Sąd Najwyższy nie przyjął skargi pozwanego na wyrok w sporze o remont prasy

W związku ze skargą pozwanego S.S. o stwierdzenie niezgodności z

prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z 6 grudnia 2024 r.,

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Orzeczenie niezgodne z prawem, to orzeczenie niewątpliwie sprzeczne

z zasadniczymi i nie podlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie

przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo wydane w wyniku szczególnie rażąco

błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie

I CNP 124/25

2

wymaga głębszej analizy prawniczej. Niezgodność z prawem rodząca

odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa musi zatem mieć charakter

kwalifikowany, elementarny i oczywisty, tylko bowiem w takim przypadku

orzeczeniu sądu można przypisać cechy bezprawności (zob. wyrok Sądu

Najwyższego z 28 lutego 2018 r., sygn. akt II CNP 21/17, postanowienie Sądu

Najwyższego z 31 stycznia 2022 r., I CNP 8/22).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że wyrokiem niezgodnym

z prawem - w rozumieniu art. 4241 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 4171 § 2 k.c. - jest

orzeczenie niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej

wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo wydane

w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania

prawa (zob. orzeczenia Sądu Najwyższego z: 31 marca 2006 r., IV CNP 25/05,

OSNC 2007, z. 1, poz. 17; 7 lipca 2006 r., I CNP 33/06, OSNC 2007, z. 2, poz. 35;

3 czerwca 2009 r., IV CNP 18/09, 5 września 2008 r., I CNP 27/08, 20 stycznia

2011 r., I BP 4/10).Tę wykładnię wskazanej normy zawartej w przytoczonym

przepisie podzielił Trybunał Konstytucyjny, orzekając w wyroku dnia 27 września

2012 roku, (SK 4/11, OTK ZU nr A 2012/8/97), że art. 4241 § 1 k.p.c. rozumiany

w ten sposób, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia sądu drugiej instancji przysługuje tylko wtedy, kiedy niezgodność ta jest

oczywista, rażąca i przybiera postać kwalifikowaną, jest zgodny z art. 77 ust. 1

Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Bezprawność judykacyjną, o której mowa

w art. 4241 § 1 k.p.c., rozumie się zatem w sposób autonomiczny, węższy od

tradycyjnie rozumianej bezprawności w dziedzinie odpowiedzialności cywilnej,

z uwzględnieniem specyfiki sądowego stosowania prawa, istoty władzy

sądowniczej i niezawisłości sędziowskiej (zob. wyroki Sądu Najwyższego z: 17

maja 2006 r., I CNP 14/06; 28 marca 2007 r., II CNP 124/06; 14 kwietnia 2008 r., II

BP 62/07; 25 marca 2009 r., V CNP 93/08; 3 czerwca 2009 r., IV CNP 116/08; 20

stycznia 2011 r., I BP 4/10). Wiąże się to z założeniem, iż treść orzeczenia zależy

również od wyników wykładni, które mogą być różne, w zależności od jej

przedmiotu i przyjętych metod interpretacji norm prawnych przez Sąd orzekający.

W związku z tym, może istnieć wiele możliwych interpretacji, a sam fakt wykładni

z natury rzeczy cechuje subiektywizm (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z:

I CNP 124/25

3

7 lipca 2006 r., I CNP 33/06, OSNC 2007, z. 2, poz. 35; 13 maja 2009 r., IV CNP

122/08).

Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania, jeżeli jest ona

oczywiście bezzasadna (art. 4249 k.p.c.). Oceny bezzasadności skargi należy

dokonywać w powiązaniu z przedstawioną wyżej i utrwaloną w orzecznictwie

wykładnią pojęcia ,,niezgodności prawomocnego wyroku z prawem”. Bezzasadność

skargi jest oczywista, jeśli z jej treści bez głębszej analizy i jurydycznych dociekań

wynika, że nie może być uwzględniona (zob. postanowienia Sądu Najwyższego

z 6 lutego 2009 r., sygn. akt I BP 20/08; 26 sierpnia 2008 r., sygn. akt III BP 3/08;

20 czerwca 2007 r., II CNP 74/07; 22 czerwca 2007 r., sygn. akt V CNP 81/07).

Oczywista bezzasadność skargi zachodzi, gdy przywołane przez skarżącego

podstawy skargi już przy pierwszej ocenie prowadzą do konstatacji, że nie ma

możliwości ich uwzględnienia, ponieważ nie miały miejsca, albo nie mogły mieć

wpływu na treść zaskarżonego orzeczenia. Ocena tego, czy skarga jest oczywiście

bezzasadna, zawiera w sobie element antycypowaniu stanowiska sądu, który

orzekałby co do istoty sprawy z powództwa skarżącego przeciwko Skarbowi

Państwa o wynagrodzenie szkody wyrządzonej wydaniem prawomocnego

orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 23 kwietnia 2015 r., V CNP

57/14, postanowienie Sądu Najwyższego z 20 maja 2022 r., I CNP 12/22).

Wskazać zatem należy, że orzeczenie niezgodne z prawem, to orzeczenie

niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i nie podlegającymi różnej wykładni

przepisami albo wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub

niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej

analizy prawnej. Tylko w takim przypadku orzeczeniu sądu można przypisać cechy

bezprawności. W niniejszej sprawie w uzasadnieniu skargi skarżący nie przestawił

argumentacji służącej wykazaniu istnienia takiej niezgodności (bezprawności).

Wywód prawny skarżącego powinien zawierać argumenty przekonujące o tym, że

zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi

i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami

rozstrzygnięć (dyskrecjonalności) albo że zostało wydane w wyniku błędnej

I CNP 124/25

4

wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z 20 maja 2022 r., I CNP 12/22).

Natomiast motywy skargi, wskazujące na to, że skarżący nie zgadza się

z oceną materiału dowodowego dokonanego przez Sądy meriti, poza tym, że nie

mogą być podstawą skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem to jednocześnie

w tej sprawie, nie mogą być uznane za czyniące zadość wymaganiu

profesjonalnego wywodu prawnego służącemu wykazaniu niewątpliwej

sprzeczności orzeczenia Sądu ad quem z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej

wykładni przepisami prawa. Autor skargi kasacyjnej wskazał bowiem, że orzeczenie

Sądu II instancji jest wadliwe ponieważ „Sąd zasądził na rzecz powoda kwotę

roszczenia, które wynikało z podwyższenia wynagrodzenia przez firmę M.

wykonującej prace dodatkowe poza ustalonymi przy zawarciu umowy, a które

polegać miały na wymianie układu sterowania, mimo iż pozwany nie wyraził zgody

na rozszerzenie zakresu prac i podwyższenie wynagrodzenia.

Przede wszystkim pozwany opiera swoją skargę na wydaniu orzeczenia

przez wadliwie obsadzony sąd. Sędzia orzekająca w niniejszej sprawie wybrana

została na skutek uchwały upolitycznionej KRS, która też nie jest organem

państwowym.”

W pierwszej kolejności należy zatem wskazać, że sprzeczność składu sądu

z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi wtedy, gdy

w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie

powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa

ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.

o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw,

jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach,

do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1

Konstytucji, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1

EKPC. Odwołanie się w takim przypadku do nieważności postępowania byłoby

zatem możliwe tylko wówczas, gdyby istniały jeszcze przesłanki przekonujące

o naruszeniu przez dany skład sądu w okolicznościach konkretnej sprawy

standardu niezawisłości i bezstronności (zob. np. postanowienie Sądu

I CNP 124/25

5

Najwyższego z 20 listopada 2025 r., I CSK 2703/25). Skarżący takich przesłanek

nie przytoczył. Co istotne, nie chodzi o to, że skarżący takich przesłanek nie

udowodnił, ale w ogóle ich nie powołał. W związku tym, jego zarzut dotyczący

„wadliwie obsadzonego sądu” należy uznać za całkowicie chybiony.

Jednocześnie należy przypomnieć, że z ustaleń faktycznych dokonanych

przez Sądy obu instancji, którymi Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813 § 2

k.p.c.) wynika, że przed przystąpieniem do dzieła w postaci zleconej przez

poprzednika prawnego powoda remontu prasy CTO i wymiany sterownika,

pozwany uzgodnił z P. K. zakres naprawy oraz cenę. P. K. poinformował

pozwanego, że niezbędnym jest, aby wykonanie nowego układu sterowania

poprzedzone było naprawą zniszczonych podzespołów hydraulicznych. Następnie,

pozwany był informowany o kolejnych etapach naprawy oraz, po zapoznaniu się ze

sporządzanymi przez P. K. protokołami, akceptował przedstawiony przez

poprzednika powoda plan naprawy. W toku powyższych ustaleń pozwany nigdy nie

zgłaszał uwag co do zaproponowanego przez P. K. sposobu i zakresu naprawy

urządzenia, oraz nie zgłaszał uwag co do treści przesłanych mu protokołów

zawierających szczegółowe wyszczególnienie wykonanych prac. Strony umowy

zgodnie ustaliły ponadto, że wykonana przez P. K. usługa nie będzie obejmować

wymiany pompy, bowiem pozwany zadeklarował, że wymieni ją samodzielnie.

Uznać zatem należy, że skarżący skupia się w istocie na niedopuszczalnym

na etapie postępowania przed Sądem Najwyższym zakwestionowaniu ustalonego

w sprawie stanu faktycznego i poczynionej przez sądy obu instancji oceny

dowodów. Natomiast ocena dowodów pozostaje wyłączną domeną sądów

powszechnych i nie może być dokonywana oraz kontrolowana przez Sąd

Najwyższy.

Tym samym również te zarzuty muszą być uznane za niedopuszczalne,

ponieważ, wbrew wyraźnemu zakazowi ustawowemu, w istocie zmierzają do

podważenia ustaleń faktycznych, na których został oparty zaskarżony wyrok (zob.

postanowienie SN z 25 maja 2022 r. I CNP 113/220).

Zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek powoda o zasądzenie od

skarżącego kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym podlegał oddaleniu.

I CNP 124/25

6

Wniósł on bowiem jedynie o oddalenie skargi, nie wnosił zaś o odmowę jej

przyjęcia do rozpoznania. Skutkuje to tym, że koszty sporządzenia i wniesienia

odpowiedzi na skargę nie mogą być uznane w razie odmowy przyjęcia skargi do

rozpoznania za koszty celowej obrony. Wniosek o ich zasądzenie związany był

z innym oczekiwanym rozstrzygnięciem (zob. np. postanowienia Sądu

Najwyższego z 28 maja 2020 r., IV CSK 349/19, , 20 sierpnia 2014 r., II CSK 77/14,

OSNC 2015, nr 7-8, poz. 91).

W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji (art. 4249 k.p.c.).

M.L.

[a.ł]

Krzysztof Wesołowski