Bank żądał od klienta 57 035,73 zł z kredytu. SN odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

Wyrokiem z 7 czerwca 2023 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy

w Warszawie zasądził od pozwanego Ł.S. na rzecz powoda Banku spółki akcyjnej z

siedzibą

w

W.

57 035,73

zł

wraz

z

odsetkami

w wysokości ustawowej za opóźnienie od 9 lipca 2019 r. do dnia zapłaty (pkt 1)

oraz orzekł o kosztach postępowania (pkt 2-4).

Wyrokiem z 16 maja 2024 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił apelację

I CSK 1100/25

2

pozwanego (pkt 1); zasądził od pozwanego na rzecz powoda koszty postępowania

apelacyjnego (pkt 2); przyznał kuratorowi pozwanego - adw. A.T. 1 328,40 zł brutto

tytułem

wynagrodzenia

za

reprezentowanie

pozwanego

w ramach postępowania apelacyjnego i polecił wypłacenie jej tej kwoty tymczasowo

ze Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Warszawie (pkt 3); nakazał pobrać od

pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Warszawie

1 328,40 zł tytułem wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa

(pkt 4).

Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu

Okręgowego w części, tj. co do punktów 1, 2 i 4. We wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na jej oczywistą zasadność.

Wskazał, że Sąd drugiej instancji nieprawidłowo przyjął zasadność wypowiedzenia

umowy kredytu przez powoda oraz brak przedawnienia roszczenia.

W odpowiedzi powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego

w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu

postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na

ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości

orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu

prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub

oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń

umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji

skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona

w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi

kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony

wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie

służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej

jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest

usprawiedliwione.

I CSK 1100/25

3

Oczywista zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) zachodzi

wówczas, gdy z treści skargi bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych

rozważań wynika, że wadliwości przytoczone w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania, uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku,

gdy strona skarżąca twierdzi, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona,

powinna przedstawić argumentację prawną wyjaśniającą w czym ta oczywistość się

wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Konieczne jest w związku z tym wykazanie

kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającej

na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy

prawniczej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 stycznia 2003 r.,

V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; postanowienie Sądu Najwyższego

z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 r., nr 4, poz. 75; postanowienie Sądu

Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Wymaga przy tym podkreślenia,

że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie

konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której

naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob.

postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15). Wynikająca

z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej ma

charakter wyjątkowy. W konsekwencji, w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje

się, że skarga kasacyjna jest zasadna w stopniu „oczywistym”, jeżeli można ją

stwierdzić „na pierwszy rzut oka”, bez potrzeby pogłębionego badania okoliczności

sprawy (zob. postanowienie SN z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07).

Bliższa analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

pozwala przyjąć, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w przyjętym

wyżej rozumieniu.

W lakonicznym uzasadnieniu skarżący ograniczył się do stwierdzenia, że

oczywista zasadność skargi polega na „niezrozumiałym i nieuprawnionym”

przyjęciu przez Sąd drugiej instancji, że w sprawie zasadne było wypowiedzenie

umowy kredytu przez powoda oraz że roszczenie nie było przedawnione. Skarżący

nie przedstawił argumentacji prawnej uzasadniającej to twierdzenie ani nie wyjaśnił,

dlaczego naruszenie bliżej niesprecyzowanych przepisów prawa procesowego lub

materialnego doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.

I CSK 1100/25

4

Ubocznie należy wskazać, że Sąd Najwyższy na etapie przedsądu nie bada

podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.), a jedynie

wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie

(art. 3984 § 2 k.p.c.), które stanowią odrębne elementy konstrukcyjne skargi

kasacyjnej. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana i skonstruowana, by

Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać elementów kreatywnych skargi.

Nawet jeśli przyjąć, że wadliwości wskazane we wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania są skorelowane z podstawami kasacyjnymi, to nie ulega

wątpliwości, że art. 233 k.p.c. uchyla się spod kontroli kasacyjnej, bowiem przepis

ten określa kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów (zob. np. postanowienie

SN z 17 lipca 2025 r., I CSK 2569/24). Z kolei stosowanie klauzuli generalnej z art.

5 k.c. pozostaje domeną sądów meriti, a Sąd Najwyższy w postępowaniu

kasacyjnym mógłby zakwestionować ocenę tych sądów, gdyby była rażąco błędna

i krzywdząca, czego jednak skarżący nie wykazał w uzasadnieniu wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (por. wyrok SN z 20 listopada 2024 r.,

II CSKP 1092/22).

Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie

z art. 98 § 1, 11 i 3 w związku z art. 99 k.p.c. i § 2 pkt 6, § 10 ust. 4 pkt 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych.

Reprezentujący pozwanego kurator nie złożył wniosku o przyznanie mu

wynagrodzenia z tego tytułu.

Agnieszka Jurkowska-Chocyk

A.G.

[SOP]