącego w okresie od miesiąca października 2021 r. do kwietnia 2023 r. Wyjaśnił przy tym, że wysokość opłaty ustala się proporcjonalnie do liczby osób obowiązanych do jej wnoszenia. W sprawie ustalono osiem osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności, przy czym dzieci pensjonariuszki, w tym matka skarżącego, nie kwalifikowały się do ponoszenia odpłatności, w związku z tym przypadająca na nich kwota pozostająca do pokrycia średniego kosztu utrzymania mieszkańca została podzielona na ich dzieci a wnuki pensjonariuszki, tj. na sześć osób. Przyjmując taki sposób ustalenia odpłatności osób zobowiązanych i powołując się na poglądy orzecznictwa sądowoadministracyjnego, Kolegium podkreśliło, że art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zawiera krąg osób, w stosunku do których można orzec o obowiązku ponoszenia opłat za pobyt w domu opieki społecznej i jednocześnie wynika z niego kolejność, w jakiej wymienione podmioty ponoszą odpłatność za ten pobyt. Jednak, o regule kolejności nie ma mowy w sytuacji wystąpienia obowiązku ponoszenia opłat przez kilkoro zstępnych, tak jak ma to miejsce w realiach sprawy. Każdy z nich ma taki sam obowiązek ponoszenia opłat, a jedynie różnicować ich może kryterium dochodowe. Zstępni mają obowiązek partycypowania w opłacie, jeżeli ich dochód przekracza 300% kryterium dochodowego, do wysokości należnej opłaty za pobyt członka rodziny w DPS.

Jednocześnie Kolegium uznało, że odpłatność skarżącego za pobyt babci w DPS została prawidłowo ustalona. Co prawda, organ I instancji nie wyjaśnił czy skarżący, wnosząc o umorzenie postępowania, wystąpił o zastosowanie ulgi wynikającej z art. 64 u.s.p., a jeżeli tak, to z jakiego powodu, jednak wniosek taki nie mógłby być i tak uwzględniony, gdyż skarżący nie wyraził zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Nie wyklucza to również możliwości późniejszego wszczęcia na wniosek skarżącego odrębnego postępowania w trybie art. 64 u.p.s.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując na ich wydanie z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. W szczególności zaś Sąd wskazał na zmianę art. 64 ustawy o pomocy społecznej z dniem 4 października 2019 r. poprzez dodanie, że z opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej mogą być zwolnione częściowo lub całkowicie zarówno osoby wnoszące opłatę, jak i osoby obowiązane do wnoszenia opłaty. Przepis ten w brzmieniu sprzed tej nowelizacji uprawniał do ubiegania się o uzyskanie zwolnienia z opłat jedynie osoby wnoszące opłatę. W wyniku zmiany art. 64 ustawy o pomocy społecznej prezentowany w orzecznictwie pogląd o ograniczeniu w tym przepisie kręgu osób uprawnionych do ubiegania się o zwolnienie z opłaty do osób wnoszących opłatę stał się nieaktualny. Strona obowiązana do wnoszenia opłaty może złożyć wniosek o zwolnienie z tej opłaty częściowo lub całkowicie w toku postępowania o ustalenie wysokości opłaty. Organ jest wówczas zobowiązany do orzeczenia o zwolnieniu z opłat w decyzji ustającej ich wysokość.

W związku z tym Sąd I instancji stwierdził, że skarżący w toku postępowania administracyjnego był uprawniony do ubiegania się o zwolnienie z opłat w części. Złożenie stosownego wniosku na etapie postępowania przed I instancją, jak i postępowania odwoławczego, obligowało zatem organ do jego rozpatrzenia i orzeczenia o zwolnieniu z opłat w decyzji ustającej ich wysokość. W sytuacji gdy strona wnosi o umorzenie, jednakże z lektury pism wnoszonych do organu można odczytać, że wnosi o zwolnienie, obowiązkiem organów jest ustalenie żądania strony i jego skonkretyzowanie, zwłaszcza że nie ma podstaw do twierdzenia, że wniosek taki powinien być rozpatrzony dopiero po uprawomocnieniu się decyzji określającej wysokość odpłatności. Organ jest wówczas zobowiązany do orzeczenia o zwolnieniu z opłat w decyzji ustającej ich wysokość. Nadto, Sąd wskazał, że interpretację pojęcia "możliwości", o którym mowa w art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, ustawodawca pozostawia organowi, przy czym należy mieć tu na względzie różne okoliczności życiowe, rodzinne i osobiste, które mogą zmniejszać zdolność danej osoby do ponoszenia opłaty, mogą to być również przesłanki uzasadniające zwolnienie z opłaty (art. 64). Ocena taka może i powinna być dokonywana w toku postępowania administracyjnego kończącego się wydaniem decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty - w sytuacji, gdy strona złoży wniosek o zwolnienie z opłaty w całości lub w części na podstawie art. 64 ustawy o pomocy społecznej. Przy tym merytoryczne rozpoznanie takiego wniosku, obejmujące analizę przesłanek wymienionych w art. 64 u.p.s. związane jest z wcześniejszym spełnieniem wymogu polegającego na przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego z wnioskodawcą, co do skutków jego braku należy stronę poinformował i pouczyć o wszystkich następstwach z tego wynikających.

Skargę kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniosło Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, zaskarżając ten wyrok w całości i zarzucając:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.} - zwanej dalej "p.p.s.ą.'’ - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 141 § 4 w zw. z art, 153 p.p.s.a. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia, tj. niezawierającego wskazań co do dalszego postępowania będących konsekwencją poczynionej przez Sąd I instancji oceny prawnej odnoszącej się do konieczności objęcia jednym postępowaniem spraw ustalenia odpłatności wszystkich osób zobowiązanych z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej względnie wskazywania w postępowaniu w sprawie ustalenia odpłatności jednej z osób zobowiązanych z ww. art. 61 ust. 1 pkt 2 na prawny sposób zakończenia postępowań w stosunku do innych osób zobowiązanych, podczas gdy uzasadnienie wyroku wypełniające dyspozycję przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. powinno m.in. zawierać konkretne i jednoznacznie sformułowane wskazania co do dalszego postępowania, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji,

b) art 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia, to jest wewnętrznie sprzecznego w zakresie przyjętego stanu faktycznego sprawy, nie zawierającego oceny ustaleń poczynionych przez organy pod względem ich zgodności z prawem, co tyczy się elementów stanu faktycznego odnoszących się do świadomości strony co do konieczności przeprowadzenia wywiadu i konsekwencji braku jego przeprowadzenia oraz prowadzenia postępowań administracyjnych w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt Pani I.K. w domu pomocy społecznej wobec wszystkich osób zobowiązanych z art. 61 ust .1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, podczas gdy uzasadnienie wyroku wypełniające dyspozycję przepisu art, 141 § 4 p.p.s.a. powinno m.in. być spójne, konsekwentne, a nadto nie tylko przytaczać ustalenia dokonane przez organ administracji publicznej, ale również przedstawiać ich ocenę pod względem zgodności z prawem,

- a które to wadliwości uzasadnienia wyroku uniemożliwiają kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku.

W przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że powyżej wskazane zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, Kolegium zarzuciło:

II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, w zw. z art. 135 p.p.s.a. i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) - zwanej dalej "k.p.a.", poprzez uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wskutek przyjęcia, że nie został prawidłowo przez organy obu instancji zastosowany przepis art. 9 k.p.a., podczas gdy dokonywane przez organ I instancji, przy pomocy organu współdziałającego, czynności informacyjne i ich zakres względem skarżącego Pana R.G. były adekwatne do przedmiotu sprawy i jej stanu, a nadto wyczerpujące (wystarczające) i przekazane w sposób zrozumiały;

III. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisu prawa materialnego, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U, z 2024 r. poz. 1283 ze zm.) - zwanej dalej "ustawą o pomocy społecznej", poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że dla każdorazowo prawidłowego ustalenia odpłatności każdej z osób wskazanych w ww. przepisie art. 61 ust. 1 pkt 2 i zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej wymagane jest albo prowadzenie jednego postępowania obejmującego swym przedmiotem ustalenie odpłatności wszystkich osób zobowiązanych z ww. art. 61 ust. 1 pkt 2 albo wskazywanie w każdym z postępowań prowadzonych wobec jednego z zobowiązanych z ww. art. 61 ust. 1 pkt 2 z udziałem pozostałych zobowiązanych prawnego sposobu zakończenia postępowań prowadzonych wobec wszystkich pozostałych zobowiązanych, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu nie wprowadzą obowiązku organu prowadzącego postępowanie do prowadzenia w każdej sytuacji (każdorazowo) jednego postępowania obejmującego swym przedmiotem ustalenie odpłatności wszystkich osób zobowiązanych z ww. art. 61 ust. 1 pkt 2 za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej ani do wskazywania w każdej sytuacji (każdorazowo) w każdym z postępowań prowadzonych wobec jednego z zobowiązanych z ww. art. 61 ust. 1 pkt 2 prawnego sposobu zakończenia postępowań prowadzonych wobec wszystkich pozostałych zobowiązanych.

Wobec zarzutów wskazanych w punkcie I petitum skargi kasacyjnej kolegium wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu.

W przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, iż zarzuty wskazane w punkcie I .petitum skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, Kolegium wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu.

Nadto, Kolegium wniosło o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wskazując zaś na przepis art. 176 § 2 p.p.s.a., organ zrzekł się rozprawy w sprawie wywołanej niniejszą skargą kasacyjną.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Określone w art. 183 § 1 p.p.s.a. związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami i wnioskami skargi kasacyjnej. Podstawy skargi kasacyjnej mogą dotyczyć zarówno tych przepisów, które sąd I instancji wskazał jak przepisy, które miały zastosowanie w toku rozpoznania sprawy, jak też tych przepisów, które powinny być stosowane w toku rozpoznania sprawy, choć nie zostały przez sąd wskazane (zob. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 261/11, Legalis). Jednakże, jako podstawę skargi kasacyjnej należy wskazać konkretny przepis prawa i określić sposób jego naruszenia, gdyż sąd nie powinien domyślać się intencji skarżącego i formułować za niego zarzutów pod adresem skarżonego wyroku (zob. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2193/12, Legalis).

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zatem zakres kontroli dokonywanej przez Naczelnego Sądu Administracyjnego, który nie bada całokształtu sprawy, ale ogranicza się do weryfikacji zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zawarte w niej zarzuty nie pozwalają na skuteczne zakwestionowanie oceny i ustaleń dokonanych przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, mających istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy.

Jako niezasadne ocenił Naczelny Sąd Administracyjny zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania.

I tak, nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 9 k.p.a. Prawidłowo bowiem wskazał Sąd I instancji na konieczność ustalenia w odniesieniu do wniosku skarżącego czy wnosi o umorzenie, czy zwolnienie z odpłatności za pobyt w DPS, wskazując przy tym właśnie na przepis art. 9 k.p.a., a także art. 79a k.p.a., tym bardziej, że Kolegium w wydanej w sprawie decyzji stwierdziło, że organ I instancji nie wyjaśnił czy skarżący, wnosząc o umorzenie postępowania wystąpił o zastosowanie ulgi wynikającej z art. 64 ustawy o pomocy społecznej. Sąd I instancji wskazał, że organ powinien prawidłowo przeprowadzić postępowanie z właściwym zastosowaniem art. 9 k.p.a., podkreślając, że nie można zarzucić stronie, że w całym postępowaniu odmawiała współpracy z organami. Sąd I instancji zwrócił także uwagę na możliwość ustalenia istotnych w sprawie okoliczności dotyczących sytuacji materialnej i osobistej strony postępowania również na podstawie innych dostępnych dowodów, zgodnie z regułą wynikającą z art. 75 k.p.a.

Zasadniczym powodem uchylenia wydanych w sprawie decyzji była wadliwie pominięta przez organy kwestia zwolnienie z opłaty, której to w kwestionowanych decyzjach organy nie rozstrzygnęły. Uznano bowiem, że zwolnienie musi się odnosić się do skonkretyzowanego obowiązku, a więc sytuacji, w której zarówno osoba zobowiązana, jak i wysokość opłaty, zostały już wcześniej ustalone w odpowiednim ostatecznym rozstrzygnięciu.

Sąd I instancji stwierdził natomiast, że w aktualnym stanie prawnym strona obowiązana do wnoszenia opłaty może złożyć wniosek o zwolnienie z tej opłaty częściowo lub całkowicie w toku postępowania o ustalenie wysokości opłaty. Organ jest wówczas zobowiązany do orzeczenia o zwolnieniu z opłaty w decyzji ustającej jej wysokość. W obecnym stanie prawnym nie ma zatem podstaw do kontynuowania dotychczasowej praktyki i wydawania decyzji w przedmiocie zwolnienia z opłaty po wydaniu decyzji o ustaleniu wysokości opłaty, jeżeli wniosek o zwolnienie z opłat został złożony już w toku postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty. W konsekwencji zaś Sąd I instancji uznał, że decyzje organów administracji zostały wydane z naruszeniem art. 64 ustawy o pomocy społecznej.

W powyższym zakresie skarga kasacyjna nie zawiera żadnych zarzutów, skutkiem czego stanowisko w Sądu I instancji wraz z dokonaną oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania nie podlega kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tym kontekście zawarty w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący naruszenia art. 9 k.p.a. należało uznać za niezasadny.

Powyższe kwestie wyznaczyły natomiast istotne czynności i kolejność postępowania wyjaśniającego oraz rozstrzygnięcia w ponownym postępowaniu. Z całą przy tym pewnością brak rozpatrzenia wniosku o zwolnienie od opłaty uzasadniał wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ustalających skarżącemu odpłatność za pobyt babci w DPS. To samo dotyczy związanej z tym kwestii aktualizacji wywiadu środowiskowego, co do której także w skardze kasacyjnej nie podniesiono żadnych zarzutów.

W tym stanie sprawy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące sposobu ustalenia odpłatności i procedowania w związku z udziałem innych zstępnych w ponoszeniu kosztów pobytu w DPS babci skarżącego uznać należało za przedwczesne. Brak jest bowiem podstaw aby na obecnym etapie postępowania przesądzać w ostateczny sposób zasady ustalenia opłaty za pobyt babci skarżącego w DPS. Na skutek uchylenia wydanych decyzji, organ będzie prowadził bowiem ponownie postępowanie, które musi być powtórzone w całości a rozstrzygnięcie musi nastąpić w aktualnych okolicznościach faktycznych i prawnych. W pierwszej kolejności należy zaś rozstrzygnąć kwestię dotyczącą zwolnienia z tejże odpłatności skarżącego.

Z uwagi na powyższe nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej.

Jednocześnie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art 141 § 4 p.p.s.a. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wbrew bowiem twierdzeniom organu, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane tym przepisem elementy. Sąd I instancji przedstawił bowiem stan faktyczny sprawy, zarzuty skargi, wnioski zawarte w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku jasno wynika, czym kierował się Sąd uchylając decyzje organów obu instancji. Sąd w sposób logiczny i wyczerpujący przedstawił argumenty świadczące o zasadności wniesionej skargi. Z motywów wyroku wynika tok rozumowania Sądu I instancji, pozwalający jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się Sąd I instancji podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie i tym samym wyrok poddaje się kontroli instancyjnej. Co więcej, czytelne i zrozumiałe są wskazania co do dalszego postępowania, jako że wynikają one wprost ze stwierdzonych przez Sąd I instancji uchybień, do których doszło przy wydawaniu wyeliminowanych z obrotu prawnego rozstrzygnięć. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może zaś być skuteczną podstawą skargi kasacyjnej w przypadku, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Taka zaś sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił wniesioną przez Kolegium skargę kasacyjną jako niemającą usprawiedliwionych podstaw.

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na rzecz wnoszącego odpowiedź na skargę kasacyjną skarżącego, z uwagi na fakt, że nie on poniósł w postępowaniu kasacyjnym żadnych kosztów, jako że nie był reprezentowany w tym postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika i nie przedłożył dowodów potwierdzających poniesienie kosztów, o których mowa w art. 205 § 1 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż organ zrzekł się rozprawy a skarżący nie zażądał jej przeprowadzenia.

Podstawa prawna: Dz.U. 2024 poz 1283 art. 61 ust. 1; Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.)

Hasła tematyczne: Pomoc społeczna

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.