Kredytobiorcy żądali ustalenia stosunku z umowy kredytu. SN nie przyjął skargi syndyka upadłego banku

I CSK 2026/25

2

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten

odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem

zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od

orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania

sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w

zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w

skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o

charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod

kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący Syndyk

masy upadłości Bank S.A. w upadłości w W. powołał się na potrzebę wykładni

przepisów prawnych, tj. art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. w związku z art. 144 ust. 1 pr.

upadł., art. 145 ust. 1 pr. upadł. i art. 1 ust. 1 pkt 1 pr. upadł., a także art. 1 ust. 1

pkt 1 pr. upadł., w kontekście kwalifikowania powództwa o ustalenie nieistnienia

stosunku prawnego z umowy kredytu jako sprawy o wierzytelność, która podlega

zgłoszeniu do masy upadłości.

W celu uzasadnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art.

3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) konieczne jest wykazanie, że określony przepis prawa lub

zespół tych przepisów, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się

wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez

skarżącego rozbieżności w judykaturze w odniesieniu do identycznych lub

podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (por. m.in. postanowienia

Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08 i z dnia 28 marca

2007 r., II CSK 84/07).

I CSK 2026/25

3

Wniosek nie pozwalał uznać, by w sprawie zakończonej zaskarżonym

wyrokiem wystąpiła twierdzona przyczyna kasacyjna. W zakresie wątpliwości

dotyczącej art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. w związku z art. 144 ust. 1 pr. upadł., art. 145

ust. 1 pr. upadł. i art. 1 ust. 1 pkt 1 pr. upadł. należało wskazać, że Sąd Najwyższy

odnosił się do podobnie zredagowanej przyczyny kasacyjnej np. w postanowieniach

Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 2025 r., I CSK 236/25, z dnia 29 maja 2025 r., I

CSK 2721/24, z dnia 10 października 2025 r., I CSK 2656/24 i z dnia 29 grudnia

2025 r., I CSK 68/25, do których należało odesłać. Wątpliwość dotycząca art. 1 ust.

1 pkt 1 pr. upadł. nie została natomiast rozwinięta w motywach wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania, co wykluczało przyjęcie, iżby skarżący wykazał

powoływaną przyczynę kasacyjną. Marginesowo należało tylko zaznaczyć, że

odnosiła się ona do „wierzytelności”, podczas gdy przedmiotem zaskarżonego

wyroku nie było rozstrzygnięcie o żądaniu zasądzenia świadczenia, lecz ustalenia

istnienia stosunku prawnego między stronami (art. 189 k.p.c.).

Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,

jak w sentencji.

Paweł Grzegorczyk

(K.G.)

[SOP]