Niedziela Wydanie nr 36

Sygnatura akt
II GSK 1936/23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
22 września 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sądy administracyjne
Naczelny Sąd Administracyjny
© autorzy OpenStreetMap

Inne spory gospodarcze

Zaniżona kategoria pojazdu w viaTOLL i kara 750 zł. NSA oddalił skargę GITD

Przejdź do orzeczenia, 30 min czytania

Spór

GITD nałożył na kierowcę karę 750 zł za wprowadzenie do urządzenia viabox niewłaściwej kategorii pojazdu podczas przejazdu zespołem z przyczepą. Kierowca twierdził, że nie interesował się poborem opłat, bo należał on do obowiązków pracodawcy.

Ustalenia sądu

Według organu zespół pojazdów o dmc 22 990 kg należał do kategorii 2, a urządzenie rejestrowało opłatę dla kategorii 1. Kierowcę ustalono na podstawie wydruku z tachografu. Sąd kasacyjny uznał, że każde naruszenie należy oceniać odrębnie.

Rozstrzygnięcie

NSA oddalił skargę kasacyjną GITD od wyroku WSA w Warszawie z 25 kwietnia 2023 r., sygn. VI SA/Wa 1468/22.

Dlaczego

NSA uznał, że zaniżenie opłaty jest deliktem skutkowym, którego nie da się zaprzestać, ale można usunąć jego skutek przez uiszczenie różnicy. Wskazał, że takie podejście pozwoli uniknąć zarzutu nieproporcjonalności kary względem kwoty uszczuplenia.

Dla firm

Naruszenie obowiązku wprowadzenia prawidłowej kategorii pojazdu do urządzenia viaTOLL jest deliktem jednoczynowym, oceniającym się osobno za każdy przejazd. Usunięcie skutku przez dopłatę różnicy może uzasadniać odstąpienie od kary na podstawie art. 189f § 2 k.p.a.

Więcej o sprawie

Różnica w opłacie wyniosła 2,26 zł, a kara za nią 750 zł. Sąd kasacyjny wskazał, że organ powinien wyznaczyć termin na przedstawienie dowodów uiszczenia tej różnicy.

Kierowca jechał zespołem z przyczepą, a w urządzeniu viabox zapisana była kategoria pojazdu poniżej 12 ton.

Takie podejście pozwoli również na neutralizację zarzutu nieproporcjonalności wymiaru kary (750 zł) względem kwot uszczuplenia należnych opłat (2,26 zł).

Z uzasadnienia, Naczelny Sąd Administracyjny
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sygnatura
II GSK 1936/23

Treść orzeczenia około 30 minut czytania

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Klaudia Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 1468/22 w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 marca 2022 r. nr BP.702.2242.2021.0747.BKOE.2398 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o opłacie elektronicznej oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wyrokiem z 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 1468/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku rozpoznania skargi S. W. (dalej: "skarżący") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD") z dnia 21 marca 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej uchylił zaskarżoną decyzję i rozstrzygnął o kosztach postępowania.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] lutego 2021 r. o godzinie 11:30 w punkcie kontrolnym w G. inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej samochód ciężarowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] poruszający się wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...]. Kontrola dokonana za pośrednictwem urządzenia DSRC zainstalowanego w pojeździe służbowym Inspekcji Transportu Drogowego wykazała, że ww. pojeździe znajdowało się urządzenie viabox o nr [...] służące do uiszczania opłaty elektronicznej.

Na podstawie danych zawartych w pozwoleniach czasowych pojazdów ustalono, iż dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 22 990 kg, w tym pojazdu samochodowego - 11 990 kg, zaś przyczepy - 11 000 kg.

Zgodnie z art. 13ha ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1376 ze zm., dalej "u.d.p.") ww. zespół pojazdów należał do kategorii 2 - pojazdy samochodowe o dopuszczalnej masie całkowitej co najmniej 12 ton.

Na podstawie danych uzyskanych z systemu elektronicznego poboru opłat stwierdzono, że korzystający z drogi publicznej w dniu [...] listopada 2020 r. wykonując przejazd pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] poruszającym się wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...] naruszył obowiązek wynikający z art. 13i ust. 4a, co zostało zarejestrowane przez: urządzenie kontrolne nr [...], pod numerem ewidencyjnym [...], godzina 12:51:34, odcinek autostrady [...] Z. (granica państwowa) - węzeł M.; urządzenie kontrolne nr [...], pod numerem ewidencyjnym [...], godzina 13:39:02, odcinek autostrady [...] Z. (granica państwowa) - węzeł M.; urządzenie kontrolne nr [...], pod numerem ewidencyjnym [...], godzina 14:33:48, odcinek drogi ekspresowej [...] węzeł W. - węzeł Ł.

Wygenerowano zapisy ewidencyjne o treści: "Niewłaściwa klasa pojazdu". Do urządzenia viabox o numerze [...] wprowadzono nieprawidłowe dane o kategorii pojazdu. Podczas przejazdu za pośrednictwem ww. urządzenia viabox wnoszona była opłata elektroniczna dla pojazdu poniżej 12 ton (kategoria 1). Na podstawie wydruku z tachografu cyfrowego ustalono, że kierowcą pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu naruszenia był skarżący. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole z kontroli mobilnej nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r.

Pismem z dnia [...] marca 2021 r. GITD zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia obowiązku wynikającego z art. 13i ust. 4a u.d.p. podczas ww. przejazdu, pouczając o treści art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej "k.p.a."). W odpowiedzi na zawiadomienie skarżący pismem z [...] kwietnia 2021 r. wyjaśnił, że nie przechodził dodatkowego szkolenia z obsługi viaTOLL. Urządzenie zostało zakupione przez pracodawcę oraz przez niego zamontowane. Skarżący uzyskał informację, że urządzenie służy do sczytywania danych i pobierania opłat za przejazd konkretnymi odcinkami dróg. Poinformował organ, że nie ingerował w "sposób mocowania ani inne funkcje" urządzenia, które "generowało charakterystyczny dźwięk", oznaczający, że połączyło się z urządzeniem kontrolnym, a opłata została pobrana. Skarżący twierdził, iż podczas wykonywania pracy OBU cały czas było zasilone środkami pieniężnymi, a system pobierał opłatę, ponadto wskazał, że nie interesował się poborem opłat, ponieważ to należy do obowiązków pracodawcy.

Na podstawie pisma Departamentu Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej Ministerstwa Finansów z dnia 20 maja 2021 r. ustalono, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] został zarejestrowany w systemie jako pojazd o dmc poniżej 12 t, ale powyżej 3,5 t/zespół pojazdów o dmc co najmniej 12 t (możliwość przełączania), klasa emisji spalin EURO 6. Do ww. pojazdu zostało przypisane właściwe urządzenie viabox, które posiadało możliwość przejścia w tryb jazdy "pojazd z przyczepą". Umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po przejeździe. Użytkownik nie składał reklamacji w związku z nieprawidłowym działaniem urządzenia viabox oraz systemu. Urządzenie viabox nr [..] nie było wymieniane. W dniu naruszenia nie odnotowano nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu Viatoll oraz urządzenia kontrolnego infrastruktury przydrożnej.

Na podstawie ww. pisma oraz załącznika w postaci szczegółowego wykazu należnych i pobranych opłat (za przejazd po odcinkach dróg płatnych: węzeł J. — węzeł C.; węzeł K. — węzeł K.; węzeł Ł. — węzeł O.) organ stwierdził, że w dniu [...] listopada 2020 r. kierujący pojazdem naruszył obowiązek wprowadzenia do urządzenia viabox prawidłowych danych o kategorii pojazdu. Konsekwencją tego było nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 750 zł stosownie do treści art. 13k ust. 3 pkt 2 u.d.p.

Zaskarżoną w tej sprawie do sądu decyzją z 21 marca 2022 r. GITD, działając na podstawie przepisów art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13i ust. 4a w zw. z art. 13k ust. 2 pkt 1, art. 13k ust. 3 pkt 2, art. 13k ust. 5 u.d.p. oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 32), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 180 ze zm., zwanej dalej u.t.d.), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z 23 lipca 2021 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 750 zł.

W zaskarżonej decyzji organ przytoczył mające zastosowanie w sprawie przepisy u.t.d. oraz u.d.p. Organ stwierdził, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych (w tym zespołów pojazdów) o dmc powyżej 3,5 tony (art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.); w celu określenia stawki opłaty elektronicznej ustawodawca określił kategorie pojazdów, przy czym kategoria 1 obejmuje pojazdy o dmc wyższej niż 3,5 t i niższej niż 12 t, zaś kategoria 2 - o dmc co najmniej 12 t (art. 13ha ust. 3 pkt 1-3 u.d.p.); kierujący pojazdem jest obowiązany do wprowadzenia do urządzenia służącego do poboru opłat prawidłowych danych o kategorii pojazdu (art. 13i ust. 4a u.d.p.); za naruszenie tego obowiązku wymierzana jest kara pieniężna w wysokości 250 zł (w przypadku zespołu pojazdów składającego się z samochodu osobowego i przyczepy) lub 750 zł (w przypadku pozostałych pojazdów) - art. 13k ust. 2 i 3 u.d.p.; karę tę wymierza się kierującemu pojazdem (art. 13k ust. 5 u.d.p.); za wszystkie naruszenia popełnione podczas jednej doby może być wymierzona tytko jedna kara (art. 13k ust 6 u.d.p.).

Zdaniem GITD, z całokształtu zebranego materiału dowodowego wynika, że skontrolowany zespół pojazdów poruszał się po płatnych odcinkach drogi krajowej z naruszeniem obowiązku wprowadzenia do urządzenia viabox prawidłowych danych o kategorii pojazdu. Uznał, że skarżący jako kierujący pojazdem nie zadeklarował prawidłowej kategorii pojazdu, którym poruszał się po płatnym odcinku drogi krajowej, co skutkowało uiszczeniem opłaty elektronicznej w niepełnej wysokości, jak za przejazd pojazdu kategorii 1, ponieważ w chwili wykonywania zakwestionowanych przejazdów urządzenie viabox nie zostało przełączone na działanie w tryb jazdy "pojazd z przyczepą". GITD stwierdził, że kierujący pojazdami mają obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych, zaś brak wiedzy czy świadomości w zakresie ponoszenia opłat elektronicznych, w tym co do konieczności wprowadzenia odpowiednich danych do urządzenia służącego do poboru opłaty, nie może być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów.

Zdaniem GITD, nie było podstaw do odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych na podstawie art. 189e k.p.a. (w związku z działaniem siły wyższej) lub art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. (w związku ze znikomą szkodliwością czynu). GITD ocenił, że przyczyna powstania naruszenia miała ścisły związek z działaniem samego kierowcy, a więc nie była zewnętrzna, zaś kwestia ewentualnej niewiedzy kierowcy w zakresie konieczności zadeklarowania przyczepy nie może skutkować zakwalifikowaniem zaistniałego naruszenia jako zdarzenia będącego skutkiem wystąpienia siły wyższej.

Z całokształtu zebranego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że ww. zespół pojazdów poruszał się po płatnym odcinku drogi krajowej wymienionym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej z naruszeniem obowiązku wprowadzenia do urządzenia viabox prawidłowych danych o kategorii pojazdu.

Organ uznał, że prawidłowo ustalił strony postępowania. Wskazał, iż w aktach spraw prowadzonych wobec niej znajdują się wydruki dzienne czynności kierowcy z karty kierowcy. Wydruki te kierowca lub kontrolujący może wykonać za każdy dzień pracy kierowcy w danym pojeździe samochodowym. W przedmiotowej sprawie wydruki zostały wykonane w dniu [...] lutego 2021 r. podczas kontroli mobilnej. Jednakże każdy z wykonanych wydruków obrazuje pracę kierowcy - skarżącego w pojeździe w danym dniu wskazanym na wydruku. Zatem w aktach sprawy znajduje się dowód potwierdzający, że to strona była osobą kierującą ww. pojazdem w dniu naruszenia. Wskazał, że z przeprowadzonej kontroli mobilnej został sporządzony protokół kontroli z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...]. Stwierdzone podczas przeprowadzonej kontroli naruszenia obowiązku wynikającego z art. 13i ust. 4a u.d.p., w tym również naruszenie wskazane w przedmiotowej decyzji, zostały opisane w protokole z kontroli mobilnej. Wyjaśnił, że inspektor Inspekcji Transportu Drogowego podczas kontroli mobilnej może korzystać z informacji zarejestrowanych w systemie elektronicznego poboru opłat, w tym również z tzw. Zapisów ewidencyjnych. Zapisy ewidencyjne generowane w systemie elektronicznego poboru opłat zawierają następujące dane: obrazy pojazdu/zespołu pojazdów, będącego przedmiotem kontroli; dane identyfikacyjne urządzenia wykorzystywanego do poboru opłaty elektronicznej, zainstalowanego w pojeździe; numery rejestracyjne pojazdu; dane umożliwiające ustalenie kategorii pojazdu lub liczby osi; czas i data przeprowadzonej kontroli; identyfikator przyrządu kontrolnego, który zarejestrował obraz pojazdu, będącego przedmiotem kontroli, a zatem informacje, które są niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy (zob. rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 27 października 2016 r. w sprawie kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1859). Wobec tego uznał, że strona nie może zarzucić organowi, że wykreował stan faktyczny i stwierdził nieprawdę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazanym na wstępie wyrokiem uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd pierwszej instancji mając na uwadze, iż w u.d.p. nie zawarto żadnych regulacji dotyczących możliwości odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej określonej w przedmiotowej sprawie oraz kierując się treścią zasad ogólnych przedstawionych w dziale IVa k.p.a. stwierdził, że organ administracyjny winien w sposób szczególny zbadać zasadność wymierzenia kary w przedmiotowej sprawie gdzie w ramach jednej kontroli stwierdzono kilkadziesiąt naruszeń w badanym okresie. W świetle klarownej treści art. 13k ust. 6 u.d.p. (tj. maksymalnie jedna kara za naruszenia w czasie jednej doby) zaznaczyć należy, że okoliczność ta może mieć znaczenie jedynie przy ocenie przesłanek działu IVa k.p.a. bowiem tutaj organ ma możliwość i obowiązek ocenić daną sprawę w jej całościowym ujęciu uwzględniającym cel wymierzanej kary oraz motywy wprowadzenia obowiązku uiszczania opłaty elektronicznej. W ocenie sądu pierwszej instancji w sprawie, w której mamy do czynienia z ujawnieniem wielu naruszeń w ramach jednej kontroli w kontekście powołanego działu IVa k.p.a. zwrócić należy uwagę na funkcje kar pieniężnych określanych w drodze decyzji administracyjnej. Podstawowym celem kar pieniężnych nie jest represja czy retrybucja w drodze wyrównywania win czy odpłaty, lecz ochrona porządku prawnego.

W ocenie sądu pierwszej instancji, niektóre z okoliczności podnoszonych przez skarżącego powinny zostać ocenione przez GITD w ramach analizowania, czy zachodzą przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 lub § 2 k.p.a. Bez wnikliwego rozważenia przez organ takich okoliczności nie można mówić o dochowaniu zasady zaufania do organów władzy publicznej określonej w art. 8 § 1 k.p.a. Zdaniem sądu, w kontrolowanej sprawie GITD naruszył art. 8 § 1 k.p.a. i art. 189f k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście nie można pominąć okoliczności, że zarówno naruszenie, za których popełnienie nałożono karę administracyjną w niniejszej sprawie, jak i kilkadziesiąt innych naruszeń, za które skarżącemu wymierzono kary pieniężne w innych sprawach - zostały ujawnione przez organ w trakcie jednej kontroli mobilnej w dniu [...] lutego 2021 r. W trakcie tej kontroli z systemu elektronicznego poboru opłat pobrano informacje o incydentach (naruszeniach) polegających na wskazaniu niewłaściwej klasy pojazdu przypisanego do urządzenia viabox, które miały miejsce do dnia kontroli. Ustalenia kontroli skutkowały wprawdzie wszczęciem postępowań administracyjnych odnośnie do każdego ze stwierdzonych naruszeń z osobna, niemniej jednak okoliczności ujawnienia tych naruszeń w sposób niejako "hurtowy" i to nawet na kilka miesięcy wstecz w stosunku do daty kontroli mobilnej uzasadniają w ocenie sądu - na potrzeby oceny przesłanek z art. 189f k.p.a. - traktowanie wszystkich tych naruszeń tak, jakby było to naruszenie wieloczynowe, które potencjalnie mogło być spowodowane jednym, wspólnym czynnikiem i które zostało zaprzestane, gdy tylko podmiot zobowiązany do określonego zachowania uświadomił sobie, że jego działanie lub zaniechanie naruszało prawo. Z uwagi na to w ocenie sądu należało rozważyć, czy usprawiedliwione jest zastosowanie art. 189f § 1 lub § 2 k.p.a., czyli odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na znikomą wagę naruszenia prawa i zaprzestanie przez stronę naruszania prawa ewentualnie czy usprawiedliwione może być odstąpienie od nałożenia kary po przedstawieniu dowodów usunięcia naruszenia prawa.

Nieprawidłowe jest, zdaniem sądu pierwszej instancji, stanowisko wyrażone zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym, nie można mówić o znikomej wadze naruszenia, skoro opłaty elektroniczne mają na celu zapewnienie środków na zadania związane z rozbudową i utrzymaniem infrastruktury drogowej. Zdaniem sądu, taka argumentacja nie jest trafna, ponieważ co do zasady każdy obowiązek administracyjnoprawny, którego naruszenie jest zagrożone karą pieniężną, ma na celu ochronę określonego dobra publicznego, a mimo to w art. 189f § 1 k.p.a. ustawodawca przyjął, że od nałożenia kary pieniężnej należy odstąpić w razie spełnienia przewidzianych prawem przesłanek. Argumentacja przyjęta przez GITD prowadzi w istocie do wniosku, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej nigdy nie będzie mogło nastąpić w odniesieniu do naruszenia obowiązków związanych z uiszczaniem opłat elektronicznych, co nie jest zgodne z ogólnym założeniem ustawodawcy przyjętym w art. 189f § 1 k.p.a.

Konkludując, sąd pierwszej instancji zobowiązał organ przy ponownym rozpatrywaniu sprawy do: przeanalizowania zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w kontekście okoliczności, które są istotne w świetle przyjętej przez sąd wykładni art. 189f k.p.a., a w razie potrzeby uzupełnienia tegoż materiału; wyczerpującego rozważenia, czy związana m.in. z naruszeniami stwierdzonymi w tej sprawie okoliczność skumulowanej reakcji na szereg naruszeń, których miała się dopuścić strona skarżąca w okresie kilku miesięcy, uzasadnia odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w tej sprawie, skoro kara taka pełnić ma w pierwszej kolejności funkcję prewencyjną, której realizacja nie musi wymagać wymierzania aż kilkudziesięciu kar pieniężnych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 7, art. 8 § 1 i § 2, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że organ nie ocenił, czy w sprawie zachodzą przesłanki umożliwiające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i pominął okoliczności, które miałyby znaczenie przy ocenie znikomości naruszenia prawa, podczas gdy organ zebrał i należycie rozpatrzył materiał dowodowy trafnie przyjmując, że z uwagi na charakter dobra chronionego prawem oraz brak należytej staranności skarżącego, nie istniały podstawy do uznania znikomego charakteru naruszenia;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1 i § 2, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną ocenę okoliczności faktycznych tej sprawy prowadzącą do przyjęcia, że zachowanie strony powinno zostać ocenione przez pryzmat normy określonej w art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., w sytuacji gdy właściwa ocena powinna prowadzić Sąd do wniosku, że stwierdzone w tej sprawie naruszenia popełnione przez skarżącego w dniu [...] listopada 2020 r. nie są tożsame z naruszeniami popełnionymi w innych dobach, a co za tym idzie brak jest podstaw do przyjęcia, że organ miał do czynienia z tym samych zachowaniem sprawcy, co jest konieczne dla zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a.;

3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 189f § 2 pkt 1 - 2 i § 3 k.p.a., w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że organ błędnie nie rozważył zaoferowanego przez stronę dowodu uiszczenia opłaty, w sytuacji gdy organ wskazywał, że system poboru opłat nie daje możliwości dopłacenia kwoty za przejazdy już po ich zakończeniu, wobec czego wpłacona po wykonaniu przejazdów kwota mogła zostać rozliczona jedynie na przyszłe przejazdy, a co za tym idzie brak było podstaw do uznania, że przedstawiony dowód jest dowodem potwierdzającym usunięcie naruszenia prawa;

4. obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. oraz art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13i ust. 4a w zw. z art. 13ha ust. 3, art. 13k ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 2, ust. 5, ust. 6 pkt 2, ust. 9 oraz art. 13n u.d.p. poprzez błędne przyjęcie, że popełnienie przez skarżącego analogicznych naruszeń i ujawnienie ich podczas jednej kontroli mobilnej winno skutkować uznaniem stwierdzonego w niniejszej sprawie naruszenia za jeden z elementów naruszenia wieloczynowego, co powinno mieć znaczenie dla oceny przesłanek odstąpienia od nałożenia kary określonych w art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., w sytuacji gdy właściwa wykładnia powołanych przepisów ustawy o drogach publicznych powinna prowadzić Sąd do wniosków, że naruszenie obowiązku z art. 13i ust. 4a u.d.p. ma charakter jednoczynowy skutkowy, co wpływa na brak możliwości zastosowania w sprawie art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. z uwagi na brak możliwości przyjęcia, że strona zaprzestała naruszenia prawa, a także z uwagi na brak możliwości uznania, że wielość naruszeń wynika z jednego zachowania sprawcy;

5. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 189f § 2 pkt 1-2 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13ha ust. 3, art. 13i ust. 4a, art. 13k ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 2, ust. 5, ust. 6 pkt 2, ust. 9 oraz art. 13n u.d.p. poprzez błędne przyjęcie, że w przypadku naruszenia przez kierowcę obowiązku o którym mowa w art. 13i ust. 4a u.d.p. istnieje możliwość usunięcia naruszenia prawa, co miałoby warunkować zastosowanie art. 189f § 2 i 3 k.p.a., podczas gdy charakter naruszonego przez stronę obowiązku uniemożliwia jego wykonanie po dokonaniu przejazdu.

Skarżący nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.

W piśmie procesowym z dnia 25 sierpnia 2026 r. ustanowiony w postępowaniu kasacyjnym pełnomocnik skarżącego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – a więc niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.

Wobec niestwierdzenia określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania sądowego, jak również podstaw do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy – zgodnie z zasadą tantum devolutum, quantum iudicatum – do weryfikacji podniesionych zarzutów kasacyjnych.

Wynik przeprowadzonej weryfikacji kasacyjnej doprowadził Naczelny Sąd Administracyjny do konkluzji, że skarga kasacyjna – pomimo zakresowej zasadności podniesionych zarzutów – podlega oddaleniu, gdyż wynikające z uzasadnienia zaskarżonego wyroku częściowo błędne oceny prawne i wskazania procesowe – po ich skorygowaniu i uzupełnieniu przez Sąd kasacyjny – utracą moc wiążącą, natomiast pozostała część rozważań i ocen prawnych Sądu a quo stanowi wystarczającą podstawę do wzruszenia decyzji organu drugiej instancji. Tym samym należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu w rozumieniu art. 184 w zw. z art. 174 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności należy zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie organem, że błędna jest ocena interpretacyjna kontrolowanego sądu pierwszej instancji, który przyjął, że sam fakt stwierdzenia "w trakcie jednej kontroli mobilnej" (w dniu [...] lutego 2021 r.) wielu naruszeń obowiązku, o którym mowa w art. 13i ust. 4a w zw. z art. 13ha ust. 3 u.d.p. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji), popełnionych w okresie od dnia [...] listopada 2020 r. do dnia [...] lutego 2021 r., uzasadnia "na potrzeby oceny przesłanek z art. 189f k.p.a." – jak wskazał WSA (s. 23 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) – "traktowanie wszystkich tych naruszeń tak, jakby było to naruszenie wieloczynowe".

Twierdzenie powyższe jest niezgodne z treścią art. 13k ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 13k ust. 5 w zw. z art. 13k ust. 2 pkt 1 oraz w zw. z art. 13i ust. 4a u.d.p.

Z powyższych regulacji wynika w sposób jednoznaczny, że ustawodawca nakazuje kwalifikować odrębnie każde naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 13i ust. 4a u.d.p., łagodząc surowy reżim odpowiedzialności sankcyjnej dopiero na etapie wymiaru łącznej kary pieniężnej, co wynika bezpośrednio z treści art. 13k ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 13k ust. 5 w zw. z art. 13k ust. 2 pkt 1 u.d.p.

Karę pieniężną, o której mowa w art. 13k ust. 2 pkt 1 u.d.p., nakłada się bowiem na kierującego pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, w wymiarze jednokrotności kary pieniężnej, jeżeli w trakcie jednej doby doszło do wielu naruszeń obowiązku, o którym mowa w art. 13i ust. 4a u.d.p. W ten sposób przez zastosowanie konstrukcji swoistej kary administracyjnej łącznej możliwe jest ograniczenie zasady odpowiedzialności sankcyjnej za każde naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 13i ust. 4a. Kryterium limitującym odpowiedzialność sankcyjną w tym zakresie jest jedynie czynnik czasu, w którym doszło do kolejnych naruszeń ww. obowiązku ustawowego (jedna doba), a nie – jak przyjął Sąd a quo – moment kontroli mobilnej.

Konstrukcja z art. 13k ust. 6 pkt 2 u.d.p. potwierdza jednocześnie, że brak jest podstaw do twierdzenia, że zachowania polegające na naruszeniach obowiązku, o którym mowa w art. 13i ust. 4a u.d.p., popełnione na kolejnych odcinkach dróg publicznych w miejscach przejazdu przez tzw. bramownice systemu viaTOLL (który zakończył działalność z dniem 30 września 2021 r.), stanowiące również miejsca naliczenia odpowiedniej opłaty elektronicznej, mogą być kwalifikowane jako "fragmenty" bliżej nieokreślonego zachowania wieloczynowego, skoro w razie naruszenia obowiązku wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 u.d.p., w momentach każdorazowego przejazdu w miejscach wyznaczonego poboru opłat dochodzi do powstania odrębnego skutku deliktowego w postaci uiszczenia opłaty w niepełnej wysokości (zob. art. 13k ust. 2 u.d.p.).

Uzasadnione jest także stanowisko skarżącego kasacyjnie organu w zakresie, w jakim organ ten zakwestionował ocenę prawną kontrolowanego sądu pierwszej instancji, że w przedmiotowej sprawie może znaleźć zastosowanie uregulowana w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. podstawa do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonując na tle art. 13i ust. 4a u.d.p. interpretacji koniunkcyjnej przesłanki stosowalności art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w postaci warunku zaprzestania przez stronę naruszania prawa, wyrażano zapatrywanie, że ten ostatni przepis ma zastosowanie do deliktów wieloczynowych o charakterze ciągłym, deliktów trwałych lub deliktów popełnianych z zaniechania oraz – co wymaga wskazania odpowiedniej podstawy materialnoprawnej – takich deliktów jednoczynowych (formalnych lub skutkowych), co do których istnieje możliwość spełnienia przesłanki zaprzestania naruszenia prawa w toku aktywności podejmowanej w określonych granicach czasowo-przestrzennych (zob. np. wyrok NSA z 20.02.2024 r., II GSK 1504/23, LEX nr 3698557; wyrok NSA z 21.02.2024 r., II GSK 1367/23, LEX nr 3696778; wyrok NSA z 21.02.2024 r., II GSK 1232/23, LEX nr 3698569; wyrok NSA z 27.02.2024 r., II GSK 1184/23, LEX nr 3732099; wyrok NSA z 29.02.2024 r., II GSK 1362/23, LEX nr 3718012; wyrok NSA z 5.03.2024 r., II GSK 1912/23, LEX nr 3734503; wyrok NSA z 11.07.2024 r., II GSK 375/24, LEX nr 3836349; wyrok NSA z 18.06.2026 r., II GSK 2160/25, LEX nr 4148291).

Uwzględniając powyższy pogląd oraz ponownie akcentując brak podstaw do podważania poglądu, że zachowanie polegające na naruszeniu obowiązku wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu (art. 13ha ust. 3 u.d.p.), które w danym momencie przejazdu w miejscach wyznaczonego poboru opłat pociąga za sobą powstanie odrębnego skutku w postaci uiszczenia opłaty w niepełnej wysokości (zob. art. 13k ust. 2 u.d.p.), jest deliktem jednoczynowym materialnym (skutkowym), a zatem w momencie powstania tego rodzaju skutku (zarejestrowania przez system zaniżonej opłaty w związku z wprowadzeniem do urządzenia pokładowego błędnych danych co do kategorii pojazdu) nie ma już możliwości przerwania stanu naruszania prawa ("zaprzestania naruszania prawa"), Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zaistniały w przedmiotowej sprawie przesłanki do zmiany zaprezentowanego stanowiska interpretacyjnego, co prowadzi do wniosku, że odmienna ocena wykładnicza Sądu a quo podlega wzruszeniu w związku z zasadnością podniesionego zarzutu kasacyjnego.

Stwierdzona wyżej zasadność części zarzutów kasacyjnych okazała się jednak niewystarczająca do wzruszenia zaskarżonego wyroku, albowiem zawarte w nim rozstrzygnięcie – po wyeliminowaniu stwierdzonych powyżej wad jego uzasadnienia – będzie odpowiadać prawu.

Oddaleniu podlegają zatem dalsze zarzuty kasacyjne (pkt 1, 3 i 5 petitum skargi kasacyjnej).

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie jest zasadne stanowisko skarżącego kasacyjnie organu, który uznał, że błędna jest dokonana przez Sąd a quo wykładnia art. 189f § 2 pkt 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 13i ust. 4a oraz art. 13k ust. 2 pkt 1 u.d.p. przyjmująca, iż w przypadku naruszenia obowiązku wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 u.d.p., skutkującego uiszczeniem opłaty w niepełnej wysokości, istnieje możliwość usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 189f § 2 pkt 1 k.p.a.

Stanowisko to nie uwzględnia bowiem zasadniczej różnicy pomiędzy stanem "zaprzestania naruszenia prawa" (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.), polegającym na dobrowolnym przerwaniu trwającego stanu nielegalności, a stanem "usunięcia naruszenia prawa" lub także związanych z nim skutków (art. 189f § 2 pkt 1 k.p.a.). O ile stan pierwszy w przypadku powstania skutku naruszenia prawa (delikty skutkowe) eliminuje – co już podkreślono – możliwość zaprzestania naruszania prawa, o tyle ten drugi – także w odniesieniu do dokonanych już deliktów skutkowych – pozwala na następcze odwrócenie stanu naruszenia i jego skutków.

Nie jest także uzasadnione twierdzenie organu, że o ostatecznym wyniku wykładni art. 189f § 2 pkt 1 i § 3 k.p.a. na tle relewantnych w przedmiotowej sprawie przepisów ustawy o drogach publicznych (w tym art. 13k ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 13i ust. 4a) przesądzają przepisy regulujące tryb, sposób i termin wnoszenia opłat elektronicznych oraz ich rozliczania (zob. przepisy wydanego na podstawie art. 40a ust. 5 u.d.p. i uchylonego z dniem 15 czerwca 2021 r. rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych), w tym zastrzegające, że w przypadku wnoszenia opłat elektronicznych w trybie przedpłaty (§ 6 ust. 1 pkt 1) jej uiszczenie następuje tylko przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości, a także wymagające, aby wniesienie wymaganej opłaty odbyło się na wyznaczony przez podmiot pobierający opłatę numer rachunku bankowego w drodze przelewu (§ 7 ust. 1 i 2). Taka interpretacja ogólnej regulacji kodeksowej na tle ww. przepisów u.d.p. nie jest prawidłowa, naruszając kodeksowy wzorzec instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oraz popadając w stan niezgodności z prawem unijnym.

Jak bowiem trafnie zauważono w wyrokach NSA z dnia 10 czerwca 2025 r., sygn. akt: II GSK 184/22, II GSK 68/22, II GSK 52/22 (LEX nr: 3888666, 3888664 i 3888665), o ile nie można uznać, że przewidziany w art. 9a dyrektywy 1999/62/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie pobierania opłat za użytkowanie niektórych typów infrastruktury przez pojazdy ciężarowe, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/76/UE z dnia 27 września 2011 r., wymóg proporcjonalności sankcji za naruszenie przepisów krajowych, przyjętych w celu wykonania powyższej niniejszej dyrektywy ("Państwa Członkowskie ustalają odpowiednie kontrole i określają system sankcji stosowanych za naruszenie przepisów krajowych przyjętych na podstawie niniejszej dyrektywy. Przyjmują one wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia wprowadzenia ich w życie. Ustanowione sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające."), ma bezpośredni skutek, albowiem treść powyższego przepisu nie jest bezwarunkowa i wystarczająco precyzyjna (por. wyrok TSUE z 22.03.2017 r., Euro-Team et Spirál-Gép, C‑497/15 i C‑498/15, EU:C:2017:229, pkt 38; wyrok TSUE z 4.10.2018 r., Dooel Uvoz-Izvoz Skopje Link Logistic, C-384/17, ECLI:EU:C:2018:810, pkt 52 i n., pkt 62), o tyle organy krajowe (w tym krajowe sądy administracyjne), zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału luksemburskiego, są zobowiązane – w zakresie ich właściwości – do osiągnięcia (tak daleko, jak to możliwe) przewidzianego w przepisach dyrektywalnych rezultatu przez podjęcie wszelkich właściwych środków ogólnych lub szczególnych w celu zapewnienia wykonania tego zobowiązania (zob. np. wyrok z 14.09.2016 r., Martínez Andrés i Castrejana López, C‑184/15 i C‑197/15, EU:C:2016:680, pkt 50 i przytoczone tam orzecznictwo; wyrok z 24.01.2018 r., Pantuso i in., C‑616/16 i C‑617/16, EU:C:2018:32, pkt 42), uwzględniając w procesach stosowania prawa wszystkie przepisy prawa krajowego i stosując uznane w porządku krajowym metody wykładni, by zapewnić pełną skuteczność prawa Unii i dokonać rozstrzygnięcia zgodnego z realizowanymi przez nie celami (zob. np. wyrok z 24.01.2012 r., Dominguez, C‑282/10, EU:C:2012:33, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo; wyrok z 11.11.2015 r., Klausner Holz Niedersachsen, C‑505/14, EU:C:2015:742, pkt 34; wyrok z 13.07.2016 r., Pöpperl, C‑187/15, EU:C:2016:550, pkt 43; wyrok z 28.06.2018 r., Crespo Rey, C‑2/17, EU:C:2018:511, pkt 70 i przytoczone tam orzecznictwo).

Tak rozumiana zasada wykładni zgodnej z prawem unijnym (tzw. wykładnia prounijna) ma oczywiście swoje granice w zakazie wykładni sprzecznej z językowym brzmieniem prawa krajowego, co oznacza, że w odniesieniu do interpretacji prawa krajowego zgodnie z treścią i celem dyrektywy obowiązek wykładni prounijnej jest ograniczony przez ogólne zasady prawa i nie może służyć jako podstawa dla dokonywania wykładni prawa krajowego contra legem (zob. np. wyrok z 15.04.2008 r., Impact, C‑268/06, EU:C:2008:223, pkt 100; wyrok z 15.01.2014 r., Association de médiation sociale, C‑176/12, EU:C:2014:2, pkt 39; wyrok z 13.07.2016 r., Pöpperl, C‑187/15, EU:C:2016:550, pkt 44 i n.). Jeżeli natomiast zasada wykładni zgodnej nie jest możliwa, sąd krajowy ma obowiązek zastosować w pełni prawo Unii i zapewnić ochronę praw, jakie prawo to nadaje jednostkom, poprzez odstąpienie od stosowania wszelkich przepisów, gdyby jego zastosowanie w okolicznościach danej sprawy miało prowadzić do rezultatu sprzecznego z prawem Unii (zob. np. wyrok z 18.12.2007 r., Frigerio Luigi & C., C‑357/06, EU:C:2007:818, pkt 28; wyrok z 13.07.2016 r., Pöpperl, C‑187/15, EU:C:2016:550, pkt 45 i przytoczone tam orzecznictwo; wyrok z 4.10.2018 r., Dooel Uvoz-Izvoz Skopje Link Logistic, C-384/17, ECLI:EU:C:2018:810, pkt 62).

Mając na względzie powyższe zasady oraz ocenę charakteru art. 9a dyrektywy 1999/62/WE, zmienionej dyrektywą 2011/76/UE, Trybunał Sprawiedliwości UE konsekwentnie przyjmuje w swoim orzecznictwie, że przepis ten należy interpretować w ten sposób, że określony w nim wymóg proporcjonalności stoi na przeszkodzie systemowi sankcji, który przewiduje nałożenie grzywny lub kary pieniężnej w zryczałtowanej wysokości za wszelkie naruszenia – niezależnie od ich charakteru i wagi – przepisów dotyczących obowiązku uprzedniego uiszczenia opłaty za przejazd, związanej z korzystaniem z infrastruktury drogowej, co nie podważa możliwości ustanowienia w jego ramach odpowiedzialności obiektywnej za powstałe naruszenia prawa (zob. wyrok z 22.03.2017 r., Euro-Team Kft. i Spirál-Gép Kft, C 497/15 i C 498/15, ECLI:EU:C:2017:229, pkt 49-50, 66; wyrok z 21.11.2024 r., "Еkоstroy" EOOD, C-61/23, ECLI:EU:C:2024:974, pkt 57).

Państwa członkowskie są jednak zobowiązane do przestrzegania ogólnej zasady proporcjonalności nie tylko w zakresie dotyczącym określenia znamion naruszenia i zasad dotyczących wysokości grzywien (kar), lecz również w zakresie dotyczącym oceny okoliczności, które mogą być brane pod uwagę przy ustalaniu grzywny lub kary pieniężnej (zob. i por. np. wyrok z 9.02.2012 r., Urbán, C 210/10, EU:C:2012:64, pkt 41 i 54; wyrok z 19.10.2016 r., EL-EM-2001, C 501/14, EU:C:2016:777, pkt 41; wyrok z 22.03.2017 r., Euro-Team Kft. i Spirál-Gép Kft, C 497/15 i C 498/15, ECLI:EU:C:2017:229, pkt 59). Zasada proporcjonalności wymaga zatem od państw członkowskich podejmowania środków, które są odpowiednie do realizacji zamierzonych celów i nie wykraczają poza to, co jest konieczne do ich osiągnięcia (por. np. wyrok z 17.04.2018 r., Egenberger, C-414/16, EU:C:2018:257, pkt 68 i przytoczone tam orzecznictwo), co implikuje wniosek, że przewidziane przez prawo krajowe sankcje muszą odpowiadać wadze naruszenia prawa, a ich rodzaj lub wysokość muszą uwzględniać indywidualne okoliczności danego przypadku (zob. wyrok z 4.10.2018 r., Dooel Uvoz-Izvoz Skopje Link Logistic, C-384/17, ECLI:EU:C:2018:810, pkt 40-42, 45).

Ustawodawca krajowy powinien ponadto uwzględnić, że zgodnie z wymogami wynikającymi z dyrektywy 1999/62 (w szczególności określonymi w art. 7-7k) system opłat za przejazd został skonstruowany w taki sposób, aby udział użytkowników w utrzymaniu infrastruktury był proporcjonalny do ich korzystania z tej infrastruktury i aby uwzględniał on klasę emisji, do której należy używany pojazd (zob. wyrok z 22.03.2017 r., Euro-Team Kft. i Spirál-Gép Kft, C 497/15 i C 498/15, ECLI:EU:C:2017:229, pkt 48; wyrok z 21.11.2024 r., "Еkоstroy" EOOD, C-61/23, ECLI:EU:C:2024:974, pkt 50-51).

Zestawiając powyższe tezy z treścią art. 189f § 2 pkt 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 13i ust. 4a oraz art. 13k ust. 2 pkt 1 u.d.p., należy przyjąć, że proces prounijnej wykładni i aplikacji powyższych regulacji w świetle brzmienia i celów dyrektywy 1999/62/WE, zmienionej dyrektywą 2011/76/UE, w tym określonej w jej art. 9a zd. 3 zasady proporcjonalności sankcji, powinien prowadzić w stanie faktycznym sprawy, której dotyczy skarga, do przyjęcia, że jest możliwe i dopuszczalne – niezależnie od technicznych przeszkód wynikających z przepisów uchylonego już rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych – dopełnienie przesłanki usunięcia naruszenia prawa, o której mowa w art. 189f § 2 pkt 1 k.p.a., przez następcze uiszczenie przez skarżącego stwierdzonych różnic pomiędzy opłatami uiszczonymi a należnymi za przejazdy, których dotyczy niniejsza sprawa. Takie podejście pozwoli również na neutralizację zarzutu nieproporcjonalności wymiaru kary (750 zł) względem kwot uszczuplenia należnych opłat (2,26 zł).

Całość przeprowadzonych rozważań prowadzi jednocześnie do wniosku, że zbędne jest odnoszenie się do bezprzedmiotowego zarzutu, o którym mowa w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, potwierdzając prawidłowość zastosowania przez kontrolowany sąd pierwszej instancji przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 189f § 2 pkt 1 i § 3 k.p.a. oraz dokonując korekty i uzupełnienia wynikających z uzasadnienia zaskarżonego wyroku (s. 32) wskazań procesowych co do dalszego postępowania, stwierdza, że zgodnie z wynikającą z art. 9a dyrektywy 1999/62/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 czerwca 1999 r. zasadą proporcjonalności sankcji oraz w celu zapewnienia regulacji unijnej pełnej skuteczności skarżący kasacyjnie organ powinien zastosować art. 189f § 2 pkt 1 k.p.a., wyznaczając skarżącemu, w drodze postanowienia, termin do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie stwierdzonego naruszenia prawa, to jest przedstawienia dowodów uiszczenia przez skarżącego stwierdzonych różnic pomiędzy opłatami uiszczonymi a należnymi.

Mając na względzie całość podniesionej argumentacji oraz stwierdzając, że zaskarżony wyrok, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a. o oddaleniu skargi kasacyjnej. Jednocześnie poucza się pełnomocnika strony skarżącej, że w przedmiotowej sprawie ze względu na jego niestawiennictwo na rozprawie kasacyjnej oraz niezłożenie odpowiedzi na skargę kasacyjną brak jest podstaw do zasądzenia jakichkolwiek kosztów postępowania kasacyjnego.

-----------------------

17

Podstawa prawna: Dz.U. 2026 poz 143 art. 184; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Hasła tematyczne: Kara administracyjna, Transport

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.