Spółka żądała stwierdzenia niezgodności wyroku z prawem. SN nie przyjął skargi

I CNP 48/25

2

Zgodnie z art. 4249 k.p.c. Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia do rozpoznania

skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jeżeli jest

oczywiście bezzasadna. Oczywista bezzasadność skargi powinna być oceniana w

powiązaniu z jej celem, którym jest uzyskanie odszkodowania od Skarbu Państwa z

tytułu wydania niezgodnego z prawem orzeczenia sądu (art. 417 § 1 w związku z

art. 4171 § 2 k.c.). Mając na względzie, że odpowiedzialność ta wiąże się z istotą

władzy sądowniczej i niezawisłości sędziowskiej, w judykaturze, przy aprobacie

Trybunału Konstytucyjnego, utrwaliło się stanowisko, że niezgodnym z prawem w

rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. w związku z art. 4171 § 2 k.c. jest tylko takie

orzeczenie, którego nieprawidłowość ma charakter kwalifikowany, elementarny i

oczywisty (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 września 2012 r.,

SK 4/11, OTK-A 2012, nr 8, poz. 97 oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 31

marca 2006 r., IV CNP 25/05, OSNC 2007, nr 1, poz. 17, z dnia 4 stycznia 2007 r.,

V CNP 132/06, OSNC 2007, nr 11, poz. 174, i z dnia 13 stycznia 2017 r.,

III CNP 3/16). Rozumiana w ten sposób bezprawność zaskarżonego orzeczenia

musi stanowić wykładnik oceny, czy złożona skarga podlega merytorycznemu

rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy.

W okolicznościach sprawy powódka F. Sp. z o.o. S.k.a. w P. wskazała, że

zaskarżony wyrok jest niezgodny z art. 45 ust. 5 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o

kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2025 r., poz. 1362, dalej – „u.k.k.”). Ten sam

przepis powołany został w podstawach skargi – zdaniem powódki zaskarżony

wyrok rażąco narusza przepisy prawa materialnego, tj. art. 45 ust. 5 u.k.k.

Podłożem skargi była teza powódki o dokonanej przez Sąd Okręgowy

rażąco błędnej wykładni art. 45 ust. 5 u.k.k. w zakresie początku biegu terminu

wskazanego w tym przepisie. Należało jednak wskazać, że interpretacja

powołanego przepisu nie była jak dotąd przedmiotem wypowiedzi Sądu

Najwyższego, a tym bardziej brak jest w tej materii utrwalonej linii orzeczniczej tego

Sądu. Przeciwnie, problem interpretacyjny stanowiący clou skargi jest obecnie

przedmiotem przedstawionych Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnień

prawnych (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 lipca 2025 r., III

I CNP 48/25

3

CZP 15/25) i postępowania toczącego się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii

Europejskiej na podstawie art. 267 TFUE (por. sprawa C-566/24, Helpfind

Recovery), a judykatura sądów powszechnych nie jest jednolita. Wydając

zaskarżony wyrok Sąd a quo opowiedział się za jednym ze stanowisk

występujących w orzecznictwie, przy czym argumenty powołane na rzecz tego

zapatrywania, mimo że niebezdyskusyjne, nie wykraczały poza granice wykładni

prawa.

W konsekwencji, nie negując wagi racji powołanych przez skarżącą na rzecz

preferowanego przezeń stanowiska, dominującego skądinąd w doktrynie,

interpretacja przyjęta przez Sąd a quo, w braku ustabilizowanej linii orzeczniczej

Sądu Najwyższego, nie poddawała się kwalifikacji w kategoriach oczywistego,

bezdyskusyjnego, błędu. Tymczasem tylko taka – niepodlegająca dyskusji i

widoczna prima vista – wadliwość zaskarżonego orzeczenia może uzasadniać

odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa na podstawie art. 4171 § 2

k.c.

Podkreślenia wymagało w tym kontekście, że kontrola legalności

rozstrzygnięcia sądu w postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z

prawem prawomocnego orzeczenia ma specyficzny charakter. Nie służy – inaczej

niż w przypadku skargi kasacyjnej – zmianie nieprawidłowego rozstrzygnięcia lub

otwarciu drogi do ponownego osądzenia sprawy zgodnie z wykładnią prawa

przyjętą przez Sąd Najwyższy, lecz zbadaniu, czy zachodzą przesłanki

odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa. Warunki te nie są

spełnione, jeżeli sąd dokonał wyboru jednego z możliwych sposobów interpretacji

przepisów prawa, choćby nawet interpretacja ta w ocenie Sądu Najwyższego

byłaby nieprawidłowa i w postępowaniu kasacyjnym uzasadniałaby uchylenie

zaskarżonego orzeczenia (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca

2024 r., II CNPP 39/22 i z dnia 8 stycznia 2026 r., II CNPP 12/22 oraz powołane

tam dalsze orzecznictwo).

Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi do rozpoznania.

Z tych względów, na podstawie art. 4249 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w

sentencji.

I CNP 48/25

4

Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania skargowego na rzecz

pozwanej oddalono, ponieważ w odpowiedzi na skargę ograniczono się do wniosku

o jej oddalenie, nie podnosząc żadnych żądań ani argumentów w przedmiocie

przyjęcia jej do rozpoznania.

Paweł Grzegorczyk

(K.G.)

[a.ł]