Fakultety zlecone innej fundacji z dotacji. Sąd oddalił skargę na zwrot 15 tys. zł

Prezydent Miasta Bydgoszczy decyzją z dnia 16 stycznia 2025 r. orzekł w punkcie 1 o umorzeniu z uwagi na upływ terminu przedawnienia postępowania w sprawie określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w roku 2019 przez Szkołę Policealną [...], dla której Fundacja C. (dalej jako: skarżąca) w roku 2019 r. była organem prowadzącym w odniesieniu do faktur na łączną kwotę 39.750 zł, w punkcie 2 określił wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w roku 2020 przez skarżącą na kwotę 15.000 zł oraz zobowiązał do jej zwrotu do budżetu Miasta Bydgoszcz w ciągu 15 dni od daty uzyskania przez decyzję przymiotu ostateczności wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie w części tj. pkt 2 decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy decyzją z dnia 30 kwietnia 2025 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w punkcie 2. W wyniku wniesionej skargi na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 31 października 2025 r., sygn. akt I SA/Bd 379/25 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie wyjaśnił sprawy w kontekście art. 14 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (dalej jako: u.p.o.), czym naruszył zasady prawdy obiektywnej, zasady zaufania oraz zasady przekonywania.

Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 16 marca 2026 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w punkcie 2. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności organ wskazał, że przedmiotowe zobowiązanie nie uległo przedawnieniu, albowiem w przedmiotowej sprawie skargę do WSA w Bydgoszczy wniesiono w dniu 14 lipca 2025 r., zaś w myśl art. 70 § 7 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111, dalej jako: O.p.) bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności w tym przypadku w dniu 4 lutego 2026 r.

Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 126 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1846, dalej jako: u.f.p.) dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Następnie, po przywołaniu treści przepisów mających zastosowanie w sprawie, organ wskazał, że wydanie decyzji o zwrocie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem zależy od wykazania przez organ dotujący wykorzystania dotacji na sfinansowanie zadań innych niż te, na które przyznano dotację (np. dotacja nie służyła pokryciu wydatków, na które miała być przeznaczona). Mieści się w tym także przypadek, gdy podmiot dotowany nie wykazał, kiedy i w jakich kwotach dokonał określonych wydatków, finansowanych z dotacji.

Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że skarżąca jako organ prowadzący Szkołę [...] posiada status szkoły niepublicznej niebędącej szkołą artystyczną. Organ podkreślił, że zarówno celem Fundacji C. , jak i Fundacji E. jest/była działalność na rzecz wspierania i rozwoju edukacji, oświaty i wychowania, w szczególności cele obu fundacji obejmowały: podnoszenie poziomu wiedzy i umiejętności dzieci, młodzieży i dorosłych, promocję i organizację wolontariatu, działalności na rzecz międzynarodowej integracji społeczno- kulturowej, wspomaganie działalności placówek oświatowych. W opinii organu oczywistym jest, że cele te są niemal identyczne, a zatem, podstawowe zadanie, na które przyznawana jest dotacja oświatowa w postaci organizacji i realizacji procesu nauczania słuchaczy winna być realizowana przez jednostkę otrzymującą dotację. W opinii organu wynika z tego jednoznacznie, że przekazywanie realizacji zadań własnych szkoły, innym podmiotom które mają takie same, a wręcz identyczne podstawowe cele działalności "w zastępstwie", prowadziły do utraty kontroli nad realizacją zadań. Ponadto organ wskazał, że jest dla niego oczywistym, że dany podmiot może zakupić daną usługę, ale nie może przy tym oddać prowadzenia zajęć w sposób, który czyniłby ten podmiot faktycznym wykonawcą zadań szkoły. Organ podkreślił, że art. 44 ust. 3 u.f.p. wskazuje, że wydatki publiczne winny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów, w sposób umożliwiający terminową realizację zadań oraz w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań. Przepis ten musi korelować z przepisem art. 35 u.f.z.o., a mianowicie lit. a lub aa. Zdaniem organu wydatkowanie środków otrzymanych z organu dotującego na realizację zadań nieobowiązkowych przez Szkołę Policealną [...] na rzecz Fundacji E. w [...] jest dotacją wydatkowaną niezgodnie z przeznaczeniem i godzi bezpośrednio w zasadę gospodarnego zarządzania środkami publicznymi otrzymanymi z jednostki samorządu terytorialnego przez Fundację C.. Dodatkowo odnosząc się do zasady gospodarności tj. art. 44 ust. 3 u.f.p. w zw. z art. 35 ustawy z dnia 27 października 2017r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2025 r., poz. 439, dalej jako: u.f.z.o.) dotacje mogą być przeznaczone wyłącznie na realizację wydatków związanych z realizacją zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych szkoły. Zajęcia fakultatywne, których realizację potwierdzono w trakcie kontroli, mają charakter zajęć nieobowiązkowych, organizowanych według zapotrzebowania. Zdaniem organu, fakultety, czyli zajęcia dodatkowe przygotowujące do egzaminów z kwalifikacji, nie stanowią elementu obowiązkowego programu nauczania podstawy programowej. Są one organizowane fakultatywnie i mają charakter uzupełniający lub przygotowawczy, a nie obligatoryjny w ramach systemu kształcenia określonego przepisami prawa oświatowego. Dlatego też, jeżeli fakultety jako zajęcia dodatkowe o charakterze nieobowiązkowym nie mieszczą się w katalogu realizacji zadań oświatowych zawartych w art. 35 u.f.z.o., stąd samorząd terytorialny nie ma obowiązku i nie ma prawnej możliwości finansowania zajęć dodatkowych, takich jak fakultety, które wykraczają poza ramowe plany nauczania i podstawę programową. Wydatkowanie na ten cel stanowi zatem nieprawidłowość i podstawę do jej zwrotu. Organ dodatkowo podkreślił, że pomimo wezwania skarżącej, nie przedłożono umów zawartych z nauczycielami realizującymi zajęcia dodatkowe, a organ dotujący nie miał wiedzy o tym, kto faktycznie realizował zajęcia finansowane ze środków publicznych, ani czy osoby te spełniały wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach prawa oświatowego zgodnie z art. 35 u.f.z.o. tj. realizację zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Organ dodał, że Fundacja C., i Fundacja E. w zawartych umowach sprecyzowały, że Fundacja E. zapewni wykonanie umowy przy udziale wykładowców posiadających odpowiednie kwalifikacje do przeprowadzenia zajęć, W szczególności mogą to być: nauczyciele, wykładowcy akademiccy, egzaminatorzy OKE lub inne osoby mające odpowiednie przygotowanie merytoryczne oraz zapewni wykonanie umowy przy udziale osób posiadających kwalifikacje wymagane dla nauczycieli, zgodnie z obowiązującym w dacie podpisania umowy Rozporządzeniem Ministra Edukacji N. z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych dla nauczycieli (Dz. U. z 2020 r..poz,1289 ze zm.) oraz każdym innym aktem prawnym regulującym te materie. P. nie istnieje możliwość potwierdzenia kto prowadził zajęcia oraz czy osoby te posiadały wymagane kwalifikacje, wykluczało więc to możliwość uznania poniesionych wydatków jako zgodnych z celem dotacji. Organ podkreślił, że jak wynika z dokumentacji zebranej w przedmiotowej sprawie, umową o świadczenie usług edukacyjnych zawartą dnia 9 marca 2020 r. pomiędzy Fundacją C., a Fundacją E., Fundacja C. zleciła Fundacji E. wykonanie usługi edukacyjno-pedagogicznej dla Szkoły Policealnej [...] polegającej na przeprowadzeniu fakultetów przygotowujących do egzaminu z kwalifikacji - kierunek technik informatyk. Wykonanie usług określonych w § 1 umowy miało nastąpić w okresie od dnia 9 marca 2020 r. do dnia 30 czerwca 2020 r. Wynagrodzenie Zleceniobiorcy zostało ustalone na kwotę [...] zł i zrealizowane fakturą VAT nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. Ponadto, w ramach tejże umowy wykonawca zobowiązał się do przygotowywania materiałów dydaktycznych dla słuchaczy, przeprowadzenia kontroli poziomu przygotowania słuchaczy oraz sporządzenia dokumentacji z przeprowadzonych zajęć. Kolegium podkreśliło, że pomijając fakt, że umowa ta nigdy nie powinna być sfinansowana ze środków otrzymanych z budżetu M. B. to zapisy zawarte w § 3 niniejszej umowy, gdzie wskazano, że zleceniobiorca tj. Fundacja E. zapewni wykonanie umowy przy udziale osób posiadających kwalifikacje do nauczania poszczególnych przedmiotów oraz zobowiązuje się do zatrudniania nauczycieli do prowadzenia zajęć edukacyjnych posiadających kwalifikacje określone dla nauczycieli szkół publicznych.

Mając na uwadze powyższe organ wskazał, że zgodnie z art. 14 ust. 3 u.p.o., szkoła niepubliczna zatrudnia nauczycieli posiadających kwalifikacje określone w odrębnych przepisach, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 2 u.p.o. Zatem, Fundacja C. przekazując możliwość zatrudnienia kadry nauczycielskiej Fundacji E. pomimo posiadania możliwości udziału w doborze kadry pedagogicznej de facto pozbawiła się możliwości wpływu na zawieranie umów z nauczycielami odpowiedzialnymi za realizację zajęć dodatkowych. Jak wynika z art. 14 ust. 3 u.p.o. szkoła niepubliczna zatrudnia nauczycieli posiadających kwalifikacje określone w odrębnych przepisach, co, jeśli uznać te czynności za prawidłowe, zmusiłoby do uznania, że dotowany organ utracił kontrolę nad swoimi zadaniami oświatowymi, a środki z dotacji tak wydatkowane należałoby zwrócić do budżetu Miasta jako wydatkowane niezgodnie z przeznaczeniem.

Ponadto organ pokreślił, że strona w toku postępowania nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających faktyczną współpracę Dyrektora Szkoły Policealnej [...] Plus, czy też samej Fundacji C. z Fundacją E. w doborze zatrudnianej kadry nauczycielskiej. Współpraca przy ułożeniu harmonogramu zajęć dodatkowych nie wypełnia przesłanki zawartej w art. 14 ust. 3 u.p.o. Wskazała, że realizacja zajęć nieobowiązkowych za pośrednictwem Fundacji E. nie stanowi przekazania części organizacji procesu kształcenia na inny podmiot, a w konsekwencji nie należy uznać wskazanej kwoty na realizację tych usług, jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Organ nie zgodził się z argumentacją z odwołania, że dokonane zostały rozbieżne oceny przez organy kontrolne na gruncie tożsamych stanów faktycznych i prawnych. Po analizie dokumentów z kontroli przeprowadzonej przez NIK w zakresie pobierania oraz wykorzystania dotacji w latach 2019-2023 w zaocznym Liceum Ogólnokształcącym [...] w O., wystąpienia pokontrolnego NIK Delegatury w Opolu nr [...] z dnia 6 października 2023 r., wyników kontroli NIK w zakresie pobierania oraz wykorzystania dotacji w latach 2019-2023 przeprowadzonej w Szkole Policealnej [...] w J. G., wystąpienia pokontrolnego NIK Delegatura we W. nr [...] z dnia 15 września 2023 r., sprawozdania z audytu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia 25 kwietnia 2022 r. znak: [...] stwierdza, że wyniki ww. kontroli odnoszą się do odrębnych od siebie stanów i nie można traktować ich jako tożsame, co wskazał również WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 31 października 2025 r. sygn. akt I SA/Bd 379/25. Organ podkreślił przy tym, że każdorazowo kontrola dotycząca m.in. wydatkowania otrzymanej dotacji oświatowej przeprowadzana przez organy do tego upoważnione różni się od siebie zakresem przedmiotowym.

Organ podkreślił, że to na dotowanym ciąży obowiązek wykazania prawidłowości wydatkowania dotacji i organ pierwszej instancji był uprawniony do dokonania oceny w oparciu o posiadany materiał dowodowy, z którego jednoznacznie wynika, że skarżąca wbrew przepisom o finansach publicznych, prawa oświatowego oraz finansowania zadań oświatowych zleciła Fundacji E. do wykonania czynności polegające na prowadzeniu nauczania poszczególnych przedmiotów oraz że w rozliczeniu dotacji ujęła faktury wystawione przez Fundację E..

Ponadto, organ podkreślił, że w żadnej z przedstawionych umów będących w aktach sprawy zawartych pomiędzy Fundacją C., która jest organem prowadzącym dla Szkoły Policealnej [...] a Fundacją E. w [...] nie ma zapisu dot. możliwości przekazywania realizacji zadań oświatowych w przedmiotowym zakresie innemu podmiotowi (w tym przypadku Fundacji E. w [...].

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że kwota 15.000 zł wydatkowana została niezgodnie z przeznaczeniem.

W skardze do Sądu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w pkt 2 i umorzenie postępowania dotyczącego zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 15 000 zł, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj.:

1. art. 6 i 8 § 1 i § 2 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w przedmiocie zwrotu dotacji wbrew zasadzie praworządności oraz zasadzie zaufania, a także zasadzie utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw, tj. prowadzenia postępowania wbrew wynikom wcześniejszych kontroli, tj. wyników kontroli przeprowadzonej w szkołach [...] przez UM Bydgoszczy w zakresie udzielonych dotacji w latach 2009-2012, a także kontroli NIK oraz audytu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 25.04.2022 r.,

2. art. 7, 75 § 1,77 § 1 k.p.a., 78 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. przez pominięcie dowodów zgłoszonych przez stronę w postaci: wyników kontroli Najwyższej Izby Kontroli w zakresie pobierania oraz wykorzystania dotacji w latach 2019-2023 przeprowadzonej w Zaocznym Liceum Ogólnokształcącym dla [...] w O.; wyników kontroli Najwyższej Izby Kontroli w zakresie pobierania oraz wykorzystania dotacji w latach 2019-2023 przeprowadzonej w Szkole Policealnej [...] w J. G.; sprawozdania z audytu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia 25.04.2022r. przeprowadzonego na okoliczność gospodarowania środkami publicznymi w zakresie prowadzonych szkół o uprawnieniach szkół publicznych: [...] Liceum Ogólnokształcące [...] w B. Okres badany: 2018r.; protokołu kontroli przeprowadzonej w szkołach [...] w B. przez UM B. w zakresie udzielonych dotacji w latach 2009-2012; a także pominięcie wniosku dowodowego strony o przeprowadzenie dowodu z akt kontroli w przedmiocie prawidłowości wydatkowania dotacji za lata 2009-2012 przez szkoły [...] w B., będących w posiadaniu organu I instancji (kontrola dokonana była przez Urząd M. B.) i włączenie ich do materiału dowodowego niniejszego postępowania - na okoliczność, iż prowadzenie i dokumentowanie zajęć wykonywanych w ramach zleconych usług edukacyjnych przez podmiot trzeci, odbywało się w kolejnych latach zgodnie z ustaloną w toku wskazanej kontroli praktyką i nie stanowiło nieuprawnione przeniesienie realizacji procesu kształcenia na inny podmiot,

a w konsekwencji nie ustalenie stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy materialnej na podstawie wszechstronnie zebranego i ocenionego materiału dowodowego, w szczególności:. nieprzeprowadzenie własnych ustaleń przez organ w toku postępowania administracyjnego, a jedynie powielenie ustaleń dokonanych przez Najwyższą Izbę Kontroli w wystąpieniu pokontrolnym z dnia 06.10.2023r.. prowadzenia postępowania wbrew wynikom innych ww. kontroli i postępowań, których ustalenia strona załączyła wraz z pismem z dnia 04.12.2024r.,. pominięcie okoliczności, iż zajęcia edukacyjne, których koszt organ neguje jako możliwe do rozliczenia z dotacji oświatowej miały charakter zajęć nieobowiązkowych, a jako takie nie wymagały bezpośredniego zatrudnienia nauczycieli w Szkole, zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 6 ustawy Prawo oświatowe,. pominięcie okoliczności, iż Szkoła Policealna [...] w B. jest szkołą niepubliczną,. dowolne uznanie, iż poprzez realizację zajęć nieobowiązkowych za pośrednictwem podmiotu trzeciego stanowi nieuprawnioną formę przekazania realizacji zadań własnych Szkoły.

3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w zaskarżonej części, pomimo uchybień formalnych wskazanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, w szczególności pomimo niezastosowania się do wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z wyroku z dnia 31.10.2025r. sygn. akt I SA/Bd 379/25.

Zdaniem skarżącej powyższe uchybienia formalne miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż organ dokonał błędnych ustaleń faktycznych, poprzez przyjęcie jako własnych ustaleń dokonanych przez Najwyższą Izbę Kontroli w wystąpieniu pokontrolnym z dnia 06.10.2023 r.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła także naruszenie norm prawa materialnego tj.

1. art. 252 ust. 1 pkt 1 i ust. 6 pkt 1 u.f.p. w związku z art. 35 u.f.z.o. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż kwota wskazana w decyzji podlega zwrotowi jako dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem,

2. art. 14 ust. 3 pkt 6 u.p.o.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Obecna kontrola zaskarżonej decyzji opiera się na badaniu zgodności z przepisami kilku ustaw: ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r., poz. 622, t.j. w odpowiednim brzmieniu) – dalej: "O.p."; ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1483, t.j. w odpowiednim brzmieniu) – dalej: k.p.a."; ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r., poz. 1043, t.j. w odpowiednim brzmieniu) – dalej: " P.o."; ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 1483, t.j.) – dalej: "u.o.f.p." ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2026 r., poz. 650, t.j. w odpowiednim brzmieniu) – dalej: "u.o.f.z.o. Kontrola WSA polega na ocenie działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267, t.j.). W ramach zastosowania art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, t.j.) - dalej: "p.p.s.a.", w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Z kolei uwzględnienie skargi następuje stosownie do art. 145 p.p.s.a., zgodnie z którym: § 1 Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. § 2 W sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydane w innym postępowaniu, niż uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego i w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy § 1 stosuje się z uwzględnieniem przepisów regulujących postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję lub postanowienie. § 3 W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Organ prawidłowo dostrzegł wymienione przepisy oraz wypełnił obowiązek odniesienia się do ewentualnego przedawnienia zwrotu, oraz wykonania wyroku tut. Sądu z 31 października 2025 r., I SA/Bd 379/25.

Należy przypomnieć, że w związku z uregulowaniem w ustawie o finansach publicznych problematyki ulg w zapłacie należności (art. 64 u.o.f.p.), instytucji potrącenia (art. 65 u.o.f.p.), odwołania do zasad odpowiedzialności solidarnej w Kodeksie cywilnym (art. 65 u.o.f.p.), przedawnienia wybranych należności (art. 66a u.o.f.p.), odpowiednie (tzn. z uwzględnieniem specyfiki niepodatkowych należności budżetowych) zastosowanie znajdują regulacje prawa materialnego przewidziane w dziale III Ordynacji podatkowej przede wszystkim dotyczące sposobu powstania zobowiązań (art. 21 O.p.), przedawnienie zobowiązania (art. 70 O.p.), instytucji nadpłaty i jej stwierdzenie (art. 72 i 75 O.p.), następstwo prawnego (art. 93-106 O.p.) oraz odpowiedzialność osób trzecich (art. 107-119 O.p.).

Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 2 O.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. Brzmienie tej regulacji jest jednoznaczne. Wiąże ona skutek w postaci zawieszenia biegu terminu z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego (por. Uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 czerwca 2026 r., I GPS 1/26)

Jak ustalono w sprawie, w 2025 r. skarżąca wniosła skargę skutkującą wydaniem wyroku w dniu 31 października 2025 r., którego odpis doręczono organowi wraz ze stwierdzeniem prawomocności 4 lutego 2026 r. Stosownie do art. 70 § 7 pkt 2 O.p. bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności. Skargę złożono w dniu 25 czerwca 2025 r., zatem do pięcioletniego terminu, o jakim mowa w art. 70 § 1 O.p. należało doliczyć ponad 180 dni, co końcowym terminem na doręczenie decyzji stanowiło datę przypadającą zdecydowanie po dacie 7 kwietnia 2026 r, kiedy to udało się doręczyć pełnomocnikowi rozstrzygnięcie. Zatem organ prawidłowo odniósł się do kwestii przedawnienia w sposób prawidłowy.

Kolejnym problemem było wykonanie wyroku tut. Sądu z 30 października 2025 r., I SA/Bd 379/25, gdyż w świetle treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w niezaskarżonym wyroku sądu pierwszej instancji, uchylającym zaskarżoną decyzję, wiąże sąd oraz organ i ustanowiona w ww. przepisie zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (zob. T. Woś, Komentarz do art. 153, (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska. Redakcja naukowa T. Woś, Warszawa 2016, s. 895; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 16 maja 2007 r., I FSK 857/06; z 16 października 2014 r., II FSK 2506/12; publik. CBOSA). Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 (i art. 170 p.p.s.a.) oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2024 r., III FSK 888/23).

W wyroku z 2025 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny zakreślił spór co do faktu, czy z dotacji oświatowej mógł być sfinansowany koszt umowy zawartej z Fundacją E. na zakup usług edukacyjno-pedagogicznych, czyli czy wydatek ten może zostać zakwalifikowany jako wydatek bieżący i zapłacony z dotacji oświatowej. Zakreślił też przedmiot, co do prawa. Należało przyjąć, że jak wynika z art. 126 u.o.f.p. dotacje to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Wskazując na brzmienie tego przepisu należy stwierdzić, że podstawę taką może stanowić sama ustawa o finansach publicznych, ustawa szczególna (odrębna) lub umowa międzynarodowa. Każdy wydatek dokonywany ze środków publicznych musi mieć swoje oparcie w przepisach prawa. NSA w swoim orzecznictwie wskazuje na szczególny charakter środków finansowych przekazywanych w ramach dotacji, który wiąże się z tym, że środki te mogą być wykorzystane wyłącznie na określony cel, na realizację konkretnego zadania. Ponadto cechą dotacji, o których mowa w art. 126 u.o.f.p. jest również poddanie ich wykorzystania kontroli Przyznane w ramach dotacji mają "znaczony" charakter i podmiot je otrzymujący nie ma swobody w ich wykorzystaniu, chyba że pozwalają mu na to przepisy szczególne. Inaczej, każda dotacja, zgodnie z przywołaną definicją zawartą w art. 126 u.o.f.p., służyć ma finansowaniu Iub dofinansowaniu realizacji zadań publicznych, a więc takich zadań, które istnieją w dacie przyznania prawa do ich finansowania lub dofinansowania.

Materialnoprawną podstawą stanowił przepis art. 252 ust. 1 pkt 1 u.o.f.p., zgodnie z którym, dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami. Ustawa nie definiuje pojęcia "dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem". W doktrynie i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem ma miejsce m.in. wówczas, gdy beneficjent wydatkował przekazane mu środki finansowe w całości bądź w części na realizację innych zadań lub celów niż określone dla danego rodzaju dotacji w umowie dotacyjnej lub w przepisach powszechnie obowiązującego prawa. Sposób ustalenia celu, na jaki powinna być wykorzystana dotacja, zależy od jej rodzaju.

W rozpatrywanej sprawie oceny należy dokonać także w kontekście m.in. art. 35 ust. 1 u.o.f.z.o., zgodnie z którym dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na: 1) pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, w tym na: a) roczne wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy o pracę w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce w przeliczeniu na maksymalny wymiar czasu pracy - w wysokości nieprzekraczającej: - 250% 12-krotnego średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2023 r. poz. 984, 1234, 1586, 1672 i 2005) - w przypadku publicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz niepublicznych przedszkoli, o których mowa w art. 17 ust. 1, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych, o których mowa w art. 19 ust. 1, i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego, o których mowa w art. 21 ust. 1, - 150% 12-krotnego średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - w przypadku niepublicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego niewymienionych w tiret pierwszym, oraz niepublicznych szkół i placówek, aa) roczne wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy cywilnoprawnej w publicznym lub niepublicznym przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce oraz osoby fizycznej prowadzącej publiczne lub niepubliczne przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego - w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kwot określonych w lit. a, b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, oraz zadania, o którym mowa w art. 83 ust. 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r. poz. 622, 1123, 1234, 1312, 1560 i 1872), 2) pokrycie wydatków na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych obejmujących: a) książki i inne zbiory biblioteczne, b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w placówkach wychowania przedszkolnego, szkołach i placówkach, c) sprzęt rekreacyjny i sportowy dla dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków i uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, d) meble, e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości określonej zgodnie z art. 16f ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości w momencie oddania do używania, środki te podlegają szczególnym zasadom rozliczenia. W myśl art. 35 ust. 2 cyt. ustawy przez wydatki bieżące, o których mowa w ust. 1 pkt 1, należy rozumieć wydatki bieżące, o których mowa w art. 236 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Warunkiem wystąpienia z żądaniem zwrotu dotacji jest stwierdzenie przez organ, że dotacja została "wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem". Ustalenia w tym zakresie stanowią element stanu faktycznego, a więc muszą być dokonane w postępowaniu wyjaśniającym, według reguł określonych w k.p.a. Zgodnie z art. 67 u.o.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Z perspektywy podmiotu dotującego wykorzystanie środków zgodnie z przeznaczeniem następuje wówczas, gdy fakt ten może zostać stwierdzony na podstawie stosownych dokumentów. W przeciwnym razie brak jest podstaw do takiego uznania. Rozliczenie dotacji zgodnie z przeznaczeniem następuje na podstawie dokumentów, a nie zeznań świadków. Dowód w postaci zeznań świadków nie może zastępować dokumentów, lecz służyć ewentualnie weryfikacji ich wiarygodności. Ciężar dowodu w sprawie prawidłowości wykorzystania dotacji spoczywa na stronie, która jest beneficjentem takiej pomocy. Za niedopuszczalne w świetle zasad określonych w art. 44 u.o.f.p., tj. zasady celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych, należy uznać takie interpretowanie zasad postępowania dowodowego, iż otrzymujący dotację nie ma obowiązku udokumentowania, że dotacja została wydatkowana na cele, na które została przyznana. Wynika to wprost z art. 252 ust. 1 u.o.f.p.

Zgodnie z art. 14 ust. 1-3 P.o.: 1. Szkołą publiczną jest szkoła, która: 1) zapewnia bezpłatne nauczanie w zakresie ramowych planów nauczania; 2) przeprowadza rekrutację uczniów w oparciu o zasadę powszechnej dostępności; 3) zatrudnia nauczycieli posiadających kwalifikacje określone w odrębnych przepisach, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 2; 4) realizuje: a) programy nauczania uwzględniające podstawę programową kształcenia ogólnego, a w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe - również podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego albo podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego, b) ramowy plan nauczania; 5) realizuje zasady oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów oraz przeprowadzania egzaminów, o których mowa w rozdziałach 3a i 3b ustawy o systemie oświaty. 2. Szkoły publiczne oraz szkoły niepubliczne, o których mowa w ust. 3, umożliwiają uzyskanie świadectw, certyfikatów, zaświadczeń, aneksów lub dyplomów państwowych. 3. Szkołą niepubliczną niebędącą szkołą artystyczną jest szkoła, która: 1) realizuje programy nauczania uwzględniające podstawę programową kształcenia ogólnego, a w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe - również podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego; 2) realizuje obowiązkowe zajęcia edukacyjne w okresie nie krótszym oraz w wymiarze nie niższym niż łączny wymiar poszczególnych obowiązkowych zajęć edukacyjnych określony w ramowym planie nauczania szkoły publicznej danego typu; 3) stosuje zasady klasyfikowania i promowania uczniów oraz przeprowadzania egzaminów, o których mowa w ust. 1 pkt 5; 4) prowadzi dokumentację przebiegu nauczania ustaloną dla szkół publicznych; 5) w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe - kształci w zawodach określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego; 6) zatrudnia nauczycieli obowiązkowych zajęć edukacyjnych, o których mowa w pkt 2, posiadających kwalifikacje określone dla nauczycieli szkół publicznych; przepisy art. 15 ust. 2, 4 i 6 stosuje się odpowiednio; 7) stosuje organizację roku szkolnego ustaloną dla szkół publicznych.

Artykuł 14 ust. 1 pkt 3 P.o. reguluje zagadnienia dotyczące szkoły publicznej. Z przepisu tego wynika, że stanowi on o zatrudnieniu nauczycieli przez "szkołę publiczną". W przepisie tym nie ma rozróżnienia na zatrudnianie nauczycieli obowiązkowych i nie obowiązkowych (fakultatywnych) zajęć edukacyjnych. Z kolei art. 14 ust. 3 pkt 6 ustawy Prawo oświatowe odnosi się do szkoły niepublicznej niebędącej szkołą artystyczną. Z przepisu tego wynika, że wskazana szkoła niepubliczna zatrudnia nauczycieli "obowiązkowych zajęć edukacyjnych" (...). Przepis ten nie stanowi o zatrudnianiu nauczycieli nieobowiązkowych zajęć edukacyjnych (fakultatywnych).

Jak wskazał Sąd, w związku z tym, organ w pierwszej kolejności obowiązany był ustalić status szkoły, dla której pobrano dotację oświatową, tj. czy jest to szkoła publiczna czy niepubliczna. oraz wskaże, który przepis ma zastosowanie, tj. czy art. 14 ust. 1 pkt 3 P.o., czy art. 14 ust. 3 pkt 6 tej ustawy. Następnie organ oceni jaki charakter miały zajęcia edukacyjne, na które została przeznaczona dotacja, tj. czy były to zajęcia obowiązkowe czy nieobowiązkowe. Dalej organ oceni czy wydatek na wskazane zajęcia mieści się w kategorii wydatków wymienionych w art. 35 u.o.f.z.o. Ponadto organ obowiązany jest dokonać oceny pod kątem zasad określonych w art. 44 u.o.f.p., tj. zasady celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. Wynika to wprost z art. 252 ust. 1 u.o.f.p. Powyższe należało uczynić według zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady zaufania (art. 8 k.p.a.), zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Ponieważ w przywołanym wyroku przesądzono, że organ był uprawniony do dopuszczenia jako dowód w sprawie wystąpienie pokontrolne dotyczące kontroli przeprowadzonych przez Najwyższą Izbę Kontroli Delegaturę we Wrocławiu w szkołach prowadzonych przez Fundację C., skoro dotyczyło przedmiotu objętego niniejszą sprawą i nie jest uzasadniony zarzut Fundacji co do braku wykorzystania przez orzekające w sprawie organy przedłożonych przez nią innych dokumentów, tj. wyników kontroli NIK, sprawozdań z audytów Dyrektora IAS w Szczecinie, protokołów z kontroli UM Bydgoszczy, skoro zostały sporządzone w innych sprawach niż przedmiotowa; sprawy te należy uznać za niepodlegające kwestionowaniu.

Analiza argumentacji, jaka znalazła swój wyraz w obecnie kontrolowanej decyzji, pozwala jednoznacznie przyjąć, że status szkoły, dla której pobrano dotację oświatową, został ustalony jako szkoła niepubliczna, co jest bezsporne. Organ wskazał na art. 14 ust. 3 pkt 6 P.o. i ocenił, że zajęcia miały charakter nieobowiązkowy. Z materiału dowodowego wynika, że były to fakultety, czyli zajęcia dodatkowe przygotowujące do egzaminów z kwalifikacji, co nie wchodziło do obowiązkowego programu nauczania. Były uzupełniające. Skarżąca nie wykazała tezy przeciwnej, a ocena ta znajduje potwierdzenie w art. 35 u.o.f.z.o., czy art. 14 ust. 3 pkt 6 tej ustawy. Następnie organ ocenił jaki charakter miały zajęcia edukacyjne, na które została przeznaczona dotacja, tj. czy były to zajęcia obowiązkowe czy nieobowiązkowe. Dalej organ ocenił czy wydatek na wskazane zajęcia mieścił się w kategorii wydatków wymienionych w art. 35 u.o.f.z.o. W decyzji powołano się na art. 44 ust. 3 u.o.f.p. i przeanalizował okoliczności według zasady celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych (art. 252 ust. 1 u.o.f.p.).

Organ prawidłowo przyjął, że ciężar udowodnienia, że wydatki pokryte dotacjami charakteryzowały się tymi cechami, leżał na skarżącej jako beneficjentce środków. To, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne oznacza, przeniesienie na nią inicjatywy dowodowej, w zakresie wykazania (np. spełnienia warunków dotacji) oraz jednoczesny brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na te okoliczności, a także działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Aktywność dowodowa strony, aby okazała się przekonującą, nie powinna ograniczać się jedynie do powtarzania swojej wersji zdarzeń, ale też do podjęcia próby zmierzenia się z całą, a nie tylko wybraną argumentacją organu podatkowego. Okazuje się jednak, że strona nie potrafi udowodnić swoich twierdzeń ani obalić twierdzeń organu.

W decyzji oparto się o kwestię utraty kontroli nad tym, kto te zajęcia prowadził, co za tym idzie, czy były to osoby posiadające wymagane kwalifikacje. Odwołano się przy tym do art. 35 u.o.f.z.o. i wskazano na brak przedłożenia umów z nauczycielami. To oznacza, że organ wypełnił wymogi zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady zaufania (art. 8 k.p.a.), zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., a jego wniosek, że brak możliwości potwierdzenia kto prowadził zajęcia oraz czy osoby te posiadały wymagane kwalifikacje, wykluczał wydatki jako niezgodne z celem (cel ten nie została wykazany przez podmiot do tego zobowiązany), jest prawidłowy w świetle przepisów prawa.

Jak wcześniej wskazano, ponieważ w przywołanym wyroku przesądzono, że organ był uprawniony do dopuszczenia jako dowód w sprawie wystąpienie pokontrolne dotyczące kontroli przeprowadzonych przez Najwyższą Izbę Kontroli Delegaturę we Wrocławiu w szkołach prowadzonych przez Fundację C., skoro dotyczyło przedmiotu objętego niniejszą sprawą i nie jest uzasadniony zarzut Fundacji co do braku wykorzystania przez orzekające w sprawie organy przedłożonych przez nią innych dokumentów, tj. wyników kontroli NIK, sprawozdań z audytów Dyrektora IAS w Szczecinie, protokołów z kontroli UM Bydgoszczy, skoro zostały sporządzone w innych sprawach niż przedmiotowa; sprawy te należy uznać za niepodlegające kwestionowaniu. Organ prawidłowo zatem przeanalizował ustalenia NIK i to, że zarówno zlecający (skarżąca) jak i usługodawca prowadziły zbliżoną rodzajowo działalność i nie jej usługi były wykonywane niejako w zastępstwie beneficjenta, a nie ją uzupełniały, co pozwoliłoby na dalsze poszukiwania potrzeb skarżącej w realizowaniu jej zadań. Przeanalizowano również samą umowę i dostrzeżono, że obejmowała ona zapis, że nauczyciele powinni mieć kwalifikacje przewidziane dla nauczycieli szkół publicznych. Niemniej szkoła niepubliczna zatrudnia nauczycieli z kwalifikacjami, o jakich mowa w art. 14 ust. 3 P.o. Na koniec, należy stwierdzić, że uzasadnienie wypełnia wymogi z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., gdyż zawiera podstawę prawną. Organ przywołuje szeroko przepisy prawa, ich treść i interpretacje, jaką przyjął. Jasno stawia wnioski, a jego argumentacja jest szczegółowa, pełna i zrozumiała. Jest ona również poparta orzecznictwem sądów administracyjnych.

Obecnie WSA uznaje tę decyzję za nienaruszającą prawa. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że skarżąca Fundacja C. z siedzibą w S. w 2020 r. była organem prowadzącym dla Szkoły Policealnej [...] W 2019 r. organ prowadzący otrzymał z M. B. dotację oświatową w wysokości [...] zł (w tej części organ I instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe z powodu upływu terminu przedawnienia), natomiast w 2020 r. w wysokości [...] zł. Pismem z dnia [...] sierpnia 2024 r. znak: [...] Prezes Najwyższej Izby Kontroli poinformował Prezydenta Miasta Bydgoszczy o ocenach, uwagach i wnioskach wynikających z przeprowadzonej przez NIK Delegatura we Wrocławiu kontroli w Fundacji C.. W konsekwencji powyższego w odniesieniu do Szkoły Policealnej [...] stwierdzono nieprawidłowości w rozliczeniu rocznych dotacji pod kątem środków wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem wynikających z art. 35 ust. 1 u.o.f.z.o. W opinii kontrolujących wydatki w zakwestionowanej kwocie wiązały się z przekazaniem przez Fundację C. części organizacji przebiegu nauczania innemu podmiotowi, tj. Fundacji E. w [...].

Jak wynika z dokumentacji zebranej w przedmiotowej sprawie, umową o świadczenie usług edukacyjnych zawartą dnia 9 marca 2020 r. pomiędzy skarżącą Fundacją C. a Fundacją E., Fundacja C. zleciła Fundacji E. wykonanie usługi edukacyjno-pedagogicznej dla Szkoły Policealnej [...] polegającej na przeprowadzeniu fakultetów przygotowujących do egzaminu z kwalifikacji - kierunek technik informatyk. Wykonanie usług określonych w § 1 umowy miało nastąpić w okresie od [...] marca do [...] czerwca 2020 r. Wynagrodzenie zleceniobiorcy zostało ustalone w kwocie [...] zł i zrealizowane fakturą VAT nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. Ponadto, w ramach tej umowy wykonawca zobowiązał się do przygotowywania materiałów dydaktycznych dla słuchaczy, przeprowadzenia kontroli poziomu przygotowania słuchaczy oraz sporządzenia dokumentacji z przeprowadzonych zajęć. W § 3 tej umowy wskazano, że zleceniobiorca, tj. Fundacja E. zapewni wykonanie umowy przy udziale osób posiadających kwalifikacje do nauczania poszczególnych przedmiotów oraz zobowiązuje się do zatrudniania nauczycieli do prowadzenia zajęć edukacyjnych posiadających kwalifikacje określone dla nauczycieli szkół publicznych.

Sąd oddalił skargę stosownie do art. 151 p.p.s.a, gdyż organ prawidłowo przywołał i zastosował przepisy prawa. Prawidłowo oparł się o art. 252 ust. 1 pkt 2 u.o.f.p., gdyż stosownie do niego dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Za takie należy uznać wydatki inne, niż przewidziano w ustawach. Stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a – aa u.o.f.z.o. mogą być to wynagrodzenia nauczycieli, co mogłoby mieć jedynie odniesienie w okolicznościach sprawy. Zgodnie z tym dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, w tym na roczne wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy o pracę w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce w przeliczeniu na maksymalny wymiar czasu pracy. Jak widać z powyższych zapisów, można uznać za bieżące wydatki na wynagrodzenia nauczycieli, niemniej to beneficjent musi wykazać, że takie wydatki poniósł, wydatki te dotyczyły osób, które dawały gwarancje wynikające z obowiązku nauczania, były też celowe, racjonalne i oszczędne, na co prawidłowo powołano się w zaskarżonej decyzji, a co nie stanowi wątpliwości również dla skarżącego. Nie przedstawił on jednak argumentów na okoliczność, że z orzeczonych co do zwrotu dotacji, poniósł wydatki na wynagrodzenie osób, które wypełniły obowiązek nauczania, jaki ciąży na szkole niepublicznej. Nie zakwestionował też przyjętych co do zawarcia oraz treści i płatności umów z Fundacją.

Analiza i ocena tych umów wykazała, że skarżąca przeniosła swe obowiązki na zleceniobiorcę i z tego tytułu płaciła ze środków publicznych. To podmiot zewnętrzny zobowiązał się do przygotowywania materiałów dydaktycznych dla słuchaczy oraz sporządzenia dokumentacji z przeprowadzonych zajęć i ten miał zapewnić wykonanie umowy przy udziale wykładowców posiadających odpowiednie kwalifikacje do przeprowadzenia zajęć w zakresie prowadzenia nadobowiązkowych, przygotowujących do egzaminu z kwalifikacji kierunek technik bezpieczeństwa i higieny pracy.

Organ trafnie wskazał, że zgodnie z art. 14 ust. 3 P.o. to szkoła zatrudnia nauczycieli posiadających kwalifikacje określone w odrębnych przepisach, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 2 P.o., a skarżąca w toku postępowania nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających faktyczną współpracę z Fundacją w doborze zatrudnianej kadry nauczycielskiej. Współpraca przy ułożeniu harmonogramu zajęć dodatkowych nie wypełniła przesłanki zawartej w art. 14 ust. 3 P.o. Należy przyznać rację organowi, że w przedmiotowej sprawie szkoła nie wypełniła w tym zakresie wymagań nałożonych na nią przez przepisy ustawy Prawo oświatowe, ponieważ powierzenie zadań organu prowadzącego w powyższym zakresie tj. zapewnienia kadry pedagogicznej nie stanowi o wydatkowaniu dotacji zgodnie z przeznaczeniem.

Jedynym argumentem strony był fakt, że podobne okoliczności były przedmiotem kontroli prawidłowego wydatkowania dotacji i wówczas nie wykazano nieprawidłowości. WSA w wyroku z 2025 r. przesadziło tę kwestie, a każdorazowo kontrola dotycząca m.in. wydatkowania otrzymanej dotacji oświatowej przeprowadzana przez organy do tego upoważnione różni się od siebie zakresem przedmiotowym. Stwierdzenie okoliczności uzasadniających zwrot nastąpiło w wystąpieniu pokontrolnym Najwyższej Izby Kontroli (NIK) w kierunku funkcjonowania systemu finansowania szkół niepublicznych kształcących osoby dorosłe (pobieranie, wykorzystywanie i rozliczanie w kontrolowanym okresie dotacji szkół niepublicznych). W decyzji przyjęto, że to na dotowanym ciąży obowiązek wykazania prawidłowości wydatkowania dotacji. Ujął też kwestię możliwości samodzielnego wykonania przez skarżącego zleconych czynności, co przełożył na zachowanie gospodarności w wydatkowaniu dotacji. W ocenie Sądu w decyzji szczegółowo i całościowo przeanalizowano i oceniono fakty. Nie można doszukać się w nich braku logiki czy sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego. Brakuje umów skarżącego z nauczycielami, brakuje możliwości przekazywania realizacji zadań oświatowych w zakresie innemu podmiotowi.

Nie może ujść uwadze stwierdzenie, że w odniesieniu do faktu, że szkoły niepubliczne zatrudniają nauczycieli obowiązkowych zajęć edukacyjnych, posiadających kwalifikacje określone dla nauczycieli szkół publicznych; przepisy art. 15 ust. 2, 4 i 6 stosuje się odpowiednio (art. 14 ust. 3 pkt 6 P.o.). Organ wskazał, że zajęcia fakultatywne, których realizację potwierdzono w trakcie kontroli, mają charakter zajęć nieobowiązkowych, organizowanych według zapotrzebowania. Fakultety, czyli zajęcia dodatkowe przygotowujące do egzaminów z kwalifikacji, nie stanowią elementu obowiązkowego programu nauczania podstawy programowej (art. 14 ust. 3 pkt 2 P.o.) W sprawie należy przyjąć, że fakultety jako zajęcia dodatkowe o charakterze nieobowiązkowym nie mieściły się w katalogu realizacji zadań oświatowych zawartych w art. 35 u.f.z.o. Skarżący nie przedstawił żadnych argumentów za tym, by uznać, że wydatkując wskazane kwoty dotacji na opłacenie zobowiązań wynikających z wymienionych umów, realizował zajęcia obowiązkowe wynagradzając prowadzących je nauczycieli.

Nie ma racji skarżący oczekując uchylenia decyzji w powołaniu się na art. 6, art. 8 § 1 i 2, art. 10 § 1 k.p.a., gdyż nie wykazał, by mogło to mieć wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ" rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wymaga to jednak precyzyjnego określenia na czym owe uchybienia miałyby polegać w odniesieniu do zaskarżonego rozstrzygnięcia. Za taki nie można uznać brak uznania wyników innych kontroli, ponieważ to nie wynik kontroli był powodem uznania, że dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego były wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem. To należy do decyzji organu, a nie kontrolującego, w sprawie była to NIK. Nawet różne oceny podobnych wydatków nie zdejmują z organu obowiązku dokonania własnej oceny, tym bardziej przyjmowania ich zgodnie z zasadą rozstrzygania na korzyść strony, zaufania do organów publicznych, czy czynnego udziału strony. Istotnym jest to, czy dotacje wykorzystano niezgodnie z przeznaczeniem, a nie to, co przyjęto w protokołach kontroli. Ustalenia te podlegają weryfikacji stosownie do przepisów prawa. Organ ma obowiązek samodzielnie ustalić i ocenić stan faktyczny sprawy co do okoliczności istotnych z punktu widzenia prawa materialnego.

W sprawie prawidłowo zrozumiano i zastosowano art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Wnioski dowodowe skarżącego oparte o inne kontrole nie mogły dotyczyć okoliczności innych niż fakty. Faktem są tu jednak umowy, jakie zawarł skarżący, z których wynika, że środki nie zostały przeznaczone na wydatki bieżące w rozumieniu, jakie wynika z przepisów prawa. Przyjęcie wskazanego sposobu rozumienia poddanych analizie przepisów prawa materialnego przesądzało o zakresie postępowania dowodowego w postępowaniu. Wykładnia tych przepisów miała w związku z tym decydujące znaczenie dla oceny sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia prawa procesowego. Przyjęcie, że dotacje wykorzystane w sposób niezgodny z prawem, a nie niezgodny z tym, co oczekiwał kontrolujący podmiot, tak jak uznano w zaskarżonej decyzji, oznacza, że zbędne były czynności postępowania dowodowego, które za istotne uważała strona skarżąca.

Mając na względzie wydatkowanie środków publicznych na zadania oświatowe, słusznym jest stwierdzenie, że chodzi o wynagrodzenie nauczycieli (nie podmiotu zewnętrznego, t.j. biorącej zlecenie Fundacji) na zajęcia obowiązkowe (nie fakultety). To rozumowanie wynika jasno z treści tak decyzji organu pierwszej jak i drugiej instancji. Odpowiada ono prawu (art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a.).

Za bezsporne i wynikające z zebranego materiału dowodowego należy uznać czynności opłacone z dotacji. Były to wydatki związane z zawartą umową z podmiotem zewnętrznym. Nie ma wątpliwości, że to nie skarżący był zobowiązany do wypłaty wynagrodzenia nauczycielom, którzy realizowali zajęcia oraz, że były to zajęcia nadobowiązkowe.

Zatem organ ustalił, a nie powielił okoliczności istotne, nawet jeśli w odczuciu strony zrobił to w sposób zbyt niesamodzielny, to skoro okoliczności ustalone na potrzeby kontroli przez NIK były zgodne z rzeczywistością, to nie można uznać takiego działania za mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie skarżący ostatecznie dąży do uznania okoliczności przyjętych (ocenionych) na potrzeby innych kontroli. Nie jest to wystarczające do odrzucenia stanu faktycznego stanowiącego podstawę kontrolowanej decyzji. WSA nie widzi podstaw do uznania za zasadne zarzuty oparte o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Nie ma też racji skarżący zarzucając naruszenie norm prawa materialnego tj. art. 252 ust. 1 pkt 1 i ust. 6 pkt 1 u.f.p. w związku z art. 35 u.o.f.z.o. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Organ zastosował art. 14 ust. 3 pkt 6 P.o. i decyzja nie podlega uchyleniu w świetle art. 145 p.p.s.a.

W odniesieniu do treści uzasadnienia skargi, należy zauważyć, że jej szeroka argumentacja opiera się na próbie wykazania, że dotacja mogła obejmować działalność oświatową w bardzo szerokim zakresie. Niemniej skarżąca zdaje się pomijać, że w sprawie chodzi o wydatkowanie 15 tys. złotych na działalność innego podmiotu, a co więcej, działalność ta wymyka się spod kontroli ze względu na niemożność jej weryfikacji przez brak odpowiedniej dokumentacji. To również wynika z ustaleń kontroli NIK, a organ nie miał podstaw, by im zaprzeczyć. Orzecznictwo, na jakie powołuje się skarżąca, w tym wyrok tut. Sądu z 18 maja 2021 r., I SA/Bd 98/21, przyjmuje, że rola dotacji oświatowej nie polega na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez szkołę, bądź jednostkę prowadzącą szkoły, czy też pokrywania wszelkich ich wydatków. W orzecznictwie podkreślano, że to uczniowie mają w rezultacie korzystać z tej dotacji. Tymczasem w sprawie przez działania skarżącej, okoliczność ta pozostaje poza weryfikacją.

Zatem w przedmiocie określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, Sąd oddalił skargę.