Sprostowanie o kontroli starostwa dla dyrektora. SN odmówił przyjęcia skargi redaktora

Powód X.Y. wniósł pozew o opublikowanie sprostowania nieprawidłowych

informacji zawartych w materiale prasowym opublikowanym […] pod adresem

internetowym wskazanym w pozwie przez bezpłatne opublikowanie sprostowania

o treści szczegółowo określonej w pozwie przez Redaktora naczelnego […].

Wyrokiem z 28 marca 2024 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił

powództwo oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanego koszty procesu.

Apelację od wyroku Sądu I instancji złożył powód, który zaskarżył wyrok

w całości.

I CSK 1133/25

2

Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z 25 lipca 2024 r., zmienił

zaskarżony wyrok częściowo w ten sposób, że nakazał Redaktorowi Naczelnemu

[…] opublikowanie sprostowania nieprawidłowych informacji zawartych w materiale

prasowym pt. […] przez bezpłatne opublikowanie przez nieprzerwany okres równy

okresowi publikacji ww. materiału prasowego, nie później niż w terminie 3 dni

roboczych licząc od dnia uprawomocnienia się wyroku, bezpośrednio pod treścią

tego materiału prasowego i tą samą czcionką, zaś w przypadku usunięcia tego

materiału, w tym samym dziale, w którym został opublikowany ww. materiał

prasowy (tj. dziale […]) i tą samą czcionką, o treści szczegółowo określonej

w wyroku.

Sąd Apelacyjny nie miał wątpliwości, że wszystkie prostowane informacje

związane są z pełnieniem przez powoda funkcji […] w czasie, którego opisane

nieprawidłowości dotyczą, zatem wprost odnoszą się do powoda, wymienionego

w tekście z imienia i nazwiska oraz rzutują na jego ocenę.

Od wyroku Sądu II instancji skargę kasacyjną wniósł pozwany, wskazując, że

w sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisów art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy

z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe w zw. z art. 31 a ust. 1 ustawy z dnia

26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe, jak i z art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo

prasowe w zw. z art. 5 k.c., skutkującego oczywistą zasadnością skargi kasacyjnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na

skarżącego obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zagwarantował, że skarga

kasacyjna, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie

realizować funkcje publicznoprawne. Ograniczenie ilości przesłanek, wskazanych

w art. 3989 § 1 k.p.c. ma zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

ustrojowo i procesowo będzie uzasadnione jedynie w tych przypadkach, w których

mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga nie stanie się

I CSK 1133/25

3

instrumentem wykorzystywanym w każdej jednostkowej sprawie. Ostatecznie, nie

w każdej sprawie skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania.

W przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się, wbrew obowiązującym przepisom,

sądem trzeciej instancji, a nie jest przecież jego zadaniem dokonywanie korekty

ewentualnych błędów w zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej

indywidualnej sprawie.

Powołując się na przesłankę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art.

3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), strona powinna przedstawić stosowną argumentację prawną

zmierzającą do wykazania kwalifikowanego, ewidentnego naruszenia wskazanych

przez nią przepisów prawa, możliwego do stwierdzenia bez merytorycznej analizy

zaskarżonego wyroku oraz podstaw kasacyjnych (zob. m.in. postanowienia SN

z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49

i z 11 sierpnia 2011 r., IV CSK 163/11).

Powołana przez skarżącego przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania nie zachodzi w niniejszej sprawie.

Ustawodawca w szczególny sposób oznaczył kwalifikacje podmiotów, którym

przyznał uprawnienie uregulowane w art. 31a ust. 1 Prawa prasowego, zgodnie

z którym zainteresowanymi w rozumieniu są osoby fizyczne, osoby prawne lub

jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, których dotyczy materiał

prasowy, jednakże w znaczeniu odmiennym aniżeli przewidują to regulacje prawne

o podmiotowości w stosunkach cywilnoprawnych, i którym zarazem redaktor

naczelny odmówił opublikowania sprostowania. Chodzi zatem m.in. o osoby

fizyczne, których dotyczył materiał prasowy i które chcą odnieść się (sprostować)

fakty podane w tym materiale. U podstaw uzyskania statusu zainteresowanego

w rozumieniu art. 39 ust. 1 w związku z art. 31a ust. 1 Prawa prasowego z 1984 r.

przez osobę fizyczną, prawną, ułomną osobę prawną jest to, że informacje podane

w materiale prasowym dotyczą tych osób (zob. wyrok SN z 31 stycznia 2023 r.,

II CSKP 793/22, OSNC-ZD 2023, nr 4, poz. 54).

W orzecznictwie podkreśla się, że o tym, czy organ państwowy lub osoba

sprawująca daną funkcję jest zainteresowanym na tle art. 31a ust. 1 Prawa

prasowego decydują ustalenia faktyczne w danej sprawie, w tym tekst konkretnej

I CSK 1133/25

4

publikacji prasowej (wyrok z 16 marca 2023 r., II CSKP 504/22, OSNC-ZD 2023, nr

4, poz. 55). Ponadto za osobę bezpośrednio zainteresowaną w rozumieniu tego

przepisu należy uznać tego, kto informację przekazał i za nią odpowiada, tego,

kogo dotyczą przedstawione w materiale prasowym okoliczności, bądź np.

cytowana jest jego wypowiedź oraz tego, na kogo wpływają opinie formułowane

o nim lub o instytucji czy organizacji, z którą jest związany lub z którą się

identyfikuje (postanowienie SN z 30 września 2020 r., I CSK 235/20).

Tymczasem sam skarżący przyznał, że „powód został z imienia i nazwiska

wskazany w materiale prasowym jako dotychczasowy dyrektor placówki, jednak nie

zarzucono mu odpowiedzialności za wszystkie opisane nieprawidłowości, które

wykryła kontrola Starostwa Powiatowego”, zatem o oczywistej zasadności skargi

kasacyjnej nie może być mowy.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania na

podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., o kosztach postępowania kasacyjnego orzekając na

podstawie art. 98 § 1 i § 11 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.

Małgorzata Manowska

(M.M.)

[a.ł]