Obniżony standard lokalu socjalnego bez zadośćuczynienia. SN nie przyjął skargi

Powód A.S. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w

Siedlcach z 26 października 2023 r. wydanego w sprawie przeciwko gminie H. o

zapłatę.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał,

że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne polegające na ustaleniu: „czy

w świetle art. 22 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów,

mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r.,

poz. 725) lokal socjalny, jaki gmina jest zobowiązana zapewnić osobie, która

uzyskała prawo do korzystania z lokalu socjalnego, nie musi spełniać definicji lokalu

określonej na podstawie przepisów prawa budowlanego, rozporządzenia Ministra

Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać

I CSK 2731/24

2

budynki i ich usytuowanie oraz norm polskich i unijnych, przykładowo, czy jest

zaopatrzony w wodę do spożycia przez ludzi oraz do celów przeciwpożarowych,

instalację ciepłej wody, odprowadzenie ścieków bytowo-gospodarczych, miejsca do

czasowego gromadzenia odpadów i nieczystości, instalacje do ogrzewania

pomieszczeń, przewody kominowe do odprowadzania dymu i spalin, wentylację lub

klimatyzację, gaz z sieci gazowej, baterię butli lub zbiorników stałych gazu

płynnego, wewnętrzną instalację elektryczną, oświetlenia budynków, urządzenia

i wyposażenia kuchni i łazienki przeznaczone na pobyt ludzi” oraz „czy najemcy

lokalu socjalnego przysługuje zadośćuczynienie na podstawie art. 23 w zw.

z art. 448 k.c. w zw. z art. 23 ust. 1, 2 oraz 3 ustawy o ochronie praw lokatorów,

mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, od właściwej gminy,

w przypadku zakwaterowaniu go w lokalu niespełniającym definicji lokalu zgodnie

z obowiązującymi normami, zarówno w okresie obowiązywania umowy o najem

lokalu socjalnego, jak również po upływie okresu na jaki został zawarta umowa

w przypadku rozpoczęcia bezumownego korzystania z lokalu na podstawie

art. 18 ust. 1 i 2 ustawy”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest

zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie

może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno przede

wszystkim być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie

faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (zob.

postanowienie SN z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być

przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi

I CSK 2731/24

3

Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej

subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. postanowienia

SN: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r.,

III CZP 64/02, i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08). Konieczne jest przytoczenie

argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien

nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy

zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu

wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla

merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (zob. m.in. postanowienia

SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, i z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10).

Nie ma racji skarżący podnosząc, iż w sprawie występują istotne

zagadnienia prawne.

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów,

mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego nie zawiera definicji

lokalu socjalnego i nie nakłada na gminę wymogów, co do standardu wyposażenia

lokalu. Lokal socjalny cechuje obniżony standard. Powód otrzymał od gminy lokal

socjalny o odpowiedniej powierzchni z podstawowym wyposażeniem

zapewniającym zaspokojenie podstawowych warunków bytowych.

Podkreślenia wymaga, iż rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia

12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków lokalowych i technicznych, jakim powinny

odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690) nie miało

zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem powód otrzymał lokal socjalny od gminy

w 2017 r., tj. przed wejściem w życie powołanej regulacji. Słusznie Sąd drugiej

instancji wskazał, że uprzednio lokal o obniżonym standardzie mógł chociażby

dzielić pomieszczenia sanitarne z innymi lokalami bądź nie mieć centralnego

ogrzewania.

Nie ma racji skarżący, twierdząc, że w związku z warunkami panującymi

w lokalu socjalnym należy mu się zadośćuczynienie. Po pierwsze od 1 maja 2018 r.

powód zajmuje lokal bez tytułu prawnego. Wskazywane mankamenty lokalu nie

uniemożliwiały skarżącemu korzystanie z mieszkania przez 7 lat. Sam fakt

przyznania lokalu o obniżonym standardzie nie narusza godności człowieka

I CSK 2731/24

4

podlegającej ochronie w myśl art. 23 k.c. W konsekwencji skarżącemu nie należy

się zadośćuczynienie za warunki panujące w lokalu. Gdyby odczuwana przez

powoda krzywda, związana z niemożnością korzystania z udogodnień, jak

chociażby z urządzeń elektrycznych, była tak dojmująca, jak twierdzi w skardze,

z całą pewnością podjąłby jakiekolwiek kroki w celu zmiany takiego stanu rzeczy.

Żadne działania nie zostały jednak podjęte. Powód nie wyjaśnił również w żaden

sposób przyczyn takiego stanu rzeczy, wobec czego odmowa ta musi zostać

oceniona jako świadcząca o braku krzywdy podlegającej wynagrodzeniu na

podstawie art. 448 k.c.

Należy wskazać, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał,

że nie ma innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1

pkt 3 k.p.c.).

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. odmówił

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

SSN Adam Doliwa

(P.H.)

[SOP]