Ugoda po prawomocnym wyroku o nieważności kredytu. Sąd odrzucił wniosek syndyka banku

postanowienia Sądu Rejonowego w Kędzierzynie - Koźlu z dnia 08.04.2026 r.

Pismem z dnia 31.12.2025 r. (data nadania w placówce pocztowej) Syndyk Masy Upadłości (...) S.A. w upadłości, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył wniosek o wszczęcie postępowania pojednawczego z udziałem K. R.i L. R., mającego na celu zawarcie ugody sądowej dotyczącej zwartej pomiędzy Bankiem, a przeciwnikami umowy kredytu indeksowanego/denominowanego do waluty obcej. Jako propozycję ugodową wzywający wskazał m.in. przeliczenie kredytu tak, jakby od daty zawarcia był on kredytem złotówkowym, uznania, że został on spłacony w całości oraz zrzeczenia się przez kredytobiorców wszelkich roszczeń z tytułu umowy lub bezpodstawnego wzbogacenia względem banku.

W odpowiedzi na tak sformułowany wniosek, przeciwnicy wnieśli o jego odrzucenie w całości. Uzasadniając swoje stanowisko wskazali, że 29.08.2022 r. wytoczyli powództwo przeciwko (...) S.A. o ustalenie nieważności umowy oraz o zapłatę. Postępowanie to zostało zawieszone wobec ogłoszenia upadłości Banku, a następnie podjęte 25.09.2025 r. z udziałem Syndyka masy upadłości. Wyrokiem częściowym z 04.02.2026 r. ustalił, że wiążąca strony umowa kredytu indeksowanego do (...) jest nieważna w całości. Wyrok jest prawomocny. Zdaniem przeciwników niniejszy wniosek złożony został wyłącznie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Treść proponowanej ugody nie uwzględnia kwot kredytu uiszczonych przez uczestników i w rażący sposób odbiega od standardów orzeczniczych przyjętych przez (...) i sądy powszechne. W dalszej części odpowiedzi na wniosek przeciwnicy podnieśli, że złożyli wobec Banku oświadczenie o potrąceniu. Powołując się na stanowisko Sądu Najwyższego dodali, że jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego działanie wierzyciela, który występuje z wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej nie w celu realizacji swojego roszczenia w drodze zawarcia ugody, lecz chcąc wyłącznie wydłużyć okres jego zaskarżalności przez doprowadzenie do zawieszenia przedawnienia, co ma miejsce w niniejszej sprawie.

Na posiedzeniu jawnym w dniu 08.04.2026 r. pełnomocnik wnioskodawcy podtrzymał stanowisko.

Sąd zważył, co następuje:

Wniosek podlegał odrzuceniu, jako stanowiący nadużycie uprawnienia procesowego w rozumieniu artykułu 4

1 k.p.c.

Wyjaśniając w pierwszej kolejności wskazać należy, że w dacie orzekania w niniejszej sprawie stosunki prawne między stronami zostały definitywnie ukształtowane prawomocnym wyrokiem częściowym z dnia 04.02.2026 r., którym Sąd ustalił, że umowa kredytu jest nieważna w całości. Ponadto, jeszcze przed wszczęciem postępowania pojednawczego, uczestnicy złożyli skuteczne oświadczenie o potrąceniu wierzytelności, która przewyższała kwotę kapitału udostępnionego przez Bank.

Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego (wyrok SN z 27.07.2018 r., V CSK 384/17, OSNC-ZD 2019), zawezwanie do próby ugodowej jest czynnością procesową, która tylko wtedy wywołuje skutki materialnoprawne, gdy jest podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia. Wykorzystanie tej instytucji wyłącznie jako instrumentu służącego wydłużeniu terminu przedawnienia, bez realnego zamiaru polubownego rozwiązania sporu, stanowi nadużycie prawa procesowego w rozumieniu art. 4

1 k.p.c. oraz jest sprzeczne z dobrymi obyczajami.

W ocenie Sądu, analiza chronologii zdarzeń oraz postawy procesowej wnioskodawcy prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż przedmiotowe zawezwanie miało charakter pozorny w sferze intencji ugodowych. Bank, będąc reprezentowanym przez profesjonalnego pełnomocnika, w dacie złożenia wniosku posiadał pełną wiedzę o toczącym się od 2022 r. sporze o nieważność umowy oraz o dokonanym przez przeciwników potrąceniu. Szczególne znaczenie dla oceny intencji wnioskodawcy ma fakt podtrzymania wniosku na posiedzeniu w dniu 08.04.2026 r., mimo funkcjonowania w obrocie prawnym prawomocnego wyroku stwierdzającego nieważność umowy. Istnienie owego rozstrzygnięcia, korzystającego z powagi rzeczy osądzonej, czyni jakąkolwiek propozycję „przeliczenia” czy „restrukturyzacji” - nieistniejącego już zobowiązania - czynnością całkowicie bezprzedmiotową. Co więcej, jeszcze przed wszczęciem niniejszego postępowania uczestnicy złożyli skuteczne oświadczenie o potrąceniu wierzytelności, która w całości skonsumowała roszczenie kapitałowe Banku. Niewątpliwie fakt ten wnioskodawca, jako profesjonalista, powinien był uwzględnić przy ocenie realności szans na zawarcie ugody.

W tej sytuacji podtrzymywanie wniosku przez pełnomocnika Banku na posiedzeniu w kwietniu 2026 roku, jednoznacznie wskazuje, że rzeczywistym celem wnioskodawcy nie było zawarcie porozumienia, lecz instrumentalne wykorzystanie instytucji zawezwania do próby ugodowej jedynie w celu wywołania skutku z art. 121 pkt 6 k.c. Teza ta jest tym bardziej uzasadniona, gdy mieć na uwadze fakt, że wnioskodawca nie proponował kredytobiorcom ugody w ramach sporu toczącego się przed Sądem w Warszawie

– a przynajmniej o fakcie takim nie wspominał.

W ocenie Sądu złożenie zatem wniosku w niniejszej sprawie stanowi obejście przepisów o przedawnieniu i nie korzysta z ochrony prawnej.

W konsekwencji Sąd, na podstawie art. 4

1 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c., postanowił o odrzuceniu wniosku jako złożonego z nadużyciem prawa procesowego.