Odszkodowanie za auto z kosztorysu czy z faktur za naprawę. SN nie przyjął skargi pozwanej spółki

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten

odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem

zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od

orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania

sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w

zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w

I CSK 1040/25

2

skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o

charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod

kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżąca U. S.A. w

W. powołała się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej powodowaną

zanegowaniem przez Sąd a quo, bez wyjaśnienia motywów, wniosków

wynikających z orzecznictwa Sądu Najwyższego co do dynamicznego charakteru

szkody, który oznaczać ma zdaniem pozwanej – w przypadku naprawienia

uszkodzonego pojazdu – konieczność ustalenia odszkodowania na podstawie

faktycznych kosztów naprawy i niedopuszczalność stosowania tzw. metody

kosztorysowej.

Wykazanie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej stawia skarżącemu

szczególnie wysokie wymagania. Jak przyjmuje się w utrwalonej judykaturze Sądu

Najwyższego, oczywista zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego

prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie.

Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy,

czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Zarzucane uchybienia muszą

zatem mieć kwalifikowany charakter, odnosić się do konkretnych, powołanych

przez skarżącego przepisów prawa i być dostrzegalne na pierwszy rzut oka (por.

m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00,

OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr

10, poz. 156 i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18).

Bliższa analiza wniosku nie pozwalała uznać, by skarga kasacyjna była – w

przyjętym rozumieniu – oczywiście uzasadniona.

W motywach zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy przyjął – sięgając do

szerokiego orzecznictwa Sądu Najwyższego (zob. m.in. wyroki Sądu Najwyższego

z dnia 12 kwietnia 2018 r., II CNP 41/17 i II CNP 43/17 oraz postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2019 r., III CZP 102/18, z dnia 7 grudnia 2018 r.,

III CZP 51/18, OSNC 2019, nr 9, poz. 94 i z dnia 7 grudnia 2019 r., III CZP 73/18) –

że szkoda powstaje już w chwili wystąpienia uszczerbku w majątku

poszkodowanego, a ewentualne późniejsze jej zmniejszenie przez naprawę

I CSK 1040/25

3

pojazdu jest bez znaczenia. Odwołał się także, w obszernym wywodzie, do

argumentu, że niesłuszne byłoby zapatrywanie, według którego samodzielna

naprawa pojazdu ograniczałaby wysokość odszkodowania, stawiając

poszkodowanego w gorszej sytuacji.

Sąd Okręgowy dostrzegł wprawdzie także przeciwny nurt orzecznictwa Sądu

Najwyższego, odwołując się do konkretnych orzeczeń, w tym rozstrzygnięć, które

skarżąca uczyniła główną osią wniosku. Stwierdził jednak, że kierunku tego nie

podziela, wspierając to stanowisko racjami, które mieszczą się w kanonach

wykładni prawa. Niezależnie od wskazanego wcześniej argumentu dotyczącego

chwili powstania szkody, wskazał m.in., że w okolicznościach sprawy również

pozwana dokonała wypłaty odszkodowania na podstawie kosztorysu, który jednak

okazał się zaniżony, a dodatkowo uwypuklił trudności praktyczne związane z

wykazaniem konkretnych wydatków poniesionych na naprawę pojazdu. Sąd zwrócił

też uwagę, że w sprawie nie wykazano, aby faktyczne koszty naprawy pojazdu były

niższe niż ustalone metodą kosztorysową.

Dodać należało, że trafny pogląd negujący petryfikację szkody w chwili jej

wyrządzenia i podkreślający jej dynamiczny charakter, nie jest równoznaczny ze

stwierdzeniem, co w istocie sugerowała pozwana, że wszystkie zdarzenia, które

miały miejsce już po wyrządzeniu szkody, mogące pozytywnie wpływać na stan

majątku poszkodowanego, muszą być uznawane – bez względu na ich charakter –

za prawnie relewantne dla ustalenia wysokości odszkodowania (por. uzasadnienie

wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2025 r., II CNPP 3/23).

W tym stanie rzeczy, stanowisko Sądu Okręgowego nie mogło być uznane

ze nieprawidłowe w sposób elementarny i widoczny już prima vista, czego wymaga

przyczyna kasacyjna określona w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Podkreślić przy tym

należało, że – jak już sygnalizowano – Sąd Okręgowy nie opowiedział się za jedną

z występujących w orzecznictwie i doktrynie linii interpretacyjnych w zakresie

dopuszczalności stosowania kosztorysowej metody naprawienia szkody „bez

żadnego uzasadnienia i wytłumaczenia”, jak sugerowano we wniosku, lecz decyzję

tę gruntownie uzasadnił.

I CSK 1040/25

4

Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

przypominając zarazem, że Sąd Najwyższy bada na tym etapie wyłącznie wniosek

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie, nie wnikając w

zasadność podstaw skargi kasacyjnej.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,

jak w sentencji.

Paweł Grzegorczyk

(K.G.)

[SOP]