Pięciu współwłaścicieli w miejsce T.P. w księdze wieczystej. SN nie przyjął skargi kasacyjnej

Wyrokiem z 20 września 2022 r. Sąd Rejonowy w Miechowie uzgodnił treść

księgi wieczystej […] z rzeczywistym stanem prawnym w ten sposób, że w dziale II

w miejsce właściciela T.P. wpisał jako współwłaścicieli: J.S. w udziale 1/4 części;

A.S.1 w udziale 3/16 części; E.P. w udziale 3/16 części; W.R. w udziale 3/16 części

oraz A.S. w udziale 3/16 części.

I CSK 2308/24

2

Apelacja pozwanego T.P. od tego orzeczenia została oddalona wyrokiem

Sądu Okręgowego w Krakowie z 12 grudnia 2023 r.

Pozwany T.P. wniósł skargę kasacyjną, opierając wniosek o jej przyjęcie do

rozpoznania na przyczynie kasacyjnej objętej art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten

odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem

zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od

orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania

sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w

zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w

skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o

charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod

kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).

We wniosku o przyjęcie skargi, pozwany podniósł, że w sprawie wystąpiło

istotne zagadnienie prawne dotyczące cyt. „braku jednoznacznego rozróżnienia

między wymogami art. 3 k.p.c., który odnosi się wyłącznie do dokonywania

czynności procesowych, wyjaśnień co do okoliczności i dowodów, a stawianiem

zarzutów, zwłaszcza mających charakter actio in rem”. Podniósł także, że w

sprawie powstało zagadnienie, czy tytularny właściciel, który nabył nieruchomość w

trybie wykluczającym nabycie w rękojmi może złożyć w postępowaniu o

uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym zarzut

zasiedzenia tej nieruchomości.

Niejasne uzasadnienie tego wniosku oraz niejasny sposób sformułowania

przez pozwanego tej części skargi kasacyjnej, która jest poświęcona wnioskowi o

I CSK 2308/24

3

przyjęcie skargi, nie pozwala Sądowi Najwyższemu na zorientowanie się co do

istoty wątpliwości prawnych pozwanego. Tymczasem w świetle utrwalonego

orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz poglądów nauki, istotnym zagadnieniem

prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy i dotychczas

niewyjaśniony, dotyczący ważnego abstrakcyjnego zagadnienia jurydycznego,

którego rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy przy okazji rozpoznania skargi

kasacyjnej przyczyni się do rozwoju orzecznictwa i nauki prawa oraz będzie miało

znaczenie nie tylko dla tej konkretnej, jednostkowej sprawy, ale także dla innych

podobnych spraw (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 września 2012 r., II

CSK 180/12. oraz z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14). Skarżący nie sformułował

przedstawionego przez siebie zagadnienia w sposób przyjęty przy zwracaniu się

przez sąd powszechny z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego na podstawie

art.390 k.p.c., nie zawarł we wniosku pogłębionego wywodu prawnego

usprawiedliwiającego zgłoszone wątpliwości, nie wykazał także argumentami ściśle

jurydycznymi zasadności proponowanego sposobu ich rozstrzygnięcia, a także

wadliwości rozwiązania przez Sąd drugiej instancji przedstawionego problemu

prawnego w sposób rzutujący na wynik sprawy (zob. postanowienia Sądu

Najwyższego: z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, Nr 1, poz. 11; z 2

grudnia 2014 r., II CSK 376/14 oraz z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14). Nie

wykazał także, aby rozwiązanie przez Sąd Najwyższy przedstawionego problemu

miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej. Zgodnie z

przytoczonym we wniosku art. 3 k.p.c., strony i uczestnicy postępowania

obowiązani są dokonywać czynności procesowych zgodnie z dobrymi obyczajami,

dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania

czegokolwiek oraz przedstawiać dowody (zasada prawdy materialnej). Przepis ten

statuuje powinność stron postępowania sądowego działania w sposób lojalny,

uczciwy i zmierzający do zrekonstruowania faktycznego przebiegu zdarzeń, w

oparciu o które strony dochodzą roszczeń sformułowanych w pozwie lub wniosku w

postępowaniu nieprocesowym lub w oparciu o które bronią się przed żądaniami

przeciwnika. Pozwany nie wyjaśnił w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi, jakie

znaczenie dla wyniku sprawy ma poruszona w nim kwestia dotycząca art. 3 k.p.c.,

stąd należy uznać, że nie przedstawił przytoczonej przyczyny uzasadniającej

I CSK 2308/24

4

wniosek o przyjęcie skargi. Pozwany nie wyłuszczył także nasuwających mu się

wątpliwości co do drugiej kwestii w sposób wskazany wyżej w rozważaniach

dotyczących sposobu sfomułowania i motywowania przyczyn kasacyjnych. Trzeba

przy tym zauważyć, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy

odniósł się do wadliwego poglądu Sądu Rejonowego, wyłączającego możliwość

podniesienia zarzutu przedawnienia przez osobę ujawnioną w księdze wieczystej

jako właściciel, ale nie będącą nim w rzeczywistości, w kierunku uznanym za

pozwanego za trafny, co tym bardziej przemawia za zbędnością odniesienia się

przez Sąd Najwyższy do tego zagadnienia.

W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji. O kosztach postępowania

kasacyjnego na rzecz powódki W.R., która wniosła w terminie odpowiedź na skargę

kasacyjną, orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 i 108

k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. oraz § 10 ust.4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat

za czynności adwokackie (jedn. tekst: Dz.U. z 2023 r., poz.1964 ze zm.).

(A.D.)

[a.ł]