Bank powołał się na potrącenie 115 tys. zł. SN odrzucił jego skargę kasacyjną

Wyrokiem z 16 czerwca 2023 roku Sąd Okręgowy w Lublinie zasądził od

Bank Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powodów E.S. i M.S. łącznie kwotę

54.072,10 zł oraz kwotę 50.522,73 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za

opóźnienie liczonymi: od kwoty 54.072,10 zł - od dnia 13 lutego 2021 r. do dnia

zapłaty; od kwoty 50.522,73 CHF - od dnia 15 lutego 2023 r. do dnia zapłaty (punkt

I) i zasądził od pozwanego na rzecz powodów po 5.908,50 zł tytułem zwrotu

kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia

uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (punkt II).

Wyrokiem z 16 grudnia 2024 roku Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił apelację

pozwanego i orzekł o kosztach postępowania (pkt 2).

I CSK 1350/25

2

Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu drugiej

instancji w części, tj. „w zakresie w jakim Sąd Apelacyjny w Lublinie wydając

zaskarżany wyrok nie uwzględnił faktu, iż roszczenie powodów o zapłatę, na skutek

złożonego przez nich oświadczenia o potrąceniu z 22 marca 2024 r. wygasło

w zakresie kwoty głównej w wysokości 115.000,00 zł oraz odsetek ustawowych za

opóźnienie naliczanych od tej kwoty za okres od 13 lutego 2021 r do 22 marca

2024 r.”

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał

się na jej oczywistą zasadność ze względu na brak dokonania przez Sąd

Apelacyjny merytorycznej oceny skuteczności złożonego przez powodów 22 marca

2024 r. oświadczenia o potrąceniu i jego wpływu na istnienie roszczenia powodów

objętego pozwem.

Zarządzeniem z 15 stycznia 2026 r. zwrócono pełnomocnikowi powodów

odpowiedź na skargę kasacyjną.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3984 § 1 pkt 1-3 k.p.c. skarga kasacyjna powinna zawierać

oznaczenie orzeczenia, od którego została wniesiona ze wskazaniem czy zostało

zaskarżone w całości lub w części, przytoczenie jej podstaw i ich uzasadnienie oraz

wniosek o uchylenie lub o uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu

żądanego uchylenia lub zmiany.

Zachowanie powyższych wymagań konstrukcyjnych skargi kasacyjnej

podlega badaniu przez sąd drugiej instancji i przez Sąd Najwyższy, a uchybienie

tym wymaganiom nie podlega sanowaniu, zaś brak któregokolwiek z elementów

skutkuje odrzuceniem skargi a limine (art. 3986 § 2 i 3 k.p.c.). Wymagania te

powinny być spełnione w sposób kumulatywny, a nadto każde z nich ma charakter

samoistny; powinno być zatem spełnione samodzielnie, niezależnie od innych.

W okolicznościach sprawy nie ma podstaw do przyjęcia, że zostało

spełnione wymaganie określone w art. 3984 § 1 pkt 1 k.p.c., który nakłada na

skarżącego obowiązek precyzyjnego wskazania zakresu zaskarżenia. Skarżący

wskazał, że zaskarża wyrok Sądu drugiej instancji „w zakresie w jakim Sąd

Apelacyjny w Lublinie wydając zaskarżany wyrok nie uwzględnił faktu, iż roszczenie

I CSK 1350/25

3

powodów o zapłatę, na skutek złożonego przez nich oświadczenia o potrąceniu z

22 marca 2024 r. wygasło w zakresie kwoty głównej w wysokości 115.000,00 zł

oraz odsetek ustawowych za opóźnienie naliczanych od tej kwoty za okres od

13 lutego 2021 r do 22 marca 2024 r.”.

Przytoczony wyżej zakres zaskarżenia nie określa, która część wyroku

została objęta skargą – czy tylko punkt pierwszy we wskazanej części, czy także

punkt drugi we wskazanej części. Jest to o tyle istotne, że podważenie

rozstrzygnięcia co do meritum może rzutować na postanowienie o kosztach

postępowania. Obowiązujący w postępowaniu ze skargi kasacyjnej przymus

radcowsko-adwokacki, czyli ustawowy wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej

przez zawodowego pełnomocnika, pozwala przyjąć, że w razie zaskarżenia wyroku

sądu drugiej instancji „w części”, wymaganie przewidziane w art. 3984 § 1 pkt 1

k.p.c. jest spełnione tylko wówczas, gdy zakres zaskarżenia został oznaczony

przez wskazanie konkretnych rozstrzygnięć, jeżeli są ujęte w samodzielnych

punktach (tak postanowienie SN z 14 stycznia 2016 r., II CSK 374/15;

postanowienie SN z 14 września 2016 r., III CSK 315/15).

Przyjąć zatem należy, że zakres zaskarżenia nie został oznaczony

prawidłowo, a Sąd Najwyższy nie może tego zakresu domniemywać i wyznaczać

sam zakresu rozpoznania sprawy. Określenie zakresu zaskarżenia pozostaje

w kompetencji skarżącego i nie jest rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie

w innych częściach skargi argumentów przemawiających za ustaleniem zakresu

zaskarżenia.

Ubocznie należy wskazać, że – nawet przy przyjęciu liberalnej wykładni

art. 3984 § 1 pkt 1 k.p.c. – skarżący nie wykazał przesłanek pozwalających na

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. W poprzednio obowiązującym stanie

prawnym (do 7 listopada 2019 r) − skuteczność zarzutu potrącenia uzależniona

była od prawidłowości jego dokonania z punktu widzenia prawa materialnego

(art. 498 i n. k.c.) i brak było procesowej regulacji, odnoszącej się do tego zarzutu.

W aktualnym stanie prawnym taką regulację stanowi art. 2031 k.p.c., obowiązujący

od 7 listopada 2019 r. Przepis ten unormował procesowe przesłanki zarzutu

potrącenia, których spełnienie warunkuje ocenę skuteczności jego podniesienia

I CSK 1350/25

4

w konkretnej sprawie. W obecnym stanie prawnym skuteczność tego zarzutu (jako

zarzutu procesowego) ograniczona jest jedynie do tych przypadków, które objęte są

dyspozycją art. 2031 k.p.c. Brak spełnienia tych przesłanek może prowadzić do

sytuacji, kiedy zarzut potrącenia jest nieskuteczny, pomimo iż samo oświadczenie

o potrąceniu było złożone skutecznie i wywołało skutki materialnoprawne

(postanowienie SN z 28 listopada 2024 r., I CSK 4026/23; postanowienie

z 20 sierpnia 2025 r., I CSK 1564/25).

Z tych względów na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. orzeczono, jak

w sentencji.

Agnieszka Jurkowska-Chocyk

A.G.

[r.g.]