Sąd Najwyższy nie przyjął skargi spółki, która musi zapłacić gminie 5 400 zł

I CSK 2270/26

2

Pozwem z 30 listopada 2023 r. strona powodowa - Gmina C. domagała się

zasądzenia od pozwanego – P. Spółki z o.o. w B. kwoty 256.659,13 zł wraz z

ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 26 lipca 2022 r. do dnia

zapłaty oraz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu pozwu Gmina wskazała, że na podstawie dwóch umów

zawartych w 16 września 2021 r., pozwany zobowiązał się wykonać roboty

budowlane obejmujące swoim zakresem remont dróg znajdujących się na częściach

terytorium Gminy C. określanych jako Zachód oraz Wschód. Powódka zakupiła

materiał w postaci destruktu asfaltowego w profesjonalnym przedsiębiorstwie. Po

zgłoszeniu przez pozwaną wątpliwości co do jakości części materiału na jedną drogę

w K., strony zatwierdziły inny sposób wykonania tej nawierzchni. Z tego tytułu

pozwana otrzymała dodatkowe wynagrodzenie. Pozwana nie wnosiła uwag do

jakości materiału na pozostałe drogi. Pozwana wykonała zobowiązanie, a prace

zostały odebrane i rozliczone. Powódka wskazała, że już po 1,5 miesiąca

użytkowania jezdni, na części dróg pojawiły się istotne wady i ubytki. Według nadzoru

inwestorskiego, przyczyną takiego stanu rzeczy było niezachowanie przez pozwaną

należytej staranności w mechanicznym wykonywaniu prac oraz nadmierne

oszczędności materiałowe. Powódka wskazała w pozwie, że wezwała stronę

pozwaną do podjęcia stosownych prac naprawczych, jednak ta odmówiła, powołując

się na brak odpowiedzialności ze względu na niską jakość dostarczonego przez

Gminę materiału budowlanego. W rezultacie Gmina zleciła wykonanie prac

naprawczych innemu podmiotowi, przy czym naprawy dotyczyły niemal wszystkich

dróg wyremontowanych przez pozwaną. Ostatecznie Gmina wezwała pozwaną do

zapłaty kwoty odpowiadającej wartości poniesionych kosztów naprawy, jednak

pozwana nie spełniła świadczenia, co spowodowało konieczność wytoczenia

przedmiotowego powództwa.

Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z 29 stycznia 2024 r.

orzeczono zgodnie z żądaniem pozwu. W sprzeciwie od tego nakazu pozwany

domagał się oddalenia powództwa w całości. W jego ocenie nie odpowiadał on za

wady powstałe w nawierzchniach dróg wykonanych na podstawie umów z 16

września 2021 r. Podniósł, że wyłączną winę za powstanie usterek ponosi powódka,

gdyż dostarczyła materiały budowalne o niedostatecznej jakości (destrukt asfaltowy).

W ocenie pozwanej Spółki wielokrotnie zgłaszała wadliwość dostarczonej przez

I CSK 2270/26

3

stronę powodową frezowiny. Po stwierdzeniu wadliwości materiału, w porozumieniu

z inspektorem nadzoru, pozwana zleciła jego badanie wyspecjalizowanej jednostce,

która potwierdziła jego złą jakość. Pozwany zakwestionował zasadność obciążania

go kosztami nadzoru inwestorskiego przy pracach naprawczych, podnosząc, że

zapewnienie nadzoru pozostawało obowiązkiem Gminy i to ona miała ponosić z tego

tytułu koszty. Zaznaczył, że nie zachodziły podstawy do zlecenia przez powódkę

wykonania zastępczego. Pozwany zakwestionował również wysokość roszczenia.

W odpowiedzi na sprzeciw od nakazu zapłaty powódka podtrzymała

stanowisko wyrażone w pozwie.

Odnośnie do okoliczności faktycznych, powódka - Gmina C. dochodziła od

pozwanego – P. Sp. z o.o. w B. zapłaty kwoty 256.659,13 zł wraz z ustawowymi

odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 26 lipca 2022 r. do dnia zapłaty. Powódka

domagała się zapłaty tytułem naprawienia szkody w związku z nienależytym

wykonaniem przez pozwaną zobowiązań gwarancyjnych wynikających z zawartych

16 września 2021 r. umów nr […] oraz nr […] dotyczących inwestycji pod nazwą

„[…]”. Na ich podstawie pozwana miała wykonać nawierzchnię z destruktu

asfaltowego na drogach w K., C., C.1 i G. oraz na drogach w D., N., N.1 i K.,

znajdujących się na terytorium Gminy i określanych odpowiednio jako Wschód i

Zachód. Pozwany wykonał przedmiot umów zawartych z Gminą, a prace zostały

odebrane i rozliczone, jednakże już po upływie około 1,5 miesiąca użytkowania

jezdni, na części dróg pojawiły się istotne usterki. Powódka wskazała, że skierowane

do pozwanego wezwania o dokonanie napraw gwarancyjnych pozostały

bezskuteczne, wobec czego zmuszona została do powierzenia prac naprawczych

innym podmiotom (S. […] oraz Spółka S.). Według powódki, poniesione przez nią

koszty napraw oraz nadzoru inwestorskiego w tym zakresie, stanowiły szkodę, do

naprawienia której, w ocenie powodowej Gminy, zobowiązany pozostaje pozwany –

P. Spółki z o.o. w B.

W wyniku rozpoznania sprawy Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z 30

października 2024 r., w szczególności, zasądził od pozwanego – P. Sp. z o.o. z

siedzibą w B. na rzecz powódki Gminy C. kwotę 252.737,68 zł wraz z ustawowymi

odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 26 lipca 2022 r. do dnia zapłaty (pkt I); w

pozostałym zakresie oddalił powództwo (pkt II).

Apelację od powyższego wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 30

października 2024 r. wniosła strona pozwana zaskarżając go w części tj. w zakresie

I CSK 2270/26

4

pkt.: I oraz III sentencji rozstrzygnięcia, podnosząc wyszczególnione w jej treści

zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 471 k.c., jak też zarzuty

naruszenia przepisów postępowania, w szczególności, art. 233 § 1 k.p.c.

W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Odnosząc się do zarzutów apelacji, Sąd II instancji, w szczególności

stwierdził, że w realiach przedmiotowej sprawy istotne było na kim spoczywał ciężar

udowodnienia poszczególnych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej,

przy czym zgodnie z art. 471 k.c., dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody

wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że

niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które

dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Wbrew apelacji, zdaniem Sądu

odwoławczego, strony spornej umowy nie zmieniły zakresu odpowiedzialności

odszkodowawczej, a jedyne co strony zmodyfikowały to sposób naprawienia szkody

ustawowo opisany w art. 363 § 1 k.c.; wprowadzono upoważnienie dla Gminy,

zgodnie z którym, w przypadku nienależytego wykonania zobowiązania lub jego

niewykonania, Gmina miała prawo zlecić realizację tego zobowiązania podmiotom

trzecim, a kosztem tej usługi miała być obciążona strona pozwana. W konsekwencji,

jak zważył Sąd II instancji jedynie mechanizm ustawowy naprawienia szkody został

zmodyfikowany między stronami, a pozostałe przesłanki odpowiedzialności

odszkodowawczej - zdarzenie, związek przyczynowy oraz szkoda poddane zostały

regulacji ustawowej. W konsekwencji stosunek prawny pomiędzy stronami regulował

nadal art. 471 k.c., który to przepis wprowadza odwrotny ciężar dowodu oraz

domniemanie, że szkoda została wyrządzona z winy dłużnika, chyba, że dłużnik nie

ponosi winy. Zatem, jak zauważył Sąd II instancji, to strona pozwana powinna była

wykazać w przedmiotowej sprawie, że to co zaistniało jest następstwem okoliczności,

za które dłużnik winy nie ponosi. Tymczasem, w przedmiotowej sprawie żaden

dowód na tę okoliczność nie został przeprowadzony. Pozostałe okoliczności również

wskazywały na to, że strona pozwana poza jednym zdarzeniem co do zgłoszenia

jakości dostarczonego przez stronę powodową materiału, nie informowała później o

kolejnych przypadkach nieprawidłowej jakości asfaltu. Sąd II instancji podkreślił, że

w prawie zobowiązań istnieje zasada współdziałania w wykonywaniu zobowiązania i

konfrontując tę regułę z realiami sprawy należało zauważyć, że jeżeli nie dało się

wykonać zobowiązania z powodu wadliwości materiałów dostarczonych przez

zamawiającego to bezwzględnie wykonawca - który jest profesjonalistą w tym

I CSK 2270/26

5

zakresie – zobligowany był do poinformowania drugiej strony, a jeżeli tego nie uczynił

to wyłącznie na własną odpowiedzialność.

W rezultacie, w ocenie Sądu odwoławczego, strona pozwana nie obaliła

domniemania winy w nienależytym wykonaniu zobowiązania, w rezultacie powódka

zasadnie domagała się od pozwanej Spółki zwrotu kosztów wykonania zastępczego.

Ostatecznie Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z 10 marca 2026 r.

oddalił apelację strony pozwanej.

Pozwana skargą kasacyjną zaskarżyła powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego

w Wrocławiu z 10 marca 2026 r. w całości. Skargę kasacyjną od tego orzeczenia

pozwana oparła na podstawie naruszenia przepisów postępowania tj.: art. 378 § 1

k.p.c., art. 387 § 21 pkt. 2 k.p.c. oraz art. 382 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.; art.

233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. oraz art. 378 § 1 k.p.c. i art. 382 k.p.c.; art. 381

k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 2352 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. oraz

na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego, tzn.: art. 471 k.c.

We wnioskach skargi, pozwana Spółka, na podstawie art. 3984 § 2 k.p.c. w

zw. z art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c., w szczególności, wniosła o jej przyjęcie do

rozpoznania, wskazując na jej oczywistą zasadność. Tytułem uzasadnienia tej

przesłanki „przedsądu” skarżąca zaprezentowała wywód prawny, którym stwierdziła,

w szczególności, że Sąd Apelacyjny we Wrocławiu dopuścił się rażącego naruszenia

przepisów postępowania, gdyż zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z

zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa zakreślającymi

kognicję i obowiązki sądu drugiej instancji zawartymi w przepisach art. 378 § 1 k.p.c.

w zw. z art. 382 k.p.c. i art. 387 § 2 pkt 2 k.p.c., których wykładnia jest jednolita i

ugruntowana w orzecznictwie i nauce prawa; w rezultacie Sąd Apelacyjny wyrokując

w sprawie naruszył podstawowe powinności sądu drugiej instancji w wymiarze

sprawiedliwości. W dalszej kolejności strona skarżąca stwierdziła, że Sąd II instancji

nie rozpoznał zarzutów apelacyjnych podniesionych przez pozwaną w apelacji,

ignorując je w całości, czym w istocie rzeczy pozbawił stronę pozwaną prawa do

kontroli orzeczenia wydanego w pierwszej instancji. Lakoniczne i wewnętrznie

sprzeczne, w sferze podstawy prawnej, uzasadnienie wyroku sporządzone przez

Sąd Apelacyjny nie pozwalało, zdaniem pozwanej, na prześledzenie motywów

zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, które ponadto są niejasne. Następnie skarżąca

zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu, że ten wadliwie sporządził

uzasadnienie zaskarżonego wyroku, gdyż zostało ono pozbawione obligatoryjnego

I CSK 2270/26

6

elementu tj. wyjaśnienia podstawy prawnej orzeczenia z przytoczeniem przepisów

prawa obejmującego ocenę poszczególnych zarzutów apelacyjnych. Ponadto

skarżący wyszczególnił, że zaskarżone orzeczenie Sądu II instancji naruszało także

przepisy art. 381 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 2352 § 2 k.p.c. w zw. z art.

391 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. oraz art. 471 k.c. W rezultacie,

zdaniem pozwanej, powyższe okoliczności wskazywały na oczywistą zasadność jej

skargi kasacyjnej.

We wnioskach skargi skarżący, P. Spółka z o.o. w B., domagał się, w

szczególności, uchylenia w całości zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego we

Wrocławiu z 10 marca 2026 r. i przekazania temu Sądowi sprawy do ponownego

rozpoznania,

W odpowiedzi na skargę strony pozwanej, powódka domagała się wydania

postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

oddalenia skargi kasacyjnej - w przypadku przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania; zasądzenia od strony pozwanej na rzecz Gminy C. obowiązku zwrotu

kosztów postępowania według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest

uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje

publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta

do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje

sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W

judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji

zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji

nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami

konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów

I CSK 2270/26

7

Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, Nr 4, poz.

53).

Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu

publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego

w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4

lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi

kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz

szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają

uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną,

wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie.

Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa

materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z

dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26 kwietnia 2006

r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14, nie publ.).

Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego

przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to

spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 nie publ. i

przywołane tam orzecznictwo).

Przedstawione przez Sąd drugiej instancji motywy zaskarżonego wyroku tak

co do podstawy faktycznej, jak i prawnej rozstrzygnięcia nie pozwalają na podzielenie

tezy skarżącej, iż jej skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna w przedstawionym

wyżej rozumieniu przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania. Wbrew stanowisku

skarżącej Sąd drugiej instancji, stosując dopuszczalne reguły procesowe, a w

szczególności zawarte w art. 387 § 21 pkt 1 k.p.c., wypełnił funkcję judykacyjną sądu

odwoławczego określoną w art. 378 § 1 k.p.c. w zw. z art. 382 k.p.c., mając na

uwadze zasadę rozkładu ciężaru dowodu (art. 6 k.c.), w kontekście reguł

odpowiedzialności odszkodowawczej kontraktowej (art. 471 k.c.), przy

uwzględnieniu art. 651 k.c. Skarżący w podstawach kasacyjnych w ogóle nie

odwoływał się do unormowań art. 651 k.c. i nie zarzucał jego naruszenia.

I CSK 2270/26

8

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., a o kosztach postępowania

kasacyjnego orzekł zgodnie z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., art. 391 § 1

k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c., przy uwzględnieniu § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt. 2 i § 20

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2026 r., poz.118).

Orzeczenie o odsetkach od zasądzonych kosztów zastępstwa procesowego w

postępowaniu kasacyjnym znajduje uzasadnienie w art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 19

ust. 1 i art. 31 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks

postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 614) oraz przy

uwzględnieniu § 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014

r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności.

[PG]

[a.ł]