Bank nie doczekał się rozpoznania skargi w sporze o kredyt i zapłaci 2700 zł kosztów

Wyrokiem z 14 kwietnia 2025 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu w sprawie

z powództwa J.Z., K.Z. i J.Z.1 przeciwko Bankowi S.A. w W. o ustalenie, na skutek

apelacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu XIV Zamiejscowego

Wydziału Cywilnego w Pile z 12 października 2022 r., XIV C 91/21, oddalił apelację

(pkt 1) oraz zasądził od pozwanej na rzecz powodów 4050 zł z tytułu zwrotu

I CSK 154/26

2

kosztów postępowania odwoławczego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie

liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty (pkt 2).

Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu drugiej instancji,

zaskarżając to orzeczenie w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego

wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Apelacyjnemu w Poznaniu z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o

kosztach postępowania kasacyjnego, o których zasądzenie od powodów pozwana

wniosła; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co

do istoty sprawy w sposób szczegółowo wskazany w skardze kasacyjnej oraz o

zasądzenie od powodów na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego.

Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca

wskazała na potrzebę wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w

orzecznictwie sądów, tj. art. 3851 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady

93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w

umowach konsumenckich (Dz. Urz. UE z 1993 r., Nr L 95, s. 29; dalej jako:

„dyrektywa 93/13”) w zw. z art. 3852 k.c. oraz art. 69 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29

sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz.U. 2026 poz. 38; dalej jako: „pr.

bank.”).

Powodowie złożyli odpowiedź na skargę kasacyjną pozwanej, wnosząc

o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie, jak również

o zasądzenie od pozwanej na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego,

w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna pozwanej nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej

merytorycznego rozpoznania.

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a zarazem

kwalifikowanym pismem procesowym o ściśle określonej przez ustawę treści. Sąd

Najwyższy, rozpoznając ten nadzwyczajny środek zaskarżenia, nie jest trzecią

instancją sądową, lecz działa w interesie publicznym (postanowienie SN

z 27 stycznia 2009 r., V CSK 358/08), na rzecz Państwa jako dobra wspólnego

(postanowienie SN z 11 lutego 2009 r., V CSK 388/08), jakkolwiek oczywiście nie

I CSK 154/26

3

oznacza to braku indywidualnego interesu skarżącego w rozpoznaniu

nadzwyczajnego środka zaskarżenia, a w konsekwencji także weryfikacji tego

interesu (gravamen). Jednak przede wszystkim skarga kasacyjna ma służyć

ochronie prawidłowego stosowania prawa oraz jego jednolitej wykładni. Interes

prywatny uwzględnia zaś tylko na tyle, na ile może się on stać podłożem

zaspokojenia interesu ogólnego (zob. aktualne uwagi w postanowieniu SN

z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99).

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy przewidziana

w art. 3989 k.p.c. instytucja tzw. przedsądu, w ramach której Sąd Najwyższy

dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem

Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie zaś merytorycznej

oceny skargi kasacyjnej (postanowienie SN z 12 marca 2024 r., I CSK 254/23).

Na etapie przedsądu Sąd Najwyższy ocenia wyłącznie wniosek o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz jego uzasadnienie. Wniosek ten stanowi

element konstrukcyjny skargi odrębny od podstaw skargi i ich uzasadnienia, które

są oceniane dopiero, gdy skarga kasacyjna zostanie przyjęta do rozpoznania.

Dla spełnienia wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. konieczne

jest zawarcie w skardze kasacyjnej odrębnego wniosku o jej przyjęcie do

rozpoznania, zawierającego profesjonalny wywód prawny nawiązujący do

wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z

nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego

(postanowienie SN z 17 czerwca 2021 r., IV CSK 1/21).

Jako przyczynę kasacyjną mającą uzasadniać przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania skarżąca wskazała potrzebę wykładni art. 3851 § 1 i 2 k.c. w zw. z art.

6 ust. 1 dyrektywy 93/13 w zw. z art. 3852 k.c. oraz art. 69 ust. 1 i 2 pr. bank. jako

przepisów mających wywoływać rozbieżności w orzecznictwie sądów. Rozbieżności

te mają dotyczyć sytuacji, gdy strony pierwotnie zawarły umowę kredytu złotowego

niezawierającą postanowień wprowadzających ryzyko walutowe oraz odsyłających

do tabel kursowych ustalanych przez bank (mających charakter abuzywny) a

następnie, na mocy aneksu do tej umowy, przekształciły ją w umowę zawierającą

I CSK 154/26

4

takie postanowienia. Pozwana wskazała, że w orzecznictwie prezentowane są dwa

stanowiska co do dalszego bytu takiej umowy: zgodnie

z pierwszym stanowiskiem skutkiem uznania za abuzywne postanowień

wprowadzających ryzyko walutowe oraz odesłania do tabel kursowych ustalanych

przez bank powinien być jedynie upadek aneksu i powrót do umowy w jej

pierwotnym brzmieniu; zgodnie z drugim stanowiskiem ocenie podlega umowa w

kształcie nadanym jej aneksem przewalutowującym, a nie wyłącznie aneks, co

oznacza, że w razie braku możliwości utrzymania umowy w kształcie nadanym jej

aneksem przewalutowującym umowa taka upada i nie ma możliwości „powrotu” do

umowy w jej pierwotnym brzmieniu.

Odnosząc się do przyczyny kasacyjnej wskazanej przez skarżącą nie istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawa, podobnie jak nie występuje w sprawie istotne

zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy co do podnoszonych kwestii wyraził już

swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności

uzasadniające zmianę przyjętego stanowiska (zob. m.in. postanowienie SN z 30

listopada 2023 r., I CSK 6472/22). Co do kwestii wskazanej przez pozwaną Sąd

Najwyższy wypowiedział się w postanowieniu z 5 grudnia 2025 r., I CSK 2848/24,

wskazując, że w takim układzie faktycznym tak daleko idące przekształcenie

umowy jest odnowieniem zobowiązania, co oznacza, że pierwotne zobowiązanie

wygasło stosownie do art. 506 § 1 k.c., a w jego miejsce strony ustanawiają inne

zobowiązanie. Sąd Najwyższy podkreślił również, że samo przekształcenie kredytu

w indeksowany nie jest nieważne lub niedozwolone w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c.

Ten ostatni przepis prowadzi do wniosku o niedopuszczalności postanowienia

pozwalającego na indeksowanie kursem waluty obcej jednostronnie ustalanym

przez bank. Przy tym konsekwencją abuzywności takiego sposobu indeksowania

jest bezskuteczność umowy kredytu w całości (zob. w tym zakresie uchwałę

pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22). Sąd

Najwyższy wskazał dalej, że brak jest podstaw do uznania nieważności samego

aneksu do umowy. Niewiążące kredytobiorców, na podstawie art. 3851 § 1 k.c., są

natomiast postanowienia kursowe nowej umowy, powstałej na mocy aneksu.

Ponadto skutkiem zawarcia aneksu jest wygaśnięcie zobowiązań kredytobiorców z

pierwotnej umowy i zawarcie nowej umowy w brzmieniu ustalonym aneksem, przy

I CSK 154/26

5

czym na skutek niedozwolonego charakteru postanowień kursowych nowa umowa

nie wiąże w całości, co jednak nie niweczy skutku aneksu w postaci wygaśnięcia

zobowiązania z umowy w pierwotnym kształcie.

Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi do

rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego

orzeczono na podstawie art. 98 § 1, § 11 i 3, art. 99 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 §

1 i art. 39821 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 6 i § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 20 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za

czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r., poz. 118).

[M.O.]

[SOP]