Sąd Najwyższy nie przeniósł sporu spółki z bankiem do innego sądu

Postanowieniem z 18 lutego 2026 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli

w Warszawie wystąpił do Sądu Najwyższego na podstawie art. 441 k.p.c.

o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem

występującym. Sąd Rejonowy wskazał, że mimo złożonego przez powodową

spółkę oświadczenia, iż proces przeciwko pozwanemu bankowi o roszczenie

wynikające z czynności bankowej powinien być prowadzony przed sądem

właściwym dla siedziby powódki, Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda

w Poznaniu postanowieniem z 27 maja 2025 r. stwierdził swoją niewłaściwość

i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Woli

w Warszawie jako właściwemu miejscowo z uwagi na siedzibę pozwanego.

III CO 244/26

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 441 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy może przekazać sprawę

do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli

wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na

społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Ustawa nie definiuje

pojęcia „dobro wymiaru sprawiedliwości”; niewątpliwe jednak należy je intepretować

w kontekście wartości istotnych dla systemu wymiaru sprawiedliwości z punktu

widzenia jego zadań i celów oraz cech, jakimi powinien się charakteryzować, do

których należy, między innymi, sprawne, bezstronne i skuteczne zapewnianie

obywatelom ochrony prawnej, w tym rozwiązywanie powstałych między nimi

sporów. Artykuł 441 k.p.c. stanowi odstępstwo od konstytucyjnie chronionego prawa

obywatela do rozpoznania jego sprawy przez wyznaczony ustawą właściwy

miejscowo i rzeczowo sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji), stąd powinien być wykładany

ściśle i stosowany ze szczególną powściągliwością (zob. postanowienie SN

z 3 marca 2023 r., III CO 85/23).

Okoliczność, że Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda

postanowieniem z 27 maja 2025 r. stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę

do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Woli, jako miejscowo

właściwemu z uwagi na siedzibę pozwanego, nie stanowi podstawy do przekazania

sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym.

Nie ma bowiem przesłanek do przyjęcia, że na skutek rozpoznania sprawy przez

Sąd, któremu sprawa została przekazana, ucierpi dobro wymiaru sprawiedliwości.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że art. 441 § 1 k.p.c. nie może być

traktowany jako instrument pozwalający na skontrolowanie przez Sąd Najwyższy

z inicjatywy sądu, któremu sprawa została przekazana, prawidłowości

postanowienia o przekazaniu sprawy. Na takie postanowienie, zgodnie z art.

394 § 1 pkt 4 k.p.c., zażalenie do sądu drugiej instancji przysługuje jedynie stronom

(zob. postanowienia SN: z 29 stycznia 2026 r., III CO 1514/25; z 6 marca 2026 r., III

CO 162/26; z 6 marca 2026 r., III CO 242/26).

Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 441 § 1 k.p.c., odmówił

przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

III CO 244/26

3

Ewa Stefańska

(M.T.)

[SOP]