Ojciec sprzedał mieszkanie, a syn chciał uznania umowy za bezskuteczną

Małoletni powód O. J. (2) reprezentowany przez przedstawicielkę ustawową I. U. w pozwie przeciwko pozwanym J. F. i S. F. (1) wniósł o:

1. uznanie za bezskuteczną w stosunku do powoda umowy sprzedaży z dnia 02 lutego 2018 r., mocą której J. J. (1) sprzedał pozwanym lokal mieszkalny położony w F. przy ul. (...), dla którego Sąd Rejonowy w Sopocie prowadzi księgę wieczystą nr (...),

2. udzielenie zabezpieczenia poprzez ustanowienie zakazu zbywania i obciążania lokalu, o którym mowa w pkt. 1;

3. zasądzenie na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Sopocie oraz Sądu Okręgowego w Gdańsku dłużnik J. J. (1) zobowiązany został do płacenia alimentów na rzecz małoletniego powoda w kwocie 700 zł miesięcznie od 28 listopada 2011 r. do dnia 31 października 2012 r., a następnie od 1 listopada 2022 r. po 500 zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2017 r. udzielono zabezpieczenia o zapłatę alimentów, które obejmuje przyszłe należne małoletniemu alimenty aż do czasu zakończenia edukacji poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej do kwoty 100.500 zł na nieruchomości dłużnika będącej przedmiotem niniejszego postępowania. W celu uniknięcia wpisu hipoteki zabezpieczającej płatność alimentów pozwany już w dniu 2 lutego 2018 r. sprzedał mieszkanie w F. na rzecz pozwanych. Nastąpiło to w toku postępowania egzekucyjnego wszczętego na rzecz małoletniego w celu egzekucji alimentów prowadzonego pod sygn. akt Kmp 33/12 i prowadzenia egzekucji z przedmiotowej nieruchomości. Ojciec małoletniego po przedmiotowej transakcji przedstawia się jako osoba bezdomna. Otrzymuje jedynie najniższą rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, która nie podlega zajęciu. Ukrywa swoje miejsca pobytu przed małoletnim. Bezsprzecznie w wyniku dokonanej czynności prawnej doszło do pokrzywdzenia małoletniego wierzyciela, który posiada również wierzytelności wymagalne w przyszłości. J. J. (1) stał się zaś niewypłacalny w wyższym stopniu aniżeli przed przedmiotową czynnością prawną.

(pozew – k. 3-5)

Postanowieniem Sądu Rejonowego w Sopocie z dnia 08 marca 2023 r. udzielono zabezpieczenia powództwa o uznanie za bezskuteczną w stosunku do powoda umowy sprzedaży z dnia 02 lutego 2018 r. na podstawie której J. J. (1) sprzedał J. i S. F. (2) lokal mieszkalny położony w F. przy ulicy (...), dla którego Sąd Rejonowy w Sopocie prowadzi księgę wieczystą o numerze (...), poprzez ustanowienie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości — lokalu mieszkalnego położonego w F. przy ulicy (...), dla którego Sąd Rejonowy w Sopocie prowadzi księgę wieczystą o numerze (...), wraz z udziałem (...) części we współwłasności nieruchomości wspólnej związanej z własnością lokalu.

(postanowienie – k. 34)

Postanowieniem z dnia 16 marca 2023 r. F. Referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Sopocie zwolnił powoda O. J. (1) od kosztów sądowych w całości.

( postanowienie – k. 40)

W odpowiedzi na pozew, pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, że powód nie wykazał przesłanek warunkujących uwzględnienie roszczenia opartego na treści art. 527 k.c. Pozwani przed zakupem mieszkania mieli świadomość, że w KW widnieje zapis o toczącym się przeciwko J. J. (1) postępowaniu egzekucyjnemu z tytułu alimentów. J. J. (1) zapewniał ich, że zamierza sprzedać mieszkanie, aby móc spłacić ciążące na nim zobowiązania alimentacyjne. Tak też się stało, bowiem wspólnie udali się do Komornika sądowego, gdzie spłacił on dług alimentacyjny w kwocie łącznej 19 828,93 zł. Dopiero wówczas zdecydowali się na zawarcie umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego. Od czasu uregulowania należności objętej postępowaniem komorniczym J. J. (1) regularnie płaci alimenty na syna. W chwili występowania przez powoda z pozwem nie istniała i obecnie w dacie sporządzenia odpowiedzi na pozew nie istnieje żadna wierzytelność po stronie powoda względem dłużnika z tytułu płatności alimentów. Wbrew twierdzeniom powoda, dłużnik J. J. (1) nie jest niewypłacalny.

(odpowiedź na pozew – k. 80-84)

Postanowieniem Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 17 października 2023 r. sygn. akt XVI Cz 242/23 zmieniono postanowienie Sądu z dnia 16 marca 2023 r. w ten sposób, że wniosek powoda o zabezpieczenie roszczenia oddalono.

(postanowienie – k. 233)

W piśmie procesowym z dnia 04 marca 2024 r. powód sprecyzował żądanie pozwu w ten sposób, że wniósł o ochronę wierzytelności małoletniego powoda z tytułu alimentów należnych od ojca J. J. (1) zasądzonych obecnie w kwocie 1.500 zł miesięcznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie płatnych do dnia 10 każdego miesiąca wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie II 1 Ca 441/16, zmienionym postanowieniem o zabezpieczeniu powództwa o podwyższenie alimentów z dnia 1 sierpnia 2023 r. Sądu Rejonowego w Koszalinie w sprawie III RC 449/23 w kwocie 7.440,43 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie jak w tytule wykonawczym, na którą to kwotę składają się następujące kwoty:

a) 1.500 zł tytułem alimentów za miesiąc luty 2024 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11 lutego 2024 r. do dnia zapłaty,

b) 1.500 zł tytułem alimentów za miesiąc styczeń 2024 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11 stycznia 2024 r. do dnia zapłaty,

c) 1.500 zł tytułem alimentów za miesiąc grudzień 2023 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty,

d) 1.500 zł tytułem alimentów za miesiąc listopad 2023 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11 listopada 2023 r. do dnia zapłaty,

e) 1.500 zł tytułem alimentów za miesiąc październik 2023 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11 października 2023 r. do dnia zapłaty oraz wierzytelności przyszłych z tytułu alimentów należnych powodowi od ojca J. J. (1).

(pismo procesowe powoda z dnia 04 marca 2024 r. – k. 281-282)

W piśmie procesowym z dnia 20 lipca 2024 r. powód sprecyzował żądanie pozwu w ten sposób, że wniósł o ochronę wierzytelności małoletniego powoda z tytułu alimentów należnych od ojca J. J. (1) zasądzonych obecnie w kwocie 1.500 zł miesięcznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie płatnych do dnia 10 każdego miesiąca wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie II 1 Ca 441/16 zmienionym postanowieniem o zabezpieczeniu powództwa o podwyższenie alimentów z dnia 1 sierpnia 2023 r. Sądu Rejonowego w Koszalinie w sprawie III RC 449/23 w kwocie 11.697,43 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie jak w tytule wykonawczym, na którą to kwotę składają się następujące kwoty:

a) 1.500 zł tytułem alimentów za miesiąc lipiec 2024 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11 lipca 2024 r. do dnia zapłaty,

b) 1.500 zł tytułem alimentów za miesiąc czerwiec 2024 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11 czerwca 2024 r. do dnia zapłaty,

c) 1.500 zł tytułem alimentów za miesiąc maj 2024 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11 maja 2024 r. do dnia zapłaty,

d) 1.500 zł tytułem alimentów za miesiąc kwiecień 2024 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11 kwietnia 2024 r. do dnia zapłaty,

e) 1.500 zł tytułem alimentów za miesiąc marzec 2024 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11 marca 2024 r. do dnia zapłaty,

f) 1.500 zł tytułem alimentów za miesiąc luty 2024 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11 lutego 2024 r. do dnia zapłaty,

g) 1.500 zł tytułem alimentów za miesiąc styczeń 2024 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11 stycznia 2024 r. do dnia zapłaty,

h) 1197,43 zł tytułem alimentów za miesiąc grudzień 2024 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11 grudnia 2024 r. do dnia zapłaty oraz dalszych wierzytelności wymagalnych w przyszłości z tytułu alimentów należnych O. J. (2) od ojca J. J. (1).

(pismo procesowe powoda z dnia 20.07.2024 r. – k. 373-374)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

O. J. (2) jest dzieckiem J. J. (2) i I. U..

Postanowieniem Sądu Rejonowego w Sopocie z dnia 16 kwietnia 2012 r. sygn. akt III RC 94/11 udzielono zabezpieczenia roszczenia alimentacyjnego przez zobowiązanie J. J. (1) do łożenia tytułem alimentów na rzecz małoletniego O. J. (1) kwoty po 1250 zł miesięcznie, poczynając od 6.12.2011 r. , płatnej z góry do 10-tego dnia każdego miesiąca do rąk matki dziecka I. U. jako ustawowego przedstawiciela, z odsetkami w wysokości ustawowej w razie opóźnienia w płatności każdej z rat. W wyniku rozpoznania zażalenia, postanowienie z dnia 16 kwietnia 2012 r. zostało zmienione w ten sposób, że zobowiązano J. J. (1) do łożenia na rzecz małoletniego w trybie zabezpieczenia kwoty 700 zł tytułem alimentów.

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Sopocie z dnia 10 czerwca 2016 r. sygn. akt III RC 94/11 zasądzono od J. J. (1) na rzecz małoletniego O. J. (1) tytułem alimentów kwotę po 700 zł miesięcznie, poczynając od dnia 28 listopada 2011 r. do dnia 31 października 2012 r., a następnie od dnia 1 listopada 2012 r. po 400 zł miesięcznie, płatną w terminie do 10 dnia każdego miesiąca z góry, do rąk przedstawicielki ustawowej małoletniego I. U., z odsetkami w wysokości ustawowej w razie opóźnienia w płatności każdej raty.

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2016 r. sygn. akt II 1 Ca 441/16 zmieniono pkt. 2 zaskarżonego wyroku o tyle, że w miejsce kwoty po 400 zł miesięcznie zasądzono kwotę po 500 zł miesięcznie.

(dowód: kserokopia wyroku – k. 11-12, odpis skrócony aktu urodzenia – k. 52, zeznania przedstawicielki ustawowej małoletniego I. U. – k. 294-298, akt urodzenia małoletniego powoda – k. 52)

Postanowieniem Sądu Rejonowego w Białogardzie z dnia 28 grudnia 2017 r. sygn. akt III RCo 50/17 udzielono zabezpieczenia o zapłatę alimentów poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej do kwoty 100 500 zł na nieruchomości obowiązanego J. J. (1) położonej w F. przy (...) stanowiącej lokal mieszkalny, dla której Sąd Rejonowy w Sopocie prowadzi księgę wieczystą o numerze (...).

(dowód: kserokopia postanowienia – k. 18-19, zeznania przedstawicielki ustawowej małoletniego I. U. – k. 294-298)

Małoletni powód reprezentowany przez matkę zainicjował przed Sądem Rejonowym w Koszalinie postępowanie o podwyższenie alimentów.

Postanowieniem Sądu Rejonowego w Koszalinie z dnia 1 sierpnia 2023 r. sygn. akt. IIII RC 449/23 na czas trwania postępowania zabezpieczono powództwo w ten sposób, że zobowiązano J. J. (1) do łożenia tytułem alimentów na rzecz małoletniego O. J. (1) kwoty po 1500 zł miesięcznie, płatne z góry do 10-tego dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie niedochowania terminu płatności, poczynając od 24 lipca 2023 r., do rąk przedstawicielki ustawowej małoletniego powoda – I. U.. Postanowienie to jest prawomocne.

(dowód: postanowienia – k. 205, zeznania przedstawicielki ustawowej małoletniego I. U. – k. 294-298)

Pozwany J. F. zna się z J. J. (1) od czasów, kiedy wspólnie chodzili do podstawówki w F.. Po ukończeniu szkoły spotykali się sporadycznie. J. J. (1) szukał wśród znajomych kogoś, kto kupiłby od niego lokal mieszkalny. W związku z tym, że syn pozwanych rozpoczynał studia, pozwani stwierdzili wówczas, że dobrym pomysłem będzie zakup lokalu mieszkalnego od J. J. (1). E. na ten cel pozwani mieli odłożone już od dłuższego czasu. J. J. (1) wskazywał pozwanym, że lokal jest zadłużony. Przed zakupem nieruchomości od J. J. (1) pozwani zapoznawali się z księgą wieczystą dotyczącą lokalu mieszkalnego położonego w F. przy ul. (...) i mieli świadomość, że w dziale III KW znajduje się wpis o toczącej się przeciwko J. J. (1) egzekucji alimentacyjnej. W rozmowie z pozwanymi J. J. (1) zapewnił, że sprzedaż nieruchomości podyktowana jest chęcią uzyskania przez niego środków pieniężnych potrzebnych na spłatę ciążących na nim zobowiązań, w tym zobowiązań finansowych wobec małoletniego i umorzenia toczącego się wobec niego postępowania egzekucyjnego.

Przed przystąpieniem do zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości, pozwani wraz z J. J. (1) udali się do Kancelarii (...) sądowego przy Sądzie Rejonowym w Sopocie O. R., gdzie J. J. (1) spłacił w całości dług alimentacyjny powstały w związku z wszczętym postępowaniem w sprawie Kmp 33/12. Łącznie J. J. (1) dokonał wpłaty kwoty 19 828,93 zł. Komornik sądowy pouczyła wówczas J. J. (1), że jeżeli wpłaci na konto bankowe komornika kwotę 3.000 zł tj. równowartość alimentów za 6 miesięcy, może ubiegać się o umorzenie postępowania egzekucyjnego co do alimentów bieżących.

Dopiero po dokonaniu powyższej czynności pozwani wraz z J. J. (1) udali się do notariusza S. A. i w dniu 02 lutego 2018 r. zawarli umowę sprzedaży, na mocy której J. J. (1) sprzedał na rzecz S. i J. małżonków F. lokal mieszkalny położony w F. przy (...) za cenę 250.000 zł.

W § 1 aktu notarialnego wskazano, że w dziale III KW widnieją 3 wpisy w postaci:

1. wszczęcia na ww. nieruchomości postępowania egzekucyjnego w sprawie Kmp 33/12 z wniosku wierzyciela O. J. (1) prowadzonego przez Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Sopocie A. (...),

2. przyłączenia do postępowania w sprawie U. 33/12 postępowania egzekucyjnego w sprawie U. 11/17 z wniosku wierzyciela Sądu Rejonowego w Lęborku prowadzonego przez Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Sopocie A. (...),

3. przyłączenia do sprawy Kmp 33/12 postepowania egzekucyjnego w sprawie Km (...) z wniosku wierzyciela I. U. prowadzonego przez Komornika sądowego A. R..

(dowód: umowa sprzedaży z dnia 02.02.2018 r. – k. 13-17, 55-59, wydruk z KW nr (...) – k. 20-24, dowody wpłat – k. 88, częściowo zeznania przedstawicielki ustawowej małoletniego I. U. – k. 294-298, zeznania pozwanego J. F. – k. 298-300)

Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Sopocie z dnia 16 kwietnia 2012 r. sygn. akt III RC 94/11 oraz dalszych orzeczeń sądowych w zakresie ustalenia wysokości obowiązku alimentacyjnego ojca wobec syna, przedstawicielka ustawowa małoletniego O. J. (1) zainicjowała przed Komornikiem sądowym w Sopocie O. R. postępowanie egzekucyjne Kmp 33/12.

W czerwcu 2012 r. Komornik sądowy dokonał wszczęcia egzekucji z nieruchomości należącej do dłużnika a położonej w F. przy (...) w F., dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy w Sopocie prowadzi Kw nr (...).

W dniu 02 lutego 2018 r., w związku z uiszczeniem przez J. J. (1) na konto Komornika sądowego O. R. kwoty 19 828,93 zł., J. J. (1) złożył do Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Sopocie A. R. wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie bieżących alimentów wskazując, że spłacił zaległe roszczenie.

Postanowieniem z dnia 14 lutego 2018 r. komornik sądowy zawiesił postępowanie egzekucyjne oraz umorzył postępowanie co do świadczeń wymagalnych w przyszłości z zaznaczeniem, że postępowanie będzie kontynuowane w przypadku gdy dłużnik popadnie w zwłokę w płatnościach na rzecz wierzyciela.

Postanowieniem z dnia 25 marca 2019 r. Komornik sądowy zawiesił postępowanie egzekucyjne co do nieruchomości – lokalu mieszkalnego położonego w F. przy (...) – na wniosek wierzyciela.

W dniu 20 września 2019 r. wierzyciel złożył wniosek o podjęcie zawieszonej egzekucji z ww. nieruchomości.

W dniu 31 grudnia 2019 r. J. J. (1) skierował do komornika sądowego pismo, w którym wskazał, że małoletni otrzymuje regularnie alimenty, wobec czego na dzień 31.12.2019 r. nie ma zadłużenia z tego tytułu.

Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2020 r. Komornik sądowy umorzył postępowanie egzekucyjne w zakresie alimentów zaległych do dnia 01.12.2020 r. w łącznej wysokości 10.500,00 zł na podstawie art. 825 pkt. 1 kpc i postanowił o kontynuacji egzekucji alimentów bieżących.

Od marca 2018 r. do maja 2023 r. J. J. (1) regularnie płacił alimenty na małoletniego syna O. J. (1).

Zgodnie z karta informacyjną sporządzoną przez Komornika sądowego O. R., zadłużenie alimentacyjne J. J. (1) w postępowaniu egzekucyjnym Kmp 33/12 na dzień 24 lipca 2024 r. wynosi 11 697,43 zł.

(okoliczność bezsporna, nadto dowód: wniosek – k. 87, zawiadomienie – k. 17 akt Kmp 33/12, k. 491 akt Kmp 33/12, k. 520 akt Kmp 33/12, postanowienie – k. 422 akt Kmp 33/12, pismo z 31.12.2019 r. – k. 543 akt Kmp 33/12, postanowienie – k. 625 akt Kmp 33/12, potwierdzenie wpłat – k. 89-150, zaświadczenie – k. 284, karta informacyjna – k. 380)

Przedstawicielka ustawowa małoletniego wszczęła przeciwko J. J. (1) szereg postępowań egzekucyjnych, przed różnymi komornikami sądowymi i z różnych tytułów.

W październiku 2017 r. I. U. w imieniu własnym wszczęła przed Komornikiem sądowym przy Sądzie Rejonowym w Sopocie O. R. postępowanie egzekucyjne przeciwko J. J. (1), na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w Lęborku z dnia 02 kwietnia 2014 r. sygn. akt I C 1850/13 tytułem zwrotu kosztów procesu w I instancji (2615 zł) i kosztów procesu w postępowaniu klauzulowym (120 zł).

W czerwcu 2018 r. I. U. działając w imieniu własnym złożyła do Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Sopocie M. Sobla wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko J. J. (1), na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku sygn. akt IV Ca 532/14 żądając zaspokojenia należności w kwotach 1.200 zł (zwroty kosztów procesu w II instancji), 126 zł (zwrot kosztów procesu w postępowaniu klauzulowym). Sprawa została zarejestrowana pod sygn. Km (...)/18. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2018 r. postępowanie egzekucyjne umorzono wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji i orzeczono o kosztach postępowania egzekucyjnego.

We wrześniu 2023 r. I. U. w imieniu własnym złożyła u Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Lęborku K. A. – (...) wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec J. J. (1) na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku sygn. akt IV Ca 532/14 o zaspokojenie należności w kwotach 1.200 zł (koszty procesu w I instancji), 126 zł (zwrot kosztów procesu w postępowaniu klauzulowym), 54,65 zł (koszty poprzedniej egzekucji wskazane w tytule wykonawczym).

We wrześniu 2023 r. I. U. w imieniu małoletniego O. J. (1) wszczęła przed Komornikiem sądowym przy Sądzie Rejonowym w Lęborku K. R. postępowanie egzekucyjne przeciwko J. J. (1), na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 26 maja 2022 r. tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego w kwocie 450,00 zł.

Większość wszczętych przez I. U. postępowań egzekucyjnych przeciwko J. J. (1), czy to w imieniu własnym czy w imieniu małoletniego, została umorzona wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji.

(dowód: wezwanie do zapłaty – k. 206, wniosek o wszczęcie egzekucji – k. 207-212, tytuł wykonawczy – k. 213-214, 217-220, zajęcie – k. 221-222 wezwania – k. 215-216, pismo – k. 255, postanowienie – k. 257-258, zeznania przedstawicielki ustawowej małoletniego I. U. – k. 294-298, postanowienia – k. 377-379)

J. J. (1) choruje na epilepsję i cukrzycę typu II. Nie posiada stałego miejsca zamieszkania w Polsce. Regularnie przebywa za granicą w celach leczniczych, gdzie pozostaje w szpitalu. Jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, zarówno w Polsce jak i Niemczech. J. J. (1) utrzymuje się ze stałej renty w wysokości 1084,11 zł netto. Jest stale niezdolny do pracy.

J. J. (1) nie korzysta z pomocy udzielanej przez MOPS w F. osobom w kryzysie bezdomności.

J. J. (1) jest wyłącznym właścicielem nieruchomości – lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. (...), dla której to nieruchomości prowadzona jest (...) nr (...) o wartości 220.000,00 zł. Ww. nieruchomość odziedziczył po swoim ojcu K. J.. Na chwil obecną stan prawny nieruchomości nie został przez J. J. (1) uregulowany, bowiem w księdze wieczystej dot tej nieruchomości jako właściciel ww. nieruchomości wskazany jest K. J..

Zgodnie z informacją uzyskaną z MOPS w F. od 1 grudnia 2012 r. do 31 marca 2023 r. J. J. (1) otrzymywał zasiłek pielęgnacyjny w kwotach: 153 zł od 1 grudnia 2012 r. do 31 października 2018 r., 184,42 zł od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r., 215,84 zł od 1 listopada 2019 r. do 31 marca 2023 r. Decyzja o przyznaniu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego została uchylona z dniem 20 czerwca 2023 r.

Decyzją z dnia 02 czerwca 2016 r. J. J. (1) przyznano prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko. Został on zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 7.500 zł wraz z odsetkami, na mocy decyzji z dnia 08.12.2017 r. Stan zaległości na dzień 02.02.2018 r. wynosił 7.500 zł. na dzień 22 maja 2024 r. należność została uregulowana.

(dowód: decyzja – k. 25-26, pismo z dnia 18.09.2019 r. – k. 27-29, decyzja – k. 151-152, potwierdzenie wypłaty – k. 153, kserokopia ugody – k. 154, postanowienie – k. 155, dokumentacja zdjęciowa – k. 156, informacja od komornika z września 2023 r. – k. 291, zeznania przedstawicielki ustawowej małoletniego I. U. – k. 294-298, zeznania pozwanego J. F. – k. 298-300, pismo MOPS w F. z 27.03.2024 r. – k. 311, zaświadczenia – k. 315-316, pismo MOPS w F. z 22.05.2024 r. wraz z załącznikami – k. 346-361)

Zgodnie z informacją udzieloną przez (...) w F., zadłużenie na kartotekach (...) na dzień 02 lutego 2018 r. wynosiło:

1. dla kartoteki prowadzonej dla J. J. (1) – 550,99 zł,

2. dla kartoteki prowadzonej dla J. F. – 432,47 zł.

(dowód: pismo z dnia 23.05.2024 r. wraz z załącznikami – k. 362-364)

Sąd zważył co następuje:

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie załączonych przez strony do akt sprawy dokumentów, dokumentów znajdujących się w aktach postępowań egzekucyjnych Kmp 33/12 (Komornik sądowy A. Treder) i Km (...)/18 (Komornik sądowy M. Sobel), zeznań I. U. słuchanej w charakterze strony oraz zeznań pozwanego J. F.. Prawdziwość powyższych dokumentów, jak i ich autentyczność nie była przez strony kwestionowana, a i Sąd nie znalazł podstaw do odmówienia im wartości i mocy dowodowej. Zebrany materiał dowodowy, w ocenie Sądu, jest wiarygodny – dokumenty zostały sporządzone przez właściwe podmioty w przewidzianej dla nich formie, nie były kwestionowane przez strony niniejszego postepowania i brak było podstaw aby odmówić im wiarygodności.

W odniesieniu do osobowych środków dowodowych należy wskazać, iż zeznania przedstawicielki ustawowej małoletniego powoda I. U. Sąd uznał za wiarygodne w zakresie w jakim zeznania te korelowały z ustalonym przez Sąd stanem faktycznym. Przedstawicielka ustawowa małoletniego potwierdziła wszczęcie przeciwko J. J. (1) szeregu postępowań egzekucyjnych, wszczęcie egzekucji z nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania w ramach postępowania Kmp 33/12, orzeczenie wobec J. J. (1) konieczności zwrotu nienależnie pobranego przez niego świadczenia 500 +, umorzenie większości wszczętych przez przedstawicielkę ustawową postępowań egzekucyjnych z uwagi na stwierdzenie bezskuteczności egzekucji oraz wyjaśniła okoliczności, w jakich dowiedziała się o zbyciu przez J. J. (1) lokalu mieszkalnego. Brak było podstaw aby odmówić zeznaniom tym wiarygodności. Sąd pominął zeznania przedstawicielki ustawowej w zakresie w jakim wskazała ona, że wobec zbycia przez J. J. (1) nieruchomości nastąpiło pokrzywdzenie małoletniego wierzyciela i że J. J. (1) stał się niewypłacalny w wyższym stopniu aniżeli przed przedmiotową czynnością prawną, albowiem okoliczności te są przedmiotem oceny prawnej tut. Sądu.

Sąd uwzględnił w całości zeznania J. F.. Zeznania pozwanego były logiczne, szczegółowe i korelowały z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Pozwany w sposób szczegółowy opisał okoliczności poprzedzające zawarcie z J. J. (1) umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego. Pozwani mieli świadomość, że lokal jest zadłużony, niemniej jednak przed zawarciem umowy sprzedaży wraz z J. J. (1) udali się do komornika sądowego A. R., gdzie dłużnik spłacił nie tylko istniejący wówczas dług alimentacyjny ale także uregulował alimenty za 2 miesiące naprzód i wpłacił kaucję stanowiącą równowartość 6 miesięcznej raty alimentacyjnej. Pozwani uznali wówczas, że skoro wszelkie zaległości zostały spłacone to sprawa jest zakończona, a oni nie zmierzają do pokrzywdzenia małoletniego wierzyciela. Po dokonaniu powyższych czynności pozwani zdecydowali się na zawarcie z J. J. (1) umowy sprzedaży lokalu. Pozwany wskazał, że po sprzedaży mieszkania, J. J. (1) regularnie uiszczał na rzecz syna alimenty. W ocenie Sądu brak było podstaw by odmówić zeznaniom tym wiarygodności, nadto częściowo zeznania pozwanego znalazły potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym w postaci dokumentów z akt Km 33/12 jak i dowodów w postaci wpłat załączonych do akt sprawy, z których wynika, że J. J. (1) do maja 2024 r. regularnie uiszczał na rzecz małoletniego alimenty.

W ocenie Sądu żądanie pozwu należało oddalić w całości.

Powód O. J. (2) reprezentowany przez przedstawicielkę ustawową I. U. domagał się uznania za bezskuteczną w stosunku do powoda – umowy sprzedaży prawa własności lokalu mieszkalnego z dnia 02 lutego 2018 r., położonego w F. przy (...), dla którego Sąd Rejonowy w Sopocie prowadzi (...), zawartej przed notariuszem S. A., mocą której pozwani J. F. i S. F. (1) nabyli przedmiotowy lokal od J. J. (1) z pokrzywdzeniem powoda, któremu przysługuje w stosunku do J. J. (1) wierzytelność w wysokości 11 697,43 złotych wraz z odsetkami – na mocy wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie II 1 Ca 441/16 zmienionego postanowieniem o zabezpieczeniu powództwa o podwyższenie alimentów Sądu Rejonowego w Koszalinie w sprawie o sygn. akt III RC 449/23.

Zgodnie z treścią art. 527 § 1 k.c. gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. Zgodnie natomiast z § 2 przywołanego przepisu czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu niż był przed dokonaniem czynności. Oparta na tym przepisie skarga pauliańska ma na celu ochronę wierzyciela przed krzywdzącym go działaniem dłużnika. Przyznaje ona wierzycielowi uprawnienie do zaskarżenia czynności dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli, czego konsekwencją może być uznanie tych czynności za bezskuteczne wobec skarżącego. W art. 530 k.c. uregulowana została zaś ochrona przyszłego wierzyciela w razie niewypłacalności dłużnika. Przepis ten uzależnia jej skuteczność od istnienia po stronie dłużnika zamiaru pokrzywdzenia wierzyciela. Przepis ten poszerza więc zastosowanie skargi pauliańskiej na sytuacje, gdy dłużnik najpierw dokonuje czynności powodujących jego niewypłacalność, a dopiero potem powstaje jego zobowiązanie w stosunku do wierzyciela – przy tym obostrzeniu, iż zamiar pokrzywdzenia wierzyciela ma miejsce wtedy, gdy dłużnik dokonuje czynności prawnej umyślnie w celu pozbawienia wierzyciela możności zaspokojenia wierzytelności z majątku dłużnika. Uregulowanie art. 530 k.c. jest potwierdzeniem szerokiej ochrony wierzyciela, która dotyczy zarówno zobowiązań istniejących w chwili dokonywania czynności rozporządzającej, jak również tych, które powstaną w przyszłości. Wprowadza jednak równowagę pomiędzy zabezpieczeniem interesów przyszłego wierzyciela i dłużnika przez ograniczenie swobody dysponowania majątkiem jedynie do rozmyślnego dążenia do uwolnienia się od spełnienia zobowiązania, którego powstanie w przyszłości jest realne (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 marca 2009 roku, sygn. II CSK 592/08).

Na podstawie wspomnianego przepisu można wyróżnić następujące przesłanki warunkujące możliwość skorzystania przez uprawnionego – w tym przypadku małoletniego powoda O. J. (1) – z ochrony pauliańskiej:

1) przysługiwanie wierzycielowi zaskarżalnej wierzytelności w stosunku do dłużnika,

2) dokonanie przez dłużnika czynności prawnej z osobą trzecią,

3) pokrzywdzenie wierzyciela,

4) uzyskanie korzyści majątkowej przez osobę trzecią,

5) świadomość dłużnika o pokrzywdzeniu wierzyciela,

6) działanie przez osobę trzecią w złej wierze.

Powyższe przesłanki powinny być spełnione kumulatywnie. Ich spełnienie ocenia się w odniesieniu do konkretnej czynności prawnej dłużnika i osoby trzeciej, której dotyczy skarga pauliańska (por. Uchwała SN z 12.05.2011 r. III CZP 15/11, OSNC 2012, nr 1, poz. 1; wyrok SN z 11.07.2014 r. III CSK 247/13). Zgodnie z ogólną regułą z art. 6 kc, ciężar udowodnienia powyższych przesłanek ciąży na osobie, która wywodzi z nich skutki prawne, czyli na wierzycielu paulińskim. Dowodzenie tych okoliczności ułatwia jednak system domniemań przyjętych w art. 527 § 2 i 3 k.c. Domniemania te można jednak obalić.

W ocenie Sądu, powód nie udowodnił w toku niniejszego postępowania, aby wystąpiły wszystkie przesłanki świadczące o zasadności powództwa opartego na podstawie art. 527 k.c. (tj. pokrzywdzenie wierzyciela, działanie osoby trzeciej w złej wierze).

Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że stronie powodowej przysługuje wobec J. J. (1) wierzytelność, stwierdzona postanowieniem o zabezpieczeniu powództwa o podwyższenie alimentów Sądu Rejonowego w Koszalinie w sprawie o sygn. akt III RC 449/23. Bezsporny jest również fakt dokonania przez J. J. (1) czynności prawnej sprzedaży nieruchomości z osobami trzecimi tj. pozwanymi J. i S. małżonkami F.. Z pewnością więc spełnione zostały pierwsze dwie wymienione wyżej przesłanki, których kumulatywne wykazanie jest warunkiem przyznanie ochrony w ramach konstrukcji, przewidzianej w art. 527-534 k.c. Nie powinno budzić także wątpliwości, że w niniejszej sprawie doszło do uzyskania korzyści majątkowej przez osoby trzecie. Pozwani bowiem, na skutek zawarcia z J. J. (1) umowy sprzedaży nieruchomości, pozyskali ją do swojego majątku. Dla ustalenia faktu uzyskania korzyści majątkowej nie jest istotne, że pozwani za dane składniki majątkowe zapłacili. Sąd podziela pogląd, że osoba trzecia uzyskuje „korzyść majątkową” w rozumieniu art. 527 k.c. także wtedy, gdy płaci za rzecz nabytą od dłużnika cenę odpowiadającą wartości rynkowej tej rzeczy. W art. 527 k.c. nie chodzi o korzyść majątkową w sensie potocznym, utożsamianą np. z nabyciem rzeczy za cenę niższą od wartości tej rzeczy. Korzyścią majątkową w rozumieniu art. 527 k.c. jest nabycie przez osobę trzecią prawa majątkowego, przedstawiającego pewną wartość, przy czym drugorzędne znaczenie ma cena nabycia (zob. np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 22 kwietnia 2015 roku, sygn. V ACa 860/14).

Jednakże pomimo dokonania powyższych ustaleń, w ocenie Sądu powód nie udowodnił ziszczenia się przesłanek warunkujących udzielenie wierzycielowi ochrony na podstawie art. 527 k.c. w postaci pokrzywdzenia wierzyciela oraz działania przez osoby trzecie (pozwanych) w złej wierze.

Odnosząc się do wystąpienia przesłanki pokrzywdzenia wierzyciela Sąd zważył, że na kanwie ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego, należy ją rozpatrywać w połączeniu z treścią art. 930 k.p.c. Zgodnie bowiem z art. 930 § 1 k.p.c. rozporządzenie nieruchomością po jej zajęciu nie ma wpływu na dalsze postępowanie, a kolejni wierzyciele dłużnika mogą przyłączyć się do prowadzonej egzekucji. Nabywca może uczestniczyć w postępowaniu w charakterze dłużnika. W każdym razie czynności egzekucyjne są ważne tak w stosunku do dłużnika, jak i w stosunku do nabywcy. Jak wskazuje się jednolicie w doktrynie oraz orzecznictwie, przepis art. 930 § 1 k.p.c. nie podważa ważności umowy przeniesienia własności zajętej nieruchomości między dłużnikiem a nabywcą, lecz powoduje bezskuteczność względną tej umowy (por. wyrok SN z dnia 06.09.2013 r. sygn. akt V CSK 359/12, OSNC 2014, nr 5, poz. 52) w stosunku do wierzycieli, którzy wszczęli egzekucję (stosunek materialnoprawny). Wierzyciel, na rzecz którego nieruchomość została zajęta, może zaspokoić się ze sprzedanej nieruchomości tak, jakby nieruchomość ta należała w dalszym ciągu do majątku jego dłużnika, bez względu na zmianę właściciela. Z uwagi na to, że działanie mechanizmu ochronnego wynikającego z art. 930 § 1 k.p.c. stanowi jeden z podstawowych skutków egzekucyjnego zajęcia, przyjąć należy, że jego działanie warunkowane jest skutecznością zajęcia nieruchomości, tak wobec dłużnika, jak i nabywcy nieruchomości (wyr. SN z 7.2.2008 r., V CSK 426/07, B.).

Powyższe oznacza, że przepis art. 930 k.p.c. ma wobec wierzyciela – powoda w niniejszej sprawie – ten sam skutek co skarga pauliańska. Istota skargi pauliańskiej sprowadza się do żądania uznania czynności prawnej dokonanej przez dłużnika i osobę trzecią z pokrzywdzeniem wierzycieli za bezskuteczną wobec tego wierzyciela, który czynność tę zaskarżył przed sądem. Czynność fraudacyjną obarcza sankcja bezskuteczności względnej. Względny charakter bezskuteczności polega na podważeniu skuteczności czynności prawnej jedynie w stosunku do skarżącego wierzyciela.

Bezsporną w niniejszej sprawie była okoliczność, że już w czerwcu 2012 r. Komornik sądowy Aleksandra Treder, prowadząca postępowanie egzekucyjne w sprawie Kmp 33/12 dokonała wszczęcia egzekucji z nieruchomości należącej do dłużnika a położonej w F. przy ul. (...) w F., dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy w Sopocie prowadzi Kw nr (...). Biorąc zaś pod uwagę treść art. 930 k.p.c. oznacza to, że wierzytelność, którą powód oznaczył w pozwie i dalszych pismach procesowych jako objętą ochroną ze skargi pauliańskiej – i tak jest chroniona, skoro wierzyciel dalej prowadzi z tej nieruchomości egzekucję w sprawie Kmp 33/12.

Przechodząc do kolejnej przesłanki warunkującej uwzględnienie powództwa ze skargi pauliańskiej tj. działania przez osobę trzecią w złej wierze należy wskazać, że przesłanka ta oznacza rzeczywistą lub możliwą do uzyskania przy zachowaniu należytej staranności wiedzy osoby trzeciej o tym, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Uzasadnieniem aksjologicznym dla tej przesłanki jest założenie, że tylko zła wiara osoby trzeciej usprawiedliwia udzielenie wierzycielowi ochrony jej kosztem. Ocena czy osoba trzecia pozostawała w złej wierze, jest zasadna dopiero wówczas, gdy zostanie ustalone, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Celem dokonania oceny, czy osoba trzecia działała w złej wierze, stosuje się podobne zasady jak przy analizie przesłanki świadomości dłużnika co do pokrzywdzenia wierzycieli, a oceny dokonuje się według stanu z chwili dokonywania czynności prawnej. Obydwie przesłanki odróżnia jedynie inny przedmiot świadomości oraz to, że w przypadku osoby trzeciej ustawa wymaga dołożenia przez nią należytej staranności w dążeniu do uzyskania wiedzy co do motywów działania dłużnika.

Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt badanej sprawy Sąd zważył, że materiał dowodowy zebrany w przedmiotowej sprawie wskazuje, że pozwani, nabywając lokal mieszkalny należący do dłużnika, nie działali w złej wierze. Ustalenia te wynikają m.in. z zeznań pozwanego J. F., który w sposób szczegółowy wyjaśnił okoliczności towarzyszące zawarciu z J. J. (1) umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 02 lutego 2018 r. Jak wskazywał pozwany, przed zakupem nieruchomości przy (...) w F. pozwani sprawdzili księgę wieczystą i mieli świadomość widniejącego w dziale II KW wpisu o toczącej się egzekucji alimentacyjnej względem dłużnika J. J. (1). J. J. (1) zapewniał ich jednak, że sprzedaje nieruchomość, by uzyskać środki finansowe na spłatę ciążących na nim zobowiązań, w tym spłatę zadłużenia alimentacyjnego wobec swojego syna i umorzenie postepowania egzekucyjnego. Co istotne także, przed nabyciem nieruchomości pozwani wraz z dłużnikiem J. J. (1) udali się do Komornika sądowego Aleksandry Treder, prowadzącego m.in. postępowanie egzekucyjne Kmp 33/12, gdzie J. J. (1) spłacił cały istniejący na ten moment dług alimentacyjny w kwocie łącznej 16.828,93 zł. Potwierdzeniem tego są znajdujące się w aktach sprawy dowody wpłat na wskazaną wyżej kwotę. Co więcej, z uwagi na pouczenie Komornika sądowego, J. J. (1) wpłacił także Komornikowi sądowemu kwotę 3.000 zł stanowiącą równowartość alimentów za 6 miesięcy, by móc ubiegać się o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Dopiero po dokonaniu ww. czynności pozwani wraz z J. J. (1) udali się do notariusza, gdzie zawarli umowę sprzedaży z dnia 02 lutego 2018 r. Pozwani znali sytuację życiową J. J. (1). Ich działania motywowane były tym, aby dłużnik w całości spłacił wszelkie długi, przede wszystkim zaś długi z tytułu zaległości alimentacyjnej powstałej na rzecz jego małoletniego syna, a powoda w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu czynności podejmowane przez pozwanych dają podstawy do stwierdzenia, że intencją, podstawą czynności kwestionowanej w sprawie przez powoda nie było pokrzywdzenie wierzyciela a wręcz przeciwnie – spłata zaległych zobowiązań powstałych m.in. na jego rzecz. Pozwani J. i S. małżonkowie F. mieli świadomość, że dłużnik działa z chęcią zaspokojenia wierzyciela, a jego decyzja o sprzedaży lokalu mieszkalnego miała na celu uzyskanie środków pieniężnych na poczet spłaty zadłużenia alimentacyjnego, co zresztą dłużnik J. J. (1) uczynił poprzez uregulowanie zadłużenia w kasie kancelarii komornika sądowego A. R. i uiszczenie kaucji na poczet przyszłego zadłużenia alimentacyjnego. Zdaniem Sądu, brak zamiaru pokrzywdzenia wierzyciela przez dłużnika, a przynajmniej głównego wierzyciela – powoda O. J. (1) potwierdza także okoliczność, że dłużnik na datę zainicjowania przez powoda postępowania ze skargi pauliańskiej, regularnie płacił alimenty na rzecz syna. W ocenie Sądu, J. J. (1) przy sprzedaży nieruchomości działał w dobrej wierze wobec swojego wierzyciela – powoda w niniejszej sprawie, o czym świadczy chociażby fakt, że po sprzedaży lokalu mieszkalnego dłużnik regulował z tych pieniędzy alimenty na rzecz małoletniego powoda. Przytoczyć trzeba tutaj stanowisko Sądu Najwyższego, który stwierdził, że nie powoduje pokrzywdzenia wierzycieli czynność prawna dłużnika zmniejszająca jego majątek, jeżeli dłużnik w zamian za swoje świadczenie uzyskał ekwiwalent, który nadal znajduje się w jego majątku lub posłużył mu do zaspokojenia wierzycieli (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2011 roku, sygn. IV CSK 39/11). Zdaniem Sądu pozwani wykazali, że dłużnik dużą część uzyskanej ceny sprzedaży przeznaczył dla zaspokojenie wierzyciela – małoletniego syna, co w konsekwencji, przynajmniej w pewnym zakresie, de facto polepszyło sytuację wypłacalności J. J. (1).

Niezależnie od powyższych argumentów należy wskazać, że ustalony przez Sąd stan faktyczny niniejszej sprawy wskazuje, że J. J. (1) nie do końca pozostaje osobą niewypłacalną. Dłużnik bowiem ma przyznaną rentę stałą, z której opłaca alimenty. Nadto posiada majątek, z którego małoletni powód może zaspokoić swoją wierzytelność alimentacyjną. W spadku po ojcu K. J. odziedziczył nieruchomość położoną w B. przy (...), dla której to nieruchomości prowadzona jest (...). Wartość tej nieruchomości została oszacowana w toku postępowania działowego na kwotę 220.000 zł. Nie można stwierdzić, że zaspokojenie się z tej nieruchomości przez wierzyciela – powoda jest zbyt utrudnione z uwagi na nieujawnienie w księdze wieczystej aktualnego właściciela. Istnieją środki prawne umożliwiające uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym a postępowanie w tym przedmiocie nie jest szczególnie trudne ani nadzwyczaj kosztowne.

Powyższe okoliczności skutkować musiały oddaleniem powództwa, gdyż jedynie łączne spełnienie wszystkich przesłanek skargi pauliańskiej prowadzić może do uwzględnienia powództwa. Dlatego w pkt. I wyroku Sąd oddalił powództwo na zasadzie art. 527 § 1 k.c. stosowanego

a contrario.

W oparciu o art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd postanowił przejąć na rachunek Skarbu Państwa koszty sądowe w postaci opłaty od pozwu, od uiszczenia której powód był zwolniony, bowiem nie zachodziły podstawy do obciążenia nią którejkolwiek ze stron.

Na zasadzie art. 102 k.p.c. Sąd odstąpił od obciążenia powoda O. J. (1) kosztami procesu poniesionymi przez stronę pozwaną. Zgodnie z art. 102 k.p.c. w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Do kręgu "wypadków szczególnie uzasadnionych" należą okoliczności zarówno związane z samym przebiegiem procesu, jak i leżące na zewnątrz. Do pierwszych zaliczane są sytuacje wynikające z charakteru żądania poddanego rozstrzygnięciu, jego znaczenia dla strony, subiektywne przekonanie strony o zasadności roszczeń, przedawnienie. Drugie natomiast wyznacza sytuacja majątkowa i życiowa strony, z tym zastrzeżeniem, że niewystarczające jest powoływanie się jedynie na trudną sytuację majątkową, nawet jeśli była podstawą zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Całokształt okoliczności, które mogłyby uzasadniać zastosowanie tego wyjątku powinny być ocenione z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 2011 r., I CZ (...), niepubl., z dnia 25 sierpnia 2011 r., II CZ (...), niepubl.)”.

W ocenie Sądu, sytuacja majątkowa i życiowa małoletniego powoda reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawową oraz charakter sprawy, uzasadniają odstąpienie od obciążania powoda kosztami postępowania należnymi pozwanym. Należy podnieść, iż wytoczone przez powoda powództwo zmierzało – w jego ocenie - do ochrony praw powoda. Nie istnieją podstawy do przyjęcia, iż powód postępował w sposób oczywiście niewłaściwy lub niesumienny. Powód miał prawo subiektywnie sądzić o zasadności wywiedzionego przez niego roszczenia. To, że strona mogła być subiektywnie przekonana o zasadności swego roszczenia, które jednak nie może być przez nią dochodzone, uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c. (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 1979 r., III PR 78/79, OSP 1980, z. 11, poz. 196 ).

Sygn. akt I C 77/23

ZARZĄDZENIE

1. odnotować w kontrolce uzasadnień;

2. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanych przez PI oraz przedstawicielce ustawowej małoletniego powoda w trybie kpc

3. akta przedłożyć z wpływem lub za 28 dni.

F., dnia SSR Anna Olszewska-Kowalska