Lokal z zarejestrowaną firmą uznany za mieszkalny. SN odmówił przyjęcia skargi banku

Pozwany Bank S.A. z siedzibą w W. wywiódł skargę kasacyjną od wyroku

Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 16 maja 2025 r., wydanego w sprawie z powództwa

P. M. i A. P.-M. o ustalenie i zapłatę.

Skarżący przedstawił szereg szczegółowych zagadnień prawnych

związanych z oceną skutków eliminacji wybranych klauzul z umowy kredytu

hipotecznego indeksowanego walutą obcą oraz wskazał na potrzebę dokonania

przez Sąd Najwyższy wykładni przepisów stanowiących podstawę tych zagadnień.

Ponadto Bank wskazał na oczywistą zasadność skargi, wynikającą z

bezzasadnego – w jego ocenie – przypisania powodowi statusu konsumenta.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy wskazywal już wielokrotnie, że istotne zagadnienie prawne,

jako podstawa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania musi mieć charakter

doniosły z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nie może być rozwiązane w

świetle dotychczasowego orzecznictwa. Jego wyjaśnienie powinno się bowiem

przyczynić do rozwoju prawa (zob. np. postanowienia SN: z 26 października 2023

r., I CSK 76/23; z 20 października 2023 r., I CSK 1374/23; z 3.10.2023 r., I CSK

2591/23; z 15 września 2023 r., I CSK 4360/22; z 18 sierpnia 2023 r., I CSK

4091/22; z 2 sierpnia 2023 r., I CSK 6585/22; z 13 lipca 2023 r., I CSK 2570/22; z

30 maja 2023 r., I CSK 5362/22; z 24 kwietnia 2023 r., I CSK 5428/22).

Analogiczne wymaganie stawia się również potrzebie dokonania wykładni

określonego przepisu prawa. W ramach tej przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania należy przedstawić i uargumentować nierozwiązany jeszcze

problem lub nieujednoliconą jeszcze rozbieżność orzeczniczą. Jeżeli zaś wykładnia

tego przepisu została już dokonana lub ujednolicona, niezbędne jest podanie

dodatkowej argumentacji, dlaczego ustalona linia orzecznicza wymaga zmiany

(zob. np. postanowienia SN: z 25 października 2023 r., I CSK 2989/23; z 27

września 2023 r., I CSK 4679/22, z 17 sierpnia 2023 r., I CSK 5668/22; z 2 sierpnia

I CSK 2907/25

3

2023 r., I CSK 6585/22; z 14 czerwca 2023 r., I CSK 1231/23; z 16 marca 2023 r., I

CSK 4879/22).

W ostatnich latach do Sądu Najwyższego trafiło wiele spraw odnoszących

się do problemów prawnych opisanych przez skarżącego. W konsekwencji

ukształtowała się linia orzecznicza, uwzględniająca bogaty dorobek judykatury

TSUE. Rozwój orzecznictwa na temat tzw. „kredytów frankowych” zakończył się 25

kwietnia 2024 r. powzięciem przez SN w składzie całej izby uchwały III CZP 25/22,

mającej moc zasady prawnej ex lege (art. 87 ustawy o SN).

W uchwale SN podsumował dotychczasową linię orzeczniczą, przyjmując że:

1) W razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub

denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty

obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w

obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego

postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej

wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.

2) W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w

umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże

także w pozostałym zakresie.

3) Jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu

niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy

całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu,

powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na

rzecz każdej ze stron.

4) Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej

postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot

wypłaconych z tytułu kredytu rozpoczyna się co do zasady od dnia

następującego po dniu, w którym kredytobiorca zakwestionował

względem banku związanie postanowieniami umowy.

5) Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej

postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze

stron odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej

I CSK 2907/25

4

środków pieniężnych w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia

do chwili popadnięcia w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia.

Odstąpienie od zasady prawnej przyjętej przez skład całej izby jest zaś

możliwe tylko poprzez wydanie kolejnej uchwały w analogicznym składzie (art. 88

ustawy o SN).

Skarżący nie przedstawili zatem nowych problemów prawnych, które nie

zostałyby do tej pory rozwiązane przez Sąd Najwyższy.

Natomiast powołanie się na przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 3989 §

1 pkt 4 k.p.c. jest natomiast uzasadnione, jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na

pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z

przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni i w wyniku takiego naruszenia

prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. O przyjęciu

skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje samo oczywiste naruszenie

konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał

zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie

oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Skarżący zaś powinien uzasadnić tę

przesłankę, wskazując jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie kognicji

Sądu Najwyższego. Nie może więc powoływać się na wadliwość ustaleń

faktycznych, ani opierać na innych faktach niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia

(zob. np. postanowienia SN z 7 grudnia 2023 r., I CSK 5630/22; z 8 listopada 2023

r., I CSK 3494/23; z 20 października 2023 r., I CSK 1631/23 oraz z 25 września

2023 r., I CSK 903/23).

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika ustalenie, że pomimo

rejestracji działalności gospodarczej powoda w kredytowanym lokalu,

nieruchomość ta służyła do celów mieszkaniowych i stanowiła miejsce

zamieszkania jego i jego rodziny. Sam fakt rejestracji prowadzonej działalności

gospodarczej pod określonym adresem nie wpływa na mieszkalny charakter lokalu,

w szczególnosci jeśli nie pociąga za sobą fizycznego przystosowania tego lokalu do

potrzeb prowadzonej działalności, ograniczającego jego powierzchnię mieszkalną.

Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił

przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego

I CSK 2907/25

5

rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 7

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie.

[a.ł]