Hałas w obszarze ograniczonego użytkowania. SN nie przyjął skargi Skarbu Państwa

1. Wyrokiem z 19 czerwca 2024 r. Sąd Rejonowy w Łasku zasądził od

pozwanego Skarbu Państwa - Zarządu w B. na rzecz powódki K.G. kwotę 49 500

zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 11 grudnia 2018 r. do dnia

zapłaty, zasądził od pozwanego Skarbu Państwa - Zarządu w B. na rzecz powoda

K.G. kwotę 88 700 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 11

I CSK 1379/25

2

grudnia 2018 r. do dnia zapłaty, orzekł o kosztach procesu oraz o nieuiszczonych

kosztach sądowych.

2. Wyrokiem z 7 października 2024 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu, na skutek

apelacji pozwanego, zmienił powyższe orzeczenie dokonując korekty

rozstrzygnięcia dotyczącego kosztów sądowych oraz oddalił apelację w pozostałej

części.

3. Od wyroku Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wniosła strona pozwana,

powołując się na przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c.

Podała, że na gruncie przedmiotowej sprawy istnieje potrzeba, wykładni

przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądowym, tj.:

art. 136 ust. 3 w zw. z art. 129 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony

środowiska (dalej „p.o.ś.”) i rozstrzygnięcia, czy właścicielowi nieruchomości

położonej w OOU przysługuje wyłącznie roszczenie o zwrot już poniesionych

kosztów nakładów obejmujących zabezpieczenia akustyczne, czy też dopuszczalne

jest również dochodzenie odszkodowania w wysokości odpowiadającej kosztom

zapewnienia odpowiedniego klimatu akustycznego, jeżeli koszty te nie zostały

poniesione.

Skarżąca wskazała również, że skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona z uwagi na naruszenie art. 481 § 1 k.c. w zw. z. art. 363 § 2 k.c. oraz

art. 455 k.c. w zw. z art. 129 ust. 2 oraz art. 136 ust. 3 w zw. z art. 129 ust. 2 p.o.ś.

4. Podwód K.G. w odpowiedzi na skargę kasacyjną domagał się odmowy

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze

już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob.

postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in.,

I CSK 1379/25

3

że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania

cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę

interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa

oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń

wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie

zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie

sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji

tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach

której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap

postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.; nie służy zaś

merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej

z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wówczas

usprawiedliwione.

6. Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że skarga nie zawiera

argumentów wystarczających dla uznania, że w sprawie spełniona została

przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 2 lub 4 k.p.c., uzasadniająca przyjęcie skargi

do rozpoznania.

7. Problematyka przedstawiona w skardze kasacyjnej dla wykazania

przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. była przedmiotem rozbieżności w starszym

orzecznictwie. Rozbieżności zostały jednak wyjaśnione w uchwale z 12 kwietnia

2024 r., III CZP 56/23. Sąd Najwyższy stwierdził, że „właścicielowi nieruchomości,

której wartość zmniejszyła się na skutek wprowadzenia obszaru ograniczonego

użytkowania, o którym mowa w art. 135 ust. 1 p.o.ś. jednak bez związku

ze szczególnymi ograniczeniami wynikającymi z art. 135 ust. 3a p.o.ś. przysługuje

odszkodowanie na podstawie art. 129 ust. 2 tej ustawy”. Natomiast w uchwale

z 6 listopada 2024 r., III CZP 27/24, SN uznał, że „właścicielowi nieruchomości,

której wartość zmniejszyła się na skutek wprowadzenia obszaru ograniczonego

użytkowania, przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 129 ust. 2 Prawa

ochrony środowiska, chociażby zmniejszenie to nie miało związku z ograniczeniami

wynikającymi z art. 135 ust. 3a tej ustawy”.

I CSK 1379/25

4

Podniesione przez skarżącą wątpliwości wykładnicze mają dotyczyć

przepisów art. 136 ust. 3 p.o.ś. w zw. z art. 129 ust. 2 p.o.ś., a mianowicie tego,

czy na podstawie tych przepisów prawa właścicielowi nieruchomości położonej

w obszarze ograniczonego użytkowania przysługuje wyłącznie roszczenie o zwrot

już poniesionych kosztów nakładów obejmujących zabezpieczenia akustyczne,

czy też dopuszczalne jest również dochodzenie odszkodowania w wysokości

odpowiadającej kosztom zapewnienia odpowiedniego klimatu akustycznego, jeżeli

koszty te nie zostały poniesione. W kwestii tej Sąd Najwyższy wypowiedział się

uchwałą Sądu Najwyższego z 28 października 2022 r., III CZP 100/22, uznając,

że co do zasady, właścicielowi nieruchomości położonej w obszarze ograniczonego

użytkowania nie przysługuje odszkodowanie w wysokości odpowiadającej kosztom

zapewnienia w budynku znajdującym się na tej nieruchomości odpowiedniego

klimatu akustycznego, jeżeli koszty te nie zostały poniesione. Stanowisko to nie jest

jednak powszechnie przyjmowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W części

orzeczeń przyjmuje się, że z chwilą wejścia w życie uchwały ustanawiającej obszar

ograniczonego użytkowania może więc dojść do wyrządzenia tzw. szkody

akustycznej, ponieważ zmianie ulegają wymagania techniczne dotyczące

budynków znajdujących się w tej strefie. Jeżeli budynek mieszkalny nie spełnia

wymaganych standardów akustycznych, to obowiązek zapewnienia właściwego

klimatu akustycznego, poprzez zastosowanie stosownych rozwiązań technicznych,

wypełnia przesłanki szkody w ujęciu cywilistycznym. Pomimo stanowiska

wyrażonego w cyt. wyżej uchwale, przeważa w orzecznictwie pogląd, iż nie jest

zasadne uzależnianie powstania roszczenia odszkodowawczego z tytułu kosztów

rewitalizacji akustycznej w budynku mieszkalnym od poniesienia tych wydatków

(zob. wyroki Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2024 r., II CSKP 555/23; z 7 lutego

2025 r., II CSKP 289/23; z 7 lutego 2025 r., II CSKP 373/23; z 5 marca 2025 r.,

II CSKP 268/23; postanowienia SN z: 23 stycznia 2025 r., I CSK 198/24;

z 27 lutego 2025 r., I CSK 3092/23, i z 3 czerwca 2025 r., I CSK 3342/23).

Stanowisko to podziela Sąd Najwyższy w niniejszym składzie.

Problemy podniesione przez skarżącą zostały więc już dostatecznie

wyjaśnione w orzecznictwie i nie zachodzi konieczność dokonania ponownej ich

analizy przez Sąd Najwyższy.

I CSK 1379/25

5

8. W kwestii oczywistej zasadności skargi jako przyczyny kasacyjnej

w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że uzasadnienie oczywistej

zasadności skargi kasacyjnej wymaga powołania się na kwalifikowaną postać

naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub

procesowego oraz przeprowadzenia wywodu zmierzającego do jego wykazania.

Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie,

przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia

w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę

przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej

do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego

przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone

orzeczenie, lecz sytuacja, w której spowodowało ono wydanie oczywiście

nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego)

określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. postanowienie SN z 6 listopada

2012r., III SK 16/12).

Skarżąca nie spełniła powyższych wymogów.

Wątpliwości podane przez skarżącą sprowadzają się w istocie do kwestii

oceny momentu, od którego poszkodowany może domagać się odsetek od za

opóźnienie spełnienia pieniężnego świadczenia odszkodowawczego. Zagadnienie

to jest przedmiotem dyskusji zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie. Już samo

to zatem oznacza, że rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego nie powinno być

kwalifikowane jako oczywiście wadliwe w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

W zakresie spraw dotyczących roszczenia odsetkowego poszkodowanego

właściciela nieruchomości znajdującej się w obszarze ograniczonego użytkowania

stanowisko Sądu Apelacyjnego mieści się w raczej przeważającym nurcie

orzecznictwa Sądu Najwyższego. Odnotować można choćby, że w wyroku

z 14 czerwca 2024 r., II CSKP 1655/22, Sąd Najwyższy uznał, że w zakresie,

w jakim wskazana w wezwaniu do zapłaty kwota roszczenia okazała się

uzasadniona, wezwanie do zapłaty skutkuje powstaniem opóźnienia,

a w konsekwencji obowiązkiem zapłaty odsetek bez względu na to, że informacje

konieczne do zweryfikowania wskazanej przez powoda kwoty i ostatecznego

I CSK 1379/25

6

ustalenia wysokości szkody zostały zgromadzone w toku postępowania sądowego.

Podobnie rozważany problem rozstrzygnął Sąd Najwyższy w wyroku z 24 czerwca

2022 r., II CSKP 270/22, uznając, że ustalenie odszkodowania według cen z chwili

wyrokowania (art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 363 § 2 k.c.) nie stoi na przeszkodzie

zasądzeniu odsetek od daty opóźnienia, które w przypadku świadczeń, których

termin spełnienia nie jest oznaczony i nie wynika z właściwości zobowiązania,

należy łączyć z wezwaniem do zapłaty (art. 455 k.c.).

9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności

nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

10. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach orzeczono zgodnie z art. 98 § 1

i art.108 § 1 w zw. z art. art. 39821 i z art. 391 §1 k.p.c.

Krzysztof Grzesiowski

(R.N.)

[SOP]