Ubezpieczyciel nie dostał przyjęcia skargi o podwyższenie sumy gwarancyjnej

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego

osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze

I CSK 1427/24

2

publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej

pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd

Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania

skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 1

grudnia 2023 r. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania skarżąca wskazała na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia

prawnego, oraz na oczywistą zasadność wniesionej skargi.

Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury Sądu Najwyższego

przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze

względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na

sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do

rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas

nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania

wniesionej skargi kasacyjnej (por. postanowienia z dnia 10 maja 2001 r., II CZ

35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01,

OSNC 2002, nr 12, poz. 151).

Istotność zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) konkretyzuje się

w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla

rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych

spraw. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przedstawienie okoliczności uzasadniających

rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia

prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisów prawa,

na których tle zagadnienie to wyłoniło się, oraz zaprezentowaniu argumentacji

jurydycznej uzasadniającej możliwość rozbieżnych ocen prawnych

(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC

2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12,

poz. 151, z dnia 24 maja 2016 r., I CSK 666/15, nie publ.).

Skarżąca w skardze kasacyjnej podniosła jako istotne zagadnienie prawne

pytanie:

I CSK 1427/24

3

„czy w sprawie o podwyższenie sumy gwarancyjnej, której istotą jest

dokonanie modyfikacji umownego stosunku ubezpieczenia Sąd meriti, przed

dokonaniem w oparciu art. 367 i nast. k.c. takiej modyfikacji winien dokonać oceny

interesu prawnego strony powodowej w kontekście możliwości zapewnienia

zaspokojenia interesów majątkowych powodów w oparciu o przepisy o

szczególnych uprawnieniach osób poszkodowanych w przypadku wyczerpania

sumy gwarancyjnej ustalonej na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem

1 stycznia 2006 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 1631)?”

Tak sformułowane zagadnienie prawne sprowadza się wyłącznie do pytania

o czysto incydentalnym i kazuistycznym charakterze, nie zawierając w sobie

elementów, które mogłyby pozwolić na sformułowanie przez Sąd Najwyższy

– w ramach rozpoznania skargi kasacyjnej – ogólnego stanowiska o uniwersalnym

wymiarze. W konsekwencji, podniesiona kwestia z oczywistych powodów nie może

stanowić istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Skarżąca w skardze kasacyjnej nie wykazała także występowania innej

przesłanki przedsądu w postaci oczywistej zasadności skargi. W judykaturze Sądu

Najwyższego zgodnie przyjmuje się, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej

oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie

zasługują na uwzględnienie. Sytuacja taka w szczególności istnieje wtedy, gdy bez

wątpienia wystąpiły uchybienia, na które powołuje się skarżący, lub gdy jest pewne,

że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia albo podniesione zarzuty

oczywiście uzasadniają wniesiony środek zaskarżenia. Pamiętać przy tym trzeba,

że oczywiste jest to, co jest widoczne bez potrzeby głębszej analizy,

czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Skarżący musi zatem

wykazać, że wyrok zapadł z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa

lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie, widocznym

na pierwszy rzut oka, bez konieczności przeprowadzenia bardziej szczegółowej

analizy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2008 r., III CSK

110/08, nie publ.).

Bliższa analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie do rozpoznania skargi

kasacyjnej pozwanej nie pozwala przyjąć, by była ona – w powyższym rozumieniu

– oczywiście uzasadniona. Pozwana nie wykazała, że zastosowanie powołanych

I CSK 1427/24

4

w podstawach skargi przepisów, których naruszenie miałoby wskazywać na

oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, było – w okolicznościach sprawy –

oczywiście błędne lub doprowadziło do tego, że zaskarżone orzeczenie jest

oczywiście nieprawidłowe.

Należy także zauważyć, że między twierdzeniem skarżącej, iż w sprawie

występuje istotne zagadnienia prawne oraz że skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona zachodzi wewnętrzna sprzeczność. Sąd Najwyższy w postanowieniu

z dnia 25 kwietnia 2008 r., III CSK 64/08 (nie publ.) wyjaśnił, że powoływanie się na

oczywistą zasadność skargi i konieczność dokonania wykładni prawa wzajemnie

się wyklucza. Taki sposób konstruowania skargi kasacyjnej jest pozorowaniem

występowania w sprawie okoliczności publicznoprawnych, w oparciu o które Sąd

Najwyższy dokonuje oceny na podstawie art. 3989 k.p.c.

Z tych wszystkich względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 98 §

1 11 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 oraz art. 39821 k.p.c. oraz § 2 pkt 9 w zw. z § 10

ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2026 r.,

poz. 118).

Karol Weitz

[a.ł]