Syndyk banku w upadłości nie przeforsował skargi kasacyjnej w sporze z kredytobiorcami

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten

odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem

zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od

orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania

sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w

zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w

I CSK 1571/25

2

skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o

charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod

kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący Syndyk

masy upadłości Bank S.A. w upadłości w W. powołał się na istotne zagadnienia

prawne dotyczące wykładni art. 84 pr. upadł. w kontekście bezskuteczności wobec

masy upadłości abuzywnych postanowień umowy kredytu oraz art. 145 ust. 1 i art.

144 ust. 1 pr. upadł w związku z art. 174 § 1 pkt 4 oraz

art. 177 § 1 pkt

1 k.p.c. w kontekście powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku

prawnego wynikającego z umowy kredytu przeciwko bankowi (kredytodawcy) w

stanie upadłości. Wskazał również – w zbliżonym aspekcie – na potrzebę wykładni

art. 174 § 1 pkt 4 w związku z art. 144 ust. 1 pr. upadł. i art. 145 ust. 1 pr. upadł.

oraz art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. w związku z art. 144 ust. 1 i art. 145 ust. 1 pr. upadł.

Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)

wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on

precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten

powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób

abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy

tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002,

nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz.

151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK

623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK

547/14).

W celu uzasadnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art.

3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) konieczne jest natomiast wykazanie, że określony przepis

prawa lub zespół tych przepisów, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie

doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane

przez skarżącego rozbieżności w judykaturze w odniesieniu do identycznych lub

podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (por. m.in. postanowienia

I CSK 1571/25

3

Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08 i z dnia 28 marca

2007 r., II CSK 84/07).

Wniosek nie pozwalał uznać, by w sprawie zakończonej zaskarżonym

wyrokiem wystąpiły twierdzone przyczyny kasacyjne.

W zakresie zagadnienia prawnego dotyczącego możliwości zakwalifikowania

powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego (art. 189 k.p.c.) jako sprawy

o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, a także

postawionych w tym samym aspekcie wątpliwości co do wykładni art. 174 § 1 pkt 4

w związku z art. 144 ust. 1 pr. upadł. i art. 145 ust. 1 pr. upadł. oraz art. 177 § 1 pkt

1 k.p.c. w związku z art. 144 ust. 1 i art. 145 ust. 1 pr. upadł., Sąd Najwyższy

odnosił się do analogicznie zredagowanych przyczyn kasacyjnych już np. w

postanowieniach Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 2025 r., I CSK 236/25, z dnia

29 maja 2025 r., I CSK 2721/24, z dnia 10 października 2025 r., I CSK 2656/24 i z

dnia 29 grudnia 2025 r., I CSK 68/25, do których należało odesłać. Pytanie

dotyczące art. 84 ust. 1 pr. upadł. nie zostało natomiast w żadnym zakresie

rozwinięte i wyjaśnione w motywach wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania, co wykluczało przyjęcie, iżby skarżący wykazał powoływaną

przyczynę kasacyjną.

Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

przypominając, że Sąd Najwyższy bada na tym etapie postępowania wyłącznie

wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie, nie

wnikając w zasadność podstaw kasacyjnych.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,

jak w sentencji.

Paweł Grzegorczyk

(K.G.)

[SOP]

I CSK 1571/25

4

[SOP]