Spółka P. przeciwko A. o zapłatę. SN nie przyjął skargi kasacyjnej

Wyrokiem z 8 sierpnia 2024 r. Sąd Rejonowy w Rzeszowie po rozpoznaniu

sprawy z powództwa P. S.A. w R. przeciwko A. Sp. z o.o.

w W. o zapłatę, oddalił powództwo i orzekł o kosztach postępowania.

Wyrokiem z 18 lutego 2025 roku Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda.

Powód wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego

w całości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący

powołał się na jej oczywistą zasadność, wskazując, że Sąd Okręgowy naruszył

art. 386 § 6 k.p.c. „odmawiając wykonania kontroli poprawności realizacji przez sąd

pierwszej instancji wiążącej sądy obu instancji przy ponownym rozpoznaniu

sprawy, oceny prawnej”.

I CSK 1547/25

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu

postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na

ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości

orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu

prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub

oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń

umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji

skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona

w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi

kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony

wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie

służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej

jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest

usprawiedliwione.

Oczywista zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) zachodzi

wówczas, gdy z treści skargi bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych

rozważań wynika, że wadliwości przytoczone w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania, uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku,

gdy strona skarżąca twierdzi, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona,

powinna przedstawić argumentację prawną wyjaśniającą w czym ta oczywistość się

wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Konieczne jest w związku z tym wykazanie

kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającej

na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy

prawniczej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 stycznia 2003 r.,

V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; postanowienie Sądu Najwyższego

z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 r., nr 4, poz. 75; postanowienie Sądu

Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Wymaga przy tym podkreślenia,

że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie

konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której

naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia

(zob. postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15). Wynikająca

I CSK 1547/25

3

z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej ma

charakter wyjątkowy. W konsekwencji, w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje

się, że skarga kasacyjna jest zasadna w stopniu „oczywistym”, jeżeli można ją

stwierdzić „na pierwszy rzut oka”, bez potrzeby pogłębionego badania okoliczności

sprawy (zob. postanowienie SN z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07).

Bliższa analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

pozwala przyjąć, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w przyjętym

wyżej rozumieniu.

Zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie może służyć do

pośredniego kwestionowania oceny materiału dowodowego ani nie może opierać

się na własnej wersji stanu faktycznego. Z tego punktu widzenia każdy zarzut

skargi kasacyjnej, który ma na celu polemikę z ustaleniami faktycznymi lub oceną

dowodów przez Sąd drugiej instancji, chociażby pod pozorem kwestionowania

wykładni lub niewłaściwego zastosowania określonych przepisów prawa

materialnego lub procesowego, jest a limine niedopuszczalny ze względu na

sprzeczność z art. 3983 § 3 k.p.c. Dodatkowo należy zauważyć, że zakres

i przedmiot przewidzianego w art. 386 § 6 k.p.c. uprawnienia do instruowania sądu

pierwszej instancji musi być rozumiany wąsko i nawiązywać do przesłanek

uchylenia wyroku przewidzianych w art. 386 § 2 i 4 k.p.c., zaś zalecenia sądu

odwoławczego nie mogą narzucać innemu sądowi określonej oceny materiału

dowodowego (wyrok SN z 15 marca 2013 r., V CSK 156/12; wyrok

SN z 18 stycznia 2023 r., I USKP 72/22).

Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

Agnieszka Jurkowska-Chocyk

A.G.

[SOP]