Naprawa za 37 695 zł zamiast wypłaconych 20 607 zł. Ubezpieczyciel zapłaci różnicę

(...) Sp. z o.o. w B. wniosła pozew przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę kwoty 18.849,59 zł z odsetkami ustawowymi na opóźnienie od dnia 22.09.202 lr. do dnia zapłaty, tytułem odszkodowania za szkodę w pojeździe marki V., nr rej. (...), powstałą w wyniku wypadku z dnia 31.08.2021r., którą to wierzytelność powód nabył od poszkodowanej na podstawie umowy cesji z dnia 29.09.202lr.

Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa, zarzucając w pierwszej kolejność przedawnienie roszczenia, a dalej, że z tytułu przedmiotowej szkody przyznała odszkodowanie w wys. 20607,49 zł, a powód nie udowodnił, że wysokość ta została zaniżona, ani, że wyższe koszty naprawy były celowe i ekonomicznie uzasadnione. Podniosła, że poszkodowana mogła skorzystać z oferty pozwanej i naprawić pojazd za jego pośrednictwem w warsztacie współpracującym z pozwanym, nie ponosząc żadnych kosztów naprawy, jednak z możliwości tej nie skorzystała, doprowadzając do zwiększenia rozmiaru szkody, za co pozwany nie ponosi odpowiedzialności. Zarzuciła nadto, że poszkodowana nie przedstawiła rachunków za naprawę. Zdaniem pozwanego kwota odszkodowania przekraczająca wartość środków faktycznie wydatkowanych na naprawę pojazdu, prowadziłaby do niesłusznego wzbogacenia po stronie poszkodowanej lub cedenta. Strona pozwana zakwestionowała nadto legitymację czynną powoda, zarzucając nieważność umowy cesji.

Stan faktyczny:

W dniu 31.08.2021r., w wyniku kolizji drogowej doszło do uszkodzenia pojazdu marki V., nr rej. (...) należącego do poszkodowanej J. M.. Poszkodowana zgłosiła szkodę w pozwanym Towarzystwie, z którym sprawca szkody miał zawartą umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. W toku postępowania likwidacyjnego, pozwany sporządził kalkulację kosztów naprawy pojazdu na kwotę 20607,49 zł i wypłacił ją poszkodowanej, na podstawie decyzji z dnia 21.09.202 lr.

/Bezsporne/

Sąd ustalił:

Na podstawie umowy cesji z 29.09.2021r. poszkodowana zbyła na rzecz strony powodowej przysługującą jej wierzytelność, w postaci prawa do żądania zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej, przysługującej poszkodowanej wobec osób/podmiotów odpowiedzialnych za naprawienie szkody z dnia 31.08.2021r. na pojeździe marki V. (...), nr rej. (...).

Dowód: umowa przelewu wierzytelności (k-19-20)

Pismem z dnia 29.09.2021r. powód wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 18849,59 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą przyznanego odszkodowania a kwotą należną, w terminie 7 dni. Zarazem powód zawiadomił pozwanego o cesji wierzytelności, dołączył prywatny kosztorys naprawy. Pismo wysłano pozwanemu pocztą elektroniczna w dniu 30.09.202 lr.

Dowód: pismo powoda z 29.09.2021r. (k-25-26).

Koszt naprawy przedmiotowego samochodu po wypadku z dnia 31.08.202lr., pozwalający na przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody, pod względem technicznym, bezpieczeństwa, estetyki i trwałości części zamiennych - wynosi 37.695,43 zł, przy zakwalifikowaniu do wymiany części oryginalnych, niesygnowanych logo producenta pojazdu (należących do grupy (...)), przy zastosowaniu średniej stawki za roboczogodzinę prac blacharsko-mechanicznych i lakierniczych w wysokości 110 zł netto.

Dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej, kosztorysowania i wyceny pojazdów P. B. (k-97 i nast.).

Sąd zważył, co następuje:

Kwestia odpowiedzialności strony pozwanej za skutki wypadku z dnia 31.08.2021r. nie była sporna. Poza sporem było, że dotychczas strona pozwana wypłaciła poszkodowanej kwotę 20607,49 zł, tytułem odszkodowania, odpowiadającego oszacowanym kosztom naprawy pojazdu.

Na skutek przelewu, wierzytelność zbywcy wchodzi do majątku nabywcy wraz ze związanymi z nią prawami (art. 509 § 2 kc). Konsekwencją przelewu wierzytelności jest zmiana podmiotowa po stronie wierzyciela, polegająca na tym, że dotychczasowy wierzyciel traci to stanowisko, a w jego miejsce wchodzi nabywca wierzytelności, który uzyskuje ją w takim samym kształcie, w jakim przysługiwała ona zbywcy. Legitymację materialną do żądania spełnienia świadczenia uzyskuje nowy wierzyciel (cesjonariusz), na ręce którego dłużnik jest obowiązany spełnić świadczenie, z zastrzeżeniem konsekwencji wynikających z braku

zawiadomienia dłużnika o przelewie (art. 512 kc). Powyższe oznacza, że powód był legitymowany do dochodzenia spornej w sprawie wierzytelności.

Strona pozwana, jako dłużnik, nie może powoływać się na nieważność umowy przelewu wierzytelności, z uwagi na brak interesu prawnego, skoro przelew nie mógł jej w żaden sposób zaszkodzić. Pozwany, jako dłużnik, otrzymał pisemne zawiadomienie o przelewie. Z chwilą spełnienia świadczenia do rąk nabywcy wierzytelności, a więc dokonania rozliczenia między powodem (jako cesjonariuszem - nabywcą wierzytelności) a pozwanym, wierzytelność wygasa. W tej sytuacji jedynie zbywca mógłby powoływać się wobec pozwanego (...) (dłużnika) na nieważność przelewu, ale tylko wtedy, gdy w chwili spełnienia świadczenia okoliczności świadczące o nieważności przelewu były dłużnikowi wiadome. Przepis art. 515 kc zawiera normę

iuris cogentis i chroni dłużnika przed skutkami okoliczności, na jaką nie ma wpływu, a którą jest nieważność umowy przelewu. Pisemne zawiadomienie dłużnika o zawartej umowie przelewu wierzytelności daje mu jednak pewność, że przelew wierzytelności został dokonany i wskazuje osobę, wobec której dłużnik powinien świadczyć. Z chwilą zawiadomienia o przelewie, spełnienie świadczenia do rąk nabywcy wierzytelności, jest skuteczne wobec zbywcy. W wyroku z 27.1.2000r. (II CKN 702/98, OSNC 2000, Nr 9, poz. 154) Sąd Najwyższy uznał, że jeżeli dłużnik, który otrzymał po przelewie pisemne zawiadomienie pochodzące od zbywcy, spełnił świadczenie do rąk nabywcy wierzytelności, jego zobowiązanie wygasa, choćby umowa przelewu była nieważna lub pozbawiona skutków prawnych, chyba że w chwili spełnienia świadczenia wiedział on o jej nieważności lub nieskuteczności, przy czym ciężar udowodnienia, że dłużnik wiedział o nieważności przelewu, spoczywa na cedencie (art. 6 kc). Spełnienie świadczenia do rąk cesjonariusza jest zatem prawidłowym wykonaniem zobowiązania, nawet gdy przelew okaże się nieważny, jeśli dłużnik uzyskał wiarygodną informację o dokonaniu przelewu. Za wiarygodne uznaje ustawodawca pisemne zawiadomienie dłużnika przez cedenta ( por. wyr. SN z 30.6.2005 r., IV CK 768/04, OSNC 2006, Nr 5, poz. 93). Należy przy tym uwzględnić, że dłużnik nie może przewidzieć, czy czynność zostanie unieważniona - zależy to bowiem od wystąpienia przez cedenta z powództwem oraz oceny okoliczności sprawy dokonanej przez sąd. Gdyby dłużnik wstrzymał się ze świadczeniem ze względu na możliwość unieważnienia przelewu, a cedent nie wniósłby powództwa, dłużnik ponosiłby odpowiedzialność za niewykonanie zobowiązania. Dłużnik może wstrzymać się ze świadczeniem do rąk nabywcy tylko wtedy, gdyby miał wiedzę o podjęciu przez wierzyciela czynności, zmierzających do podważenia przelewu - co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Ale nawet wówczas - a więc w przypadku sporu co do osoby

wierzyciela - dłużnik powinien złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego na podstawie art. 467 pkt 3 kc, nie zaś odmawiać świadczenia z powołaniem się na nieważność umowy przelewu. Wskazać należy, że, co do zasady, jeśli dłużnik powstrzyma się ze spełnieniem świadczenia, a przelew okaże się ważny, dłużnik będzie ponosił wobec cesjonariusza odpowiedzialność za niewykonanie zobowiązania (art. 471 kc). Odpowiedzialność kontraktowa dłużnika, wstrzymującego się ze spełnieniem świadczenia, będzie wyłączona, jeśli dłużnik wstrzymał się ze świadczeniem na podstawie uzyskanych z pewnego źródła, wiarygodnych informacji wskazujących na nieważność przelewu. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

Wobec powyższego, zarzut pozwanego, zmierzający do wykazania braku legitymacji czynnej powoda, podlegał oddaleniu.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut przedawnienia roszczenia.

Zgodnie z art. 819 § 3 kc, w wypadku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, roszczenie poszkodowanego do ubezpieczyciela o odszkodowanie lub zadośćuczynienie przedawnia się z upływem terminu przewidzianego dla tego roszczenia w przepisach o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym lub wynikłą z niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania. Bieg przedawnienia roszczenia o świadczenie do ubezpieczyciela przerywa się także przez zgłoszenie ubezpieczycielowi tego roszczenia lub przez zgłoszenie zdarzenia objętego ubezpieczeniem. Bieg przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia, w którym zgłaszający roszczenie lub zdarzenie otrzymał na piśmie oświadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia (§ 4). Zgodnie z przepisem art. 442(1) § 1 kc, roszczenie o naprawienie szkody, wyrządzonej czynem niedozwolonym, ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego (art. 118 kc). W rozpoznawanej sprawie strona pozwana wydała decyzję o przyznaniu świadczenia w dniu 21.09.2021r. Pozew w niniejszej sprawie został zaś wniesiony do tut. Sądu w dniu 30.12.2024r. - a więc przed upływem terminu przedawnienia, przypadającym na koniec 2024r. Wbrew zatem zarzutom strony pozwanej, roszczenie nie uległo przedawnieniu i nie może ona na tej podstawie uchylić się od jego zaspokojenia.

Wysokość szkody w rozpoznawanej sprawie ustalono w oparciu o opinię biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej P. B., który oszacował koszt naprawy samochodu

w programie eksperckim, przyjmując średnią stawkę, obowiązującą na rynku lokalnym w warsztatach nieautoryzowanych za roboczogodzinę w wysokości 110 zł, z zastosowaniem części oryginalnych z grupy (...) (wariant III opinii), co gwarantuje doprowadzenie pojazdu do stanu sprzed szkody - pod względem technicznym, bezpieczeństwa, estetyki i trwałości części zamiennych. Sąd podziela stanowisko biegłego, że naprawa pojazdu przy użyciu alternatywnych części zamiennych, należących do grupy

(...), pozwala na przywrócenie uszkodzonemu pojazdowi ogólnej sprawności technicznej, co jednak nie jest tożsame z przywróceniem pojazdu do stanu sprzed szkody. Niska jakość wykonania takich części obniża ogólną trwałość i estetykę pojazdu i prowadzi do obniżenia poziomu bezpieczeństwa. Strona pozwana nie wykazała zarazem, że użycie w procesie naprawy nowych części oryginalnych spowoduje wzrost wartości pojazdu po naprawie (art. 6 kc).

Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania (art. 363 kc).

Strona pozwana, odpowiedzialna za szkodę, zobowiązana jest zwrócić poszkodowanemu (powodowi) wszelkie celowe, ekonomicznie uzasadnione wydatki, poniesione w celu przywrócenia poprzedniego stanu uszkodzonego pojazdu. Przywrócenie uszkodzonego pojazdu do stanu poprzedniego polega na doprowadzeniu do takiego stanu używalności i jakości, jaki istniał przed wypadkiem. Jeżeli wymaga to użycia nowych części i materiałów, wydatki poniesione z tego tytułu powinny być uznane jako koszty naprawienia szkody. Odszkodowanie obejmuje koszty zakupu niezbędnych nowych części i innych materiałów pod warunkiem ich konieczności i niezbędności pod względem technicznym, bezpieczeństwa oraz estetyki i trwałości części zamiennych (por. postanowienie SN z dnia 24.02.2006r., III CZP 91/05, LEX nr 180669). O przywróceniu do stanu poprzedniego można mówić, gdy stan pojazdu po naprawie pod każdym istotnym względem odpowiada stanowi samochodu sprzed wypadku, biorąc pod uwagę zarówno stan techniczny, jak i trwałość i wygląd estetyczny (por. wyrok SN z dnia 3.02.1971r., III CRN 450/70, OSNC 1971/11/205; wyrok SN z dnia 5.11.1980r., III CRN 223/80, OSNC 1981/10/186; wyrok SA w Gdańsku z dn. 27.02.2020r., V ACa 599/19). Odszkodowanie obejmuje wszelkie celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki. Koszt naprawy nie jest nadmierny dopóty, dopóki nie przewyższa wartości pojazdu sprzed wypadku (por. wyroki SN z dn. 12.04.2018r., II CNP 43/17, z dn. 12.04.2018r., II CNP 41/17).

Roszczenie o świadczenie należne od zakładu ubezpieczeń w ramach ustawowego ubezpieczenia komunikacyjnego odpowiedzialności cywilnej z tytułu kosztów przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu pierwotnego jest wymagalne niezależnie od tego, czy naprawa została dokonana. Naprawa samochodu i rzeczywiste poniesienie kosztów z tego tytułu nie jest warunkiem koniecznym dla dochodzenia odszkodowania. Obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje z chwilą wyrządzenia szkody i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierzają naprawiać. Szkodą nie jest bowiem poniesiony przez poszkodowanego wydatek na naprawę pojazdu, lecz szacunkowa wysokość tych wydatków, przy czym żadne przepisy prawa nie nakładają na poszkodowanego obowiązku naprawienia uszkodzonego pojazdu. Poszkodowany może również pojazd sprzedać, bez jego uprzedniej naprawy, co nie zmienia faktu, iż odszkodowanie winno być równe kosztom naprawy pojazdu (por. wyrok SA w Warszawie z dn. 17.10.2018r., I ACa 850/17). Istotne znaczenie dla ustalenia wysokości szkody, ma odpowiedzialność odszkodowawcza pozwanego ubezpieczyciela w świetle przepisu art. 361 § 2 kc, statuującego zasadę pełnej kompensacji szkody, a także przepisu art. 363 § 1 kc, stanowiącego, że poszkodowanemu przysługuje uprawnienie do wyboru czy naprawienie szkody nastąpić ma przez przywrócenie do stanu poprzedniego, czy przez zapłatę określonej sumy pieniężnej. Dlatego bez znaczenia dla wysokości dochodzonego żądania z tytułu naprawienia szkody w pojeździe mechanicznym jest to, czy poszkodowany dokonał naprawy pojazdu, w jakim zakresie oraz czy wykorzystał do tego części używane lub nieoryginalne (por. wyrok SR Gdańsk-Północ z dnia 01.10.2019r., I C 419/17). Koszty naprawy, określone przez biegłego, mogą być miernikiem dla ustalenia odszkodowania należnego powodowi, niezależnie od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy samochodu. Zastosowanie takiego miernika dla ustalenia wysokości odszkodowania wymaga przede wszystkim jego kompensacyjna funkcja (tak: wyrok SN z dnia 16 maja 2002r., V CKN 1273/00, LEX nr 55515). Należne powodowi odszkodowanie powinno być ustalone według zasad art. 363§ 1 kc w zw. z art. 361 §2 kc, co oznacza, że jego wysokość ma odpowiadać kosztom przywrócenia samochodu do stanu sprzed wypadku. Gdy więc naprawa samochodu przywróci mu wartość sprzed wypadku, odszkodowanie powinno odpowiadać kosztom takiej właśnie naprawy, ustalonym przez biegłego rzeczoznawcę (tak: wyrok SA w Katowicach z dnia 29.09.2015r., I ACa 395/15, LEX nr 1842329). W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2002r. (sygn. akt I CKN 1466/99, OSNC 2003, nr 5, poz. 64) stwierdzono zarazem, że co do zasady nabywający autoryzowane części samochodowe potrzebne do naprawy uszkodzonego w wypadku pojazdu, nie ma obowiązku poszukiwać sprzedawcy, oferującego je najtaniej. Zarazem strona pozwana nie wykazała, aby wystarczającą do naprawy przedmiotowego pojazdu była kwota wynikająca z kalkulacji, wykonanej w postępowaniu likwidacyjnym na jej zlecenie, która w świetle opinii biegłego sądowego jawi się jako rażąco zaniżona, co wskazuje, że zakład ubezpieczeń, likwidujący szkodę, nietrafnie określił rozmiar szkody. Sąd stoi na stanowisku, że roszczenie odszkodowawcze nie może zmieniać się w czasie i jest niezależne od czynności podejmowanych przez poszkodowanego po wypadku, jak naprawa pojazdu lub jego zbycie. Wobec tego Sąd oddalił wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka J. M. i o zobowiązanie poszkodowanej do przedłożenia dokumentacji naprawy pojazdu, bowiem dowody te nie miały żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Także okoliczność, czy poszkodowanej proponowano naprawę w warsztacie współpracującym z pozwanym (co jednak powinno być wiadomym stronie pozwanej bez konieczności przeprowadzania dowodu z zeznań świadka), oraz, dlaczego ewentualnie nie skorzystała z tej propozycji nie mają wpływu na wysokość odszkodowania (podobnie, jak fakt podjęcia naprawy samochodu, o czym mowa była wyżej). Tak, jak poszkodowany nie ma obowiązku poszukiwać sprzedawcy, oferującego najtańsze części, potrzebne do naprawy uszkodzonego w wypadku pojazdu, tak też nie ma obowiązku wykonywać naprawy w warsztacie współpracującym z pozwanym - ubezpieczycielem sprawcy wypadku. Co więcej, jak już wyżej wskazano, nie ma w ogóle obowiązku dokonać naprawy, skoro przysługuje mu uprawnienie do żądania naprawienia szkody w pieniądzu. Roszczenie o świadczenie należne od zakładu ubezpieczeń w ramach ustawowego ubezpieczenia komunikacyjnego odpowiedzialności cywilnej z tytułu kosztów przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu pierwotnego jest bowiem wymagalne niezależnie od tego, czy naprawa została dokonana. Ustalając w niniejszej sprawie wysokość szkody - odpowiadającą kosztom naprawy, niezbędnym do przywrócenia stanu poprzedniego uszkodzonego pojazdu, Sąd uwzględnił zatem wysokość tych kosztów, oszacowanych w opinii biegłego sądowego (37695,43 zł). Zasądzając z tego tytułu kwotę 17087,94 zł, Sąd wziął pod uwagę, że dotychczas strona pozwana wypłaciła poszkodowanej z tego tytułu kwotę 20607,49 zł (art. 436 § 1 kc w zw. z art. 435 § 1 kc i art. 361 § 1 i 2 kc, art. 363 § 1 i 2 kc w zw. z art. 822 § 1 i 2 kc). Odsetki zasądzono od dnia następnego po upływie terminu 7 dni, wskazanego w wezwaniu do zapłaty z dnia 29.09.2021r., wysłanym pocztą elektroniczną w następnym dniu (art. 481 § 1 i 2 kc i art. 455 kc). W dalszej części powództwo w zakresie odszkodowania i odsetek, których powód domagał się od daty wcześniejszej, podlegało oddaleniu. Powód nie wykazał, że wcześniej wezwał pozwaną do zapłaty konkretnej kwoty z tego tytułu, a samo zgłoszenie szkody nie powoduje obowiązku zapłaty odsetek.

Orzeczenie o kosztach w punkcie III wyroku oparto na przepisie art. 100 zd. 1 kpc w zw. z art. 108 § 1 zd.2 kpc.