Pasy bezpieczeństwa w sporze o zadośćuczynienie po śmierci syna. SN nie przyjął skargi spółki

Powódka – B. L. działając w imieniu własnym i małoletniego syna – B.L.1, w

pozwie skierowanym przeciwko S. Spółka Akcyjna w S. wniosła, w szczególności, o

zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kwoty 100.000 zł, tytułem zadośćuczynienia

za śmierć, osiemnastoletniego w chwili wypadku samochodowego, syna – D. L.

wraz z ustawowymi odsetkami poczynając od dnia 19 lipca 2019 r.; zasądzenie od

pozwanego na rzecz powoda – B.L.1 kwoty 80.000 zł płatnej do rąk matki

małoletniego – B.L., jako ustawowej przedstawicielki, tytułem zadośćuczynienia za

śmierć brata D. L. wraz z ustawowymi odsetkami poczynając od dnia 19 lipca 2019

r. Kwot tych powodowie domagali się ponad przyznane już przez pozwanego – S.

S.A. w S. zadośćuczynienie w wysokości odpowiednio w kwocie 15.682,50 zł i

7.974 zł i już po pomniejszeniu przez pozwanego o pięćdziesiąt procent w związku

z przyczynieniem się zmarłego do powstania szkody, przy czym powódka

I CSK 1416/25

2

zakwestionowała to przyczynienie się. Powódka nie zgodziła się ze stanowiskiem

pozwanego, iż D. L. przyczynił się do powstania szkody w pięćdziesięciu

procentach poprzez fakt zaniechania zapięcia pasów bezpieczeństwa.

Postępowanie karne przeciwko kierowcy samochodu marki […] – P. S., w której

towarzystwie podróżował, w szczególności, zmarły D., jest w toku, a

dotychczasowa opinia wykazała, iż przyczyną wypadku - w którym uczestniczył, w

charakterze pasażera, D. L. w dniu 3 września 2018 r., w N., na ulicy W. - była

nadmierna prędkość pojazdu. W efekcie tej okoliczności samochód marki […]

kierowany przez P. S., wypadł z drogi, dachował, a syn powódki – D. L. nie miał

żadnej możliwości uratowania się z wypadku.

Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa.

Podtrzymał swe stanowisko, że zmarły wskutek wypadku – D. L. nie zapinając

pasów bezpieczeństwa przyczynił się do powstania szkody w pięćdziesięciu

procentach. Niezależnie od powyższego, w ocenie pozwanego wypłacone

świadczenia w całości wyczerpywały uzasadnione roszczenia powodów.

W wyniku rozpoznania sprawy Sąd Okręgowy w Nowym Sączu wyrokiem z

10 czerwca 2022 r., w szczególności, w pkt.: I. zasądził od strony pozwanej na

rzecz powódki B. L. kwotę 89.318 zł z ustawowymi odsetkami oda 19 lipca 2019 r.

do dnia zapłaty; w pkt.: II. w pozostałej części powództwo B. L. oddalił; w pkt.: III.

zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda B.L.1 kwotę 80.000zł z ustawowymi

odsetkami od 19 lipca 2019 r. do dnia zapłaty.

Wyrok Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z 10 czerwca 2022 r. strona

pozwana zaskarżyła w zakresie pkt.: I oraz IV w całości, a odnośnie do pkt.: III w

zakresie kwoty 47.974 zł, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie

wyszczególnionych przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego,

tj.: art. 362 § k.c.; poprzez zasądzenie zadośćuczynienia z uwzględnieniem rażąco

zaniżonego stopnia przyczynienia się poszkodowanego D.L. do powstania szkody

na swojej osobie; art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez zasądzenie

zadośćuczynienia w rażąco wygórowanej wysokości, mimo niewykazania przez

I CSK 1416/25

3

powodów zasadności domagania się zadośćuczynienia w kwotach dochodzonych

pozwem; art. 445 § 1 k.c. poprzez ustalenie zadośćuczynienia w wysokości

przekraczającej żądania powodów. We wnioskach apelacji pozwany domagał się, w

szczególności, uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do

ponownego rozpoznania, ewentualnie, zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenia

powództwa.

W odpowiedzi na apelację powódka we własnym imieniu oraz małoletniego

powoda – B.L.1, wniosła o oddalenie apelacji pozwanego, w szczególności,

wskazując na brak jakichkolwiek podstaw do kwestionowania przyjętego przez Sąd

I instancji poziomu zadośćuczynienia.

W ocenie Sądu Apelacyjnego w Krakowie zarzuty strony pozwanej nie miały

żadnego merytorycznego uzasadnienia, a jedynie charakter polemiki z oceną stanu

faktycznego sprawy oraz oceną prawną poczynioną przez Sąd I instancji. Sąd

Okręgowy w Nowym Sączu dokonał, bowiem, wszechstronnego rozważenia

materiału dowodowego zebranego w sprawie i właściwie go ocenił wydając

zasadne rozstrzygnięcie na gruncie stanu faktycznego niniejszej sprawy. W

szczególności brak było podstaw do uwzględnienia konstruowanego na podstawie

zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., zarzutu naruszenia prawa materialnego, o

którym mowa w art. 362 k.c., poprzez przyjęcie stopnia przyczynienia zmarłego na

rażąco niskim poziomie 30%, a nie na poziomie 50%. W tym zakresie Sąd

Apelacyjny w Krakowie podzielił ustalenia i rozważania prawne Sądu I instancji

uznając je za własne. Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 445 § 1 k.c., w tym w

zw. z art. 6 k.c., Sąd II instancji zaznaczył, że co do zasady zarzut naruszenia tego

przepisu, powinien być postawiony analogicznie jak zarzut naruszenia art. 446 § 4

k.c. w zw. art. 445 § 1 k.c., poprzez błędną jego wykładnię w zakresie

nieprawidłowego przyjęcia, że odpowiednią sumę zadośćuczynienia stanowią

kwoty przyznane powodom w sytuacji, gdy kwoty te stanowią wartość rażąco

zawyżoną. Sąd odwoławczy podkreślił, że istotnie w zakresie zasad wykładni art.

446 § 4 k.c., co do wysokości odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia

pieniężnego za doznaną krzywdę w wyniku śmierci najbliższego członka rodziny,

I CSK 1416/25

4

można odwoływać się do kryteriów wykładni tego przepisu, nawiązując do art. 445

§ 1 k.c. Jednakże i w tym zakresie brak było podstaw do uwzględnienia tego

zarzutu. Odnosząc się do wysokości przyznanego zadośćuczynienia, to zgodnie z

przesłankami zawartymi we wskazanym wyżej art. 445 § 1 k.c., zadośćuczynienie

ma być „odpowiednie”. Ustalenie, jaka kwota w konkretnych okolicznościach jest

„odpowiednia”, należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego. Korygowanie

przez sąd II instancji zasądzonego zadośćuczynienia może być aktualne tylko

wtedy, gdy przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, mających wpływ na

jego wysokość, jest ono niewspółmiernie nieodpowiednie, tj. albo rażąco

wygórowane, albo rażąco niskie. Tymczasem w okolicznościach tej sprawy taka

dysproporcja nie zachodziła. Rozmiar i trwałość cierpień powoda spowodowanych

zdarzeniem z dnia 3 listopada 2018 r. zostały ustalone przez Sąd I instancji

prawidłowo, znajdując oparcie w wydanych opiniach biegłych. W ocenie Sądu

Apelacyjnego poziom zadośćuczynienia należnego na rzecz obojga powodów w

wysokości po 150.000 zł, nie został zawyżony. W dalszej kolejności Sąd II instancji

stwierdził, że nie można było podzielić zarzutów pozwanego, jakoby Sąd I instancji

dopuścił się naruszenia art. 321 k.p.c., co w ocenie skarżącego skutkowało

wyrokowaniem co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem poprzez uznanie, iż

powódce należna jest kwota 89.318 zł tytułem zadośćuczynienia, mimo faktu, iż

żądanie pozwu dotyczyło kwoty 100.000 zł, co po dodaniu już wypłaconego

zadośćuczynienia w kwocie 15.682,50 zł powodowało, że powódka określiła

poziom należnego jej zadośćuczynienia w maksymalnej kwocie 115.682,50 zł, co

po pomniejszeniu nawet przez określone przez Sąd przyczynienie w wymiarze

30%, stanowiło kwotę 80.977,75 zł, co po pomniejszeniu o wypłaconą już kwotę

15.682,50 zł stanowi maksymalnie 65.295,25 zł.; małoletniemu powodowi należna

była, zaś, kwota 80.000 zł tytułem zadośćuczynienia, mimo faktu, iż żądanie pozwu

dotyczyło kwoty 80.000 zł, co po dodaniu już wypłaconego zadośćuczynienia w

kwocie 7.974 zł, powodowało, że powódka określiła poziom należnego jej

zadośćuczynienia w maksymalnej kwocie 87.974 zł, co po pomniejszeniu nawet

przez określone przez Sąd przyczynienie w wymiarze 30%, stanowiło kwotę

61.581,80 zł, co po pomniejszeniu o wypłaconą już kwotę 7.974 zł stanowi

maksymalnie 53.607.80 zł. Przede wszystkim należało wskazać, że powódka

I CSK 1416/25

5

określiła swoje żądanie poprzez wskazanie konkretnej kwoty 100.000 zł, a żądanie

małoletniego powoda poprzez wskazanie konkretnej kwoty 80.000 zł. Sąd

odwoławczy zaznaczył, że żądanie powodów - wskazane przez nich kwoty

dochodzonego roszczenia - nie musiało być tożsame z kwotami, która ostatecznie

uznane zostaną przez sąd za odpowiednie w rozumieniu art. 446 § 4 k.c. w zw. z

art. 445 § 1 k.c. Sąd bez wątpienia musiał orzekać w ramach tego co zgłosiła

strona powodowa, a poza te granice nie mógł wyrokować, jednakże czym innym

jest, w ocenie Sądu, ustalenie kwoty odpowiedniej jako zadośćuczynienie, a inną

kwestią jest określenie żądania, którego dochodzi strona w postępowaniu sądowym

i jego ocena.

Ostatecznie Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z 25 września 2024 r.

oddalił apelację strony pozwanej stwierdzając bezzasadność podniesionych w niej

zarzutów i w efekcie uznając ją za bezzasadną.

Pozwany – S. S.A. w S., skargą kasacyjną zaskarżył wyrok Sądu

Apelacyjnego w Krakowie z 25 września 2024 r. w zakresie dotyczącym powódki B.

L. (vide pismo precyzujące z 12 lutego 2025 r. k. 303). Skargę kasacyjną oparł na

zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest: art. 362 k.c. przez

jego niewłaściwe zastosowanie, prowadzące do nieadekwatnego, tj. nadmiernego

obciążenia pozwanego skutkami szkody w wymiarze siedemdziesięciu procent,

sprzecznego z faktycznym przyczynieniem się poszkodowanego D. L. do powstania

i rozmiarów szkody na swojej osobie; art. 362 k.c. przez jego niewłaściwą

wykładnię polegającą na przyjęciu, iż ustalenia Sądu w zakresie stopnia

przyczynienia się poszkodowanego D. L. do powstania i rozmiarów szkody na

swojej osobie, mogły zostać dokonane w sposób dowolny; art. 446 § 4 k.c. w zw. z

art. 6 k.c. w zw. z art. 9 i 13 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach

obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze

Ubezpieczycieli Komunikacyjnych przez ich błędne zastosowanie i zasądzenie

zadośćuczynienia w nieodpowiedniej - rażąco wygórowanej wysokości oraz na

zarzutach naruszenia przepisów postępowania, to znaczy art. 321 § 1 k.p.c. w zw. z

187 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. art. 391 § 1 k.p.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie

I CSK 1416/25

6

oraz art. 387 § 21 pkt 2 k.p.c. oraz art. 3271 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. art. 391 § 1 k.p.c.

w zw. z art. 227 k.p.c. oraz 230 k.p.c., a które to naruszenia miały ostatecznie

istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący wniósł o przyjęcie jego skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi

na występujące istotne zagadnienie prawne (art. 3984 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3989 §

1 pkt 1 k.p.c.) oraz ze względu na potrzebę wykładni przepisów prawnych

wywołujących poważne wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3984

§ 2 k.p.c. w zw. z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Odnośnie do przesłanki z art. 3989 § 1

pkt 1 k.p.c., skarżący sformułował zagadnienie prawne o następującej treści – „Czy

zasądzone na rzecz pokrzywdzonego zadośćuczynienie za doznaną krzywdę w

postępowaniu karnym winno zostać uwzględnione w ramach ustalania

odpowiedniego zadośćuczynienia w postępowaniu cywilnym, a nadto czy

przesłanką do takiego zaliczenia jest dokonanie zapłaty zasądzonej w

postępowaniu karnym kwoty zadośćuczynienia?”. Co do przesłanki z art. 3989 § 1

pkt 2 k.p.c., w ocenie skarżącego wykładni wymagało dookreślenie pojęcia

„odpowiedniego zadośćuczynienia" z art. 446 § 4 k.c., w sytuacji, gdy w stosunku

do sprawcy zdarzenia zostanie wydany wyrok, w którym sąd karny zasądzi na

rzecz pokrzywdzonego część zadośćuczynienia, a w szczególności, czy dla

zaliczenia kwoty zasądzonego w postępowaniu karnym zadośćuczynienia

konieczne jest dokonanie przez sprawcę szkody zapłaty zadośćuczynienia, czy też

wystarczające jest wydanie w sprawie karnej wyroku zasądzającego

zadośćuczynienie na rzecz pokrzywdzonego od sprawcy zdarzenia. Uzasadniając

powyższe przyczyny kasacyjne skarżący zaprezentował wywód, w którym

stwierdził, że kwestie te wywołują poważne wątpliwości, które wzmacnia fakt, iż

Sąd Apelacyjny w Krakowie w zaskarżonym wyroku dla uzasadnienia niezaliczenia

zasądzonego w postępowaniu karnym zadośćuczynienia wskazał, (mimo braku

zaprzeczenia tej okoliczności przez powódkę), by kwota zasądzona od sprawcy

wypadku na rzecz powódki w sprawie karnej została zapłacona przez sprawcę. Sąd

Apelacyjny swoje stanowisko wywiódł z poglądu wyrażonego przez Sąd Najwyższy

w uzasadnieniu uchwały z dnia 13 lipca 2011 r. (sygn. akt III CZP 31/11), zgodnie z

którym sprawca wypadku komunikacyjnego, wobec którego zastosowano środek

I CSK 1416/25

7

karny polegający na obowiązku naprawienia szkody (art. 46 § 1 w związku z art. 39

pkt 5 k.k.), może domagać się od ubezpieczyciela - na podstawie umowy

ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za

szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów - zwrotu świadczenia

zapłaconego na rzecz pokrzywdzonego. W ocenie skarżącego odwołanie się do

poglądu wyrażonego w uzasadnieniu powyższej uchwały Sądu Najwyższego jest

nietrafne, albowiem uchwała dotyczy zupełnie innego zagadnienia, tj. możliwości

domagania się przez sprawcę szkody zwrotu wypłaconej na rzecz pokrzywdzonego

nawiązki, a więc relacji między innymi podmiotami. Nadto zróżnicowanie sytuacji

pokrzywdzonego, w który otrzymał od sprawcy zdarzenia kwotę zasądzoną w

postępowaniu karnym z tytułu zadośćuczynienia oraz pokrzywdzonego, który tej

kwoty od sprawcy nie otrzymał wydaje się nieuzasadnione i nie znajduje oparcia w

obowiązującym stanie prawnym. Istotny jest bowiem fakt, iż pokrzywdzony/powód

w dalszym ciągu jest uprawniony do egzekwowania kwoty zasądzonej w

postępowaniu karnym.

W dalszej kolejności skarżący powołał się także na przesłankę oczywistej

zasadności skargi (art. 3984 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Skarżący

powołując się na tę przyczynę kasacyjną, stwierdził, tytułem jej wykazania, że jego

skarga powinna być przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy wobec

następujących okoliczności: akceptacji przez Sąd Apelacyjny w Krakowie

orzeczenia przez Sąd I instancji ponad żądanie pozwu z naruszeniem art. 321 § 1

k.p.c.; nieuwzględnienia przy ustalaniu zasądzanego na rzecz powódki

zadośćuczynienia kwoty w wysokości 50.000 zł, zasądzonej z tego tytułu na rzecz

powódki od P.S. - wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia 16 grudnia 2021 r. w

sprawie do sygn. II K […]/19; akceptacji przez Sąd Apelacyjny w Krakowie

oczywiście błędnej oceny stopnia przyczynienia się poszkodowanego w 30%

dokonaną przez Sąd I instancji, wbrew treści wszystkich opinii biegłych wydanych w

toku postępowania karnego oraz cywilnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

I CSK 1416/25

8

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest

uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje

publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta

do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje

sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W

judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji

zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności

kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę

postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00,

OSNC 2001, Nr 4, poz. 53).

Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu

publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego

w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4

lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przedstawienie

okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na

przesłankę istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) polega na

sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisu, na tle którego ono powstało i

przedstawieniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym

chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które

I CSK 1416/25

9

zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych

podobnych spraw (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ

35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z 11 stycznia 2002, III CKN 570/01, OSNC 2002,

nr 12, poz. 151, z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, nie publ. i z 15 czerwca 2016

r., V CSK 4/16, nie publ.)

Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym,

że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że

określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się

wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez

skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub

podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia Sądu

Najwyższego z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ., z 26 czerwca 2015 r.,

III CSK 77/15, nie publ. i z 20 maja 2016 r., V CSK 692/15, nie publ.).

Wprawdzie powołana przez Sąd drugiej instancji uchwala Sądu

Najwyższego z 13 lipca 2011 r., III CZP 31/11, nie jest adekwatna do podniesionej

przez stronę pozwaną problematyki prawnej, to jednak w sprawie nie występuje

istotne zagadnienie prawne ani też nie zachodzą wątpliwości interpretacyjne.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, iż pomiędzy sprawcą wypadku

komunikacyjnego (od którego w postępowaniu karnym zostało na rzecz powódki

zasądzone zadośćuczynienie w kwocie 50 000 zł) a pozwanym ubezpieczycielem

zachodzi tzw. solidarność nieprawidłowa (in solidum), która polega na tym, że

dopiero zaspokojenie poszkodowanego przez jednego z dłużników zwalnia

drugiego dłużnika od obowiązku świadczenia na rzecz poszkodowanego. W stanie

faktycznym sprawy sprawca wypadku (w wyniku którego syn powódki stracił życie)

ponosi odpowiedzialność deliktową (art. 415 k.c.), natomiast podstawą

odpowiedzialności pozwanego ubezpieczyciela jest umowa obowiązkowego

ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych,

przy czym jak wynika z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o

ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i

I CSK 1416/25

10

Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, ubezpieczyciel ponosi

odpowiedzialność w granicach odpowiedzialności cywilnej podmiotów objętych

ubezpieczeniem, nie wyżej jednak niż wysokość sumy gwarancyjnej ustalonej w

umowie. Jest to odpowiedzialność gwarancyjno-repartycyjna.

W orzecznictwie wyjaśniono już, że odpowiedzialność dłużników

odpowiadających wobec uprawnionego na podstawie dwóch różnych reżimów

odpowiedzialności i pomiędzy którymi zachodzi przypadek solidarności

nieprawidłowej utrzymuje się do czasu, gdy nie nastąpi wygaśnięcie jednego z tych

zobowiązań na skutek efektywnego zaspokojenia wierzyciela i jakkolwiek instytucja

ta nie została uregulowana normatywnie, to przyjmuje się, że mogą do niej mieć

zastosowanie na zasadzie analogii niektóre przepisy o odpowiedzialności solidarnej

dłużników (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 7 maja 2015 r., II CSK 453/14). W

konsekwencji ze względu na charakter relacji prawnej (w stosunku do

poszkodowanego) pomiędzy sprawcą szkody wyrządzonej pojazdem

mechanicznym a ubezpieczycielem odpowiedzialności cywilnej za szkody

wyrządzone tym pojazdem mechanicznym, dopiero zaspokojenie poszkodowanego

przez jednego z dłużników w części albo w całości zwalnia drugiego z dłużników w

takim zakresie z odpowiedzialności.

Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi

kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz

szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają

uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną,

wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie.

Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa

materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z

dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26 kwietnia

2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14, nie publ.).

I CSK 1416/25

11

Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego

przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie

to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 nie

publ. i przywołane tam orzecznictwo).

Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie daje podstaw do podzielenia

tezy skarżącego, iż skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna w przedstawionym

wyżej rozumieniu przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania. Kwestia związana z

zasądzeniem w postępowaniu karnym od sprawcy wypadku komunikacyjnego na

rzecz powódki zadośćuczynienia w kwocie 50 000 zł została już wyjaśniona w

ramach omówienia pierwszych dwóch ze wskazanych przez pozwanego przesłanek

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Określona w żądaniu pozwu kwota

zadośćuczynienia, w kontekście spornego między stronami przyczynienia się do

skutków wypadku i jego stopnia, nie może być identyfikowana z kwotą wyjściową

zadośćuczynienia, jeśli w danym stanie faktycznym jest uprawnione przyjęcie, że

kwota wyjściowa zadośćuczynienia jest wyższa od kwoty żądanej przez

poszkodowanego, mimo że kwestionuje on w ogóle przyczynienie się do szkody.

Wbrew stanowisku skarżącego Sądy obu instancji nie orzekły ponad żądanie

pozwu, gdyż ostatecznie na rzecz powódki została zasądzona kwota niższa od

dochodzonej pozwem. Sąd odwoławczy wyjaśnił też należycie przyjęcie stopnia

przyczynienia się zmarłego syna powódki do skutków wypadku i ocenie tej nie

można przypisać cechy dowolności.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

[PG]

[a.ł]

I CSK 1416/25

12