Wniosek o przyjęcie skargi odsyłał do jej podstaw. SN nie przyjął sprawy do rozpoznania

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten

odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem

zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od

orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania

sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w

I CSK 1460/25

2

zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w

skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o

charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod

kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wnioskodawczyni P.

Sp. z o.o. S.k.a w W. powołała się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej,

zarzucając, że w sprawie doszło do kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa

materialnego i procesowego, wskazanych w podstawach skargi kasacyjnej.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreślano wielokrotnie, że wniosek o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie, stanowi – obok

podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.) – odrębne i

samodzielne wymaganie konstrukcyjne skargi kasacyjnej (art. 3984 § 2 k.p.c.).

Wynika to z odmiennej funkcji wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania, która polega na przekonaniu Sądu Najwyższego, że merytoryczne

rozpoznanie skargi kasacyjnej jest uzasadnione z punktu widzenia jej

publicznoprawnych celów. Cele te sprawiają, że ocena podstaw kasacyjnych i ich

uzasadnienia ma następczy charakter i jest warunkowana uprzednim pozytywnym

zweryfikowaniem powodów przemawiających za jej przyjęciem do rozpoznania

(przyczyn kasacyjnych). Odsyłanie do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia w

celu umotywowania przyczyn kasacyjnych jest w związku z tym niedopuszczalne i

zapoznaje szczególną funkcję wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania, uniemożliwiając Sądowi Najwyższemu ocenę istnienia przyczyn

kasacyjnych (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2019 r.,

IV CSK 575/18 i powołane tam wcześniejsze orzecznictwo, a także postanowienia

Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2020 r., II CSK 499/19 i z dnia 15 października

2020 r., IV CSK 175/20). Dotyczy to – lege non distinguente – wszystkich przyczyn

kasacyjnych, w tym również oczywistej zasadności skargi (por. m.in. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2024 r., I CSK 4759/22).

Złożona skarga nie czyniła zadość temu wymaganiu, ponieważ zarówno

petitum, jak i uzasadnienie wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania zawierało

I CSK 1460/25

3

odesłanie do uzasadnienia podstaw kasacyjnych. Już z tego względu wniosek nie

mógł okazać się skuteczny.

Niezależnie od tego mankamentu, w razie braku jednolitej i utrwalonej

wykładni ze strony orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz ugruntowanego,

jednolitego poglądu doktryny, opowiedzenie się przez Sąd a quo za jednym z

występujących w judykaturze poglądów prawnych, przy odpowiednim uzasadnieniu

tego stanowiska, nie może być co do zasady rozpatrywane w płaszczyźnie

oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, która wymaga wykazania, że zaskarżone

orzeczenie jest błędne w stopniu elementarnym i widocznym już prima vista dla

każdego przeciętnego prawnika. Taka sytuacja nie wystąpiła w sprawie

rozstrzygniętej zaskarżonym postanowieniem, w której Sąd a quo – dostrzegając

rozbieżne zapatrywania wyrażane w judykaturze Sądu Najwyższego – wsparł

rozstrzygnięcie argumentacją rozwiniętą m.in. w postanowieniach Sądu

Najwyższego z dnia 2 grudnia 2016 r., I CSK 819/15 i z dnia 27 lutego 2020 r., I

CSK 722/19, wyjaśniając jednocześnie, dlaczego uznał tę interpretację za zasadną

i nie podzielił przeciwnego kierunku argumentacji, prezentowanego m.in. w

powołanym przez skarżącą postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 5 września

2023 r., II CSKP 363/23.

Rozważana sytuacja mogłaby ewentualnie podlegać ocenie w ramach

innych przyczyn kasacyjnych, przyczyn takich w skardze jednak nie sformułowano,

a tym bardziej nie uzasadniono.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.,

Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Paweł Grzegorczyk

(K.G.)

[a.ł]

I CSK 1460/25

4