Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi szpitala w sporze o świadczenie covidowe dla powódki

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten

odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem

zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od

orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania

sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w

I CSK 2210/25

2

zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w

skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o

charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod

kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pozwany Szpital

Wojewódzki […] w S. powołał się na art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Zdaniem

pozwanego, w sprawie konieczne jest rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego

wyrażającego się w pytaniu o możliwość potraktowania polecenia Ministra Zdrowia

z dnia 4 września 2020 r. (dalej – „polecenie z dnia 4 września 2020 r.”), którego

adresatem był Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ), jako źródła prawa powszechnie

obowiązującego, rodzącego obowiązek działania po stronie określonych podmiotów

leczniczych, a w konsekwencji jako źródła roszczeń osoby współpracującej wobec

podmiotu leczniczego. Na wypadek odpowiedzi twierdzącej, pozwany sformułował

dodatkową wątpliwość, czy wysokość świadczenia wypłacanego przez podmiot

leczniczy na rzecz osoby udzielającej świadczeń zdrowotnych może być

proporcjonalnie obniżona na podstawie wskazanych bliżej we wniosku kryteriów.

Zwrócił także uwagę – w tym samym kontekście – na potrzebę wykładni art. 10a

ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z

zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób

zakaźnych i wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2025 r., poz. 764,

dalej – „ustawa o Covid”) i art. 415 k.c.

Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)

wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on

precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten

powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób

abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy

tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002,

nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz.

151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK

623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK

547/14).

I CSK 2210/25

3

Bliższa analiza wniosku nie pozwalała uznać, by w sprawie zakończonej

zaskarżonym wyrokiem wystąpiła powołana przyczyna kasacyjna.

Podłożem sformułowanej we wniosku wątpliwości było założenie, że

podstawą uwzględnionego żądania było polecenie z dnia 4 września 2020 r.

Jednakże, jak wynikało z materiału sprawy, Sąd Apelacyjny uznał, że obowiązek

zgłoszenia powódki do NFZ wynikał z umowy z dnia 20 października 2020 r.

zawartej przez pozwanego z NFZ, której zawarcie było konsekwencją polecenia z

dnia 4 września 2020 r. Sąd Apelacyjny wskazał jasno, że pozwany – w ocenie

Sądu – błędnie zinterpretował tę umowę i zaniechał zgłoszenia powódki do NFZ,

mimo że była ona uprawniona do uzyskania dodatkowego świadczenia.

Zakwestionowanie tego stanowiska, pomijając, że kwestia ta wybiegała poza

powołaną we wniosku przyczynę kasacyjną, wymagałoby podniesienia zarzutu

naruszenia art. 65 k.c., regulującego kwestię wykładni umowy, czego w skardze

kasacyjnej nie uczyniono. Sąd Apelacyjny nie przyjął zarazem, aby polecenie z dnia

4 września 2020 r. stanowiło źródło powszechnie obowiązującego prawa, lecz

wskazał, iż miało ono umocowanie w podstawie ustawowej.

Niezależnie od tego należało dostrzec, że kwestia charakteru prawnego

polecenia z dnia 4 września 2020 r. nie stanowi novum i była przedmiotem analizy

w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10

kwietnia 2025 r., I PSKP 25/24 i z dnia 15 października 2025 r., I PSKP 32/25). W

judykaturze tej zanegowano, jakoby polecenie z dnia 4 września 2020 r. mogło być

kwalifikowane jako źródło prawa pracy w rozumieniu art. 9 k.p., podniesiono

natomiast, że stanowi ono akt wewnętrzny (art. 93 Konstytucji RP), nakładający

określone obowiązki na NFZ. Wskazano również, że polecenie, o którym mowa, nie

stanowiło podstawy prawnej obowiązku podmiotu leczniczego wypłaty

dodatkowego świadczenia zatrudnionym przez niego członkom personelu

medycznego. Obowiązek taki po stronie pozwanego szpitala mógł natomiast

powstać dopiero na skutek działań NFZ podjętych w wykonaniu polecenia z dnia 9

kwietnia 2020 r.

Druga spośród wskazanych we wniosku wątpliwości została sformułowana

na wypadek twierdzącej odpowiedzi na pytanie pierwsze, co uniemożliwiało

I CSK 2210/25

4

odniesienie się do niej na etapie orzekania w przedmiocie przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania. Zaznaczyć należało jedynie, że na kanwie zbliżonych

sporów, powstających w relacji pracowniczej, w judykaturze wyjaśniono, iż

świadczenie przewidziane poleceniem z dnia 4 września 2020 r. ma charakter

świadczenia sui generis na rzecz osób wykonujących zawód medyczny i

spełniających warunki do jego nabycia, finansowanego ze środków publicznych i o

określonej wysokości, toteż nie jest dopuszczalne jego proporcjonalne obniżenie w

zależności od godzin pracy w bezpośrednim kontakcie z pacjentem z podejrzeniem

lub z zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10

kwietnia 2025 r., I PSKP 25/24).

Pozostałe rozważania zawarte we wniosku, w tym odnoszące się do winy

pozwanego, odrywały się od przedstawionego zagadnienia prawnego i stanowiły w

istocie prawną polemikę ze stanowiskiem Sądu Apelacyjnego. Polemika taka może

stanowić element uzasadnienia podstaw kasacyjnych, nie mogła jednak uzasadniać

analizowanej przyczyny kasacyjnej. Poczynione we wniosku rozważania, z

uwzględnieniem wcześniejszych uwag, nie stwarzały również podstaw do przyjęcia,

aby in casu zachodziła potrzeba wykładni art. 10a ust. 1 ustawy o Covid lub

art. 415 k.c. w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., co wymagałoby wykazania, że

rozważane przepisy – w kontekście okoliczności sprawy – budzą tego rodzaju

wątpliwości interpretacyjne, które wykraczają poza typowe trudności, immanentne

każdemu procesowi sądowego stosowania prawa.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 98 § 1-11, art. 108 § 1,

art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Paweł Grzegorczyk

(K.G.)

[a.ł]

I CSK 2210/25

5