Dom w budowie w podziale majątku wspólnego. SN nie przyjął skargi kasacyjnej

Postanowieniem z 13 listopada 2023 r Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze

ustalił, że w skład majątku wspólnego wnioskodawcy T.S. i uczestniczki D.S.

wchodzi prawo własności nieruchomości gruntowej z rozpoczętą budową domu

jednorodzinnego, szczegółowo opisanego w uzasadnieniu, dokonał podziału

majątku wspólnego stron, w tym zniesienia współwłasności nieruchomości, w ten

sposób, że składnik ten przyznał na wyłączną własność wnioskodawcy T.S.

Zasądził od wnioskodawcy T.S. na rzecz uczestniczki D.S. kwotę 153 500 zł tytułem

spłaty jej udziału w majątku wspólnym.

Od postanowienia Sądu I instancji wnioskodawca wniósł apelację, którą

postanowieniem z 16 stycznia 2025 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze oddalił.

I CSK 1552/25

2

Od postanowienia Sądu II instancji Ł.S. i P.S. (następcy prawni T.S.) wnieśli

skargę kasacyjną i na podstawie art. 3984 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., wnieśli o przyjęcie jej do rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na

skarżącego obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zagwarantował, że skarga

kasacyjna, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie

realizować funkcje publicznoprawne. Ograniczenie ilości przesłanek, wskazanych

w art. 3989 § 1 k.p.c. ma zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

ustrojowo i procesowo będzie uzasadnione jedynie w tych przypadkach, w których

mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga nie stanie się

instrumentem wykorzystywanym w każdej jednostkowej sprawie. Ostatecznie, nie

w każdej sprawie skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania.

W przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się, wbrew obowiązującym przepisom,

sądem trzeciej instancji, a nie jest przecież jego zadaniem dokonywanie korekty

ewentualnych błędów w zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej

indywidualnej sprawie.

Powołując się na przesłankę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej

(art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), strona powinna przedstawić stosowną argumentację

prawną zmierzającą do wykazania kwalifikowanego, ewidentnego naruszenia

wskazanych przez nią przepisów prawa, możliwego do stwierdzenia bez

merytorycznej analizy zaskarżonego wyroku oraz podstaw kasacyjnych (zob. m.in.

postanowienia SN z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49

i z 11 sierpnia 2011 r., IV CSK 163/11).

Z istoty postępowania kasacyjnego wynika, że Sąd Najwyższy nie jest

uprawniony do ponownej oceny dowodów, czy też badania poprawności

poczynionych ustaleń faktycznych dokonanymi przez Sądy meriti, które to ustalenia

I CSK 1552/25

3

stanowią podstawę rozstrzygnięcia, gdyż jest nimi związany (art. 39813 § 2 k.p.c.).

Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, może tylko zbadać, czy Sądy obu instancji

dokonując ustaleń nie dopuściły się rażącego naruszenia reguł procedowania, co

mogłoby mieć wpływ na ustalenia faktyczne, a w konsekwencji na treść wyroku

(postanowienie SN z 19 września 2022 r., I CSK 4256/22).

Niedopuszczalne jest powoływanie się w skardze kasacyjnej na przesłanki

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, które wyrażają przekonanie skarżących

o dokonaniu wadliwej oceny dowodów i stanowią polemikę z ustaleniami sądów

meriti. Tymczasem sami skarżący stwierdzają, że mimo konieczności uzupełnienia

materiału dowodowego o pominiętą opinię uzupełniającą Sąd Okręgowy w Jeleniej

Górze, przyjął ustalenia faktyczne za własne. W istocie zaś kwestionują ustalenia

Sądu I Instancji, który ustalił stan budynku w dacie ustania wspólności majątkowej,

a następnie ustalił wartość nieruchomości według cen w chwili orzekania. Z treści

opinii biegłego L.T. wynikało jaka jest wartość nieruchomości według stanu z chwili

podziału majątku wspólnego, natomiast nakład wnioskodawcy na wspólną

nieruchomość poczyniony po ustaniu wspólności majątkowej nie podlega

rozliczeniu, gdyż to wnioskodawca w ramach podziału majątku wspólnego otrzymał

tę nieruchomość wraz z poczynionymi przez niego nakładami.

Powołana zatem przez skarżących przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania w postaci oczywistej zasadności skargi kasacyjnej nie zachodzi

w niniejszej sprawie.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania na

podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., o kosztach postępowania kasacyjnego orzekając na

podstawie art. 520 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.

Małgorzata Manowska

(M.M.)

[SOP]