Kredyt indeksowany do waluty obcej. SN odmówił przyjęcia skargi banku

Pozwany Bank z siedzibą w W. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu

Apelacyjnego w Poznaniu z 8 kwietnia 2025 r., wydanego w sprawie z powództwa

M.Z i K.Z. o ustalenie i zapłatę.

I CSK 3116/25

2

Potrzebę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący uzasadnił

występowaniem w sprawie kilku zagadnień prawnych związanych ze skutkami

uznania niektórych postanowień umowy kredytu hipotecznego indeksowanego

wartością waluty obcej oraz potrzebą dokonania wykładni przepisów, na podstawie

których sformułowano te zagadnienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Istotne zagadnienie prawne jako podstawa przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania musi mieć charakter doniosły z punktu widzenia rozstrzygnięcia

sprawy i nie może być rozwiązane w świetle dotychczasowego orzecznictwa. Jego

wyjaśnienie powinno się bowiem przyczynić do rozwoju prawa (zob. np.

postanowienia SN: z 26 października 2023 r., I CSK 76/23; z 20 października 2023

r., I CSK 1374/23; z 3 października 2023 r., I CSK 2591/23; z 15 września 2023 r., I

CSK 4360/22; z 18 sierpnia 2023 r., I CSK 4091/22; z 2 sierpnia 2023 r., I CSK

6585/22; z 13 lipca 2023 r., I CSK 2570/22; z 30 maja 2023 r., I CSK 5362/22; z 24

kwietnia 2023 r., I CSK 5428/22).

Analogiczne wymaganie stawia się również potrzebie dokonania wykładni

określonego przepisu prawa. W ramach tej przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania należy przedstawić i uargumentować nierozwiązany jeszcze

problem lub nieujednoliconą jeszcze rozbieżność orzeczniczą. Jeżeli zaś wykładnia

tego przepisu została już dokonana lub ujednolicona, niezbędne jest podanie

dodatkowej argumentacji, dlaczego ustalona linia orzecznicza wymaga zmiany

(zob. np. postanowienia SN: z 25 października 2023 r., I CSK 2989/23; z 27

września 2023 r., I CSK 4679/22, z 17 sierpnia 2023 r., I CSK 5668/22; z 2 sierpnia

2023 r., I CSK 6585/22; z 14 czerwca 2023 r., I CSK 1231/23; z 16 marca 2023 r., I

CSK 4879/22).

W ostatnich latach do Sądu Najwyższego trafiło wiele spraw odnoszących

się do problemów prawnych opisanych przez skarżącego. W konsekwencji

ukształtowała się linia orzecznicza, uwzględniająca bogaty dorobek judykatury

TSUE. Rozwój orzecznictwa na temat tzw. „kredytów frankowych” zakończył się 25

kwietnia 2024 r. powzięciem przez SN w składzie całej izby uchwały III CZP 25/22,

mającej moc zasady prawnej ex lege (art. 87 ustawy o SN).

I CSK 3116/25

3

W uchwale SN podsumował dotychczasową linię orzeczniczą, przyjmując że:

1. W razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub

denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej

stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w

obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego

postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej

wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.

2. W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w

umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże

także w pozostałym zakresie.

3. Jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu

niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy

całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu,

powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na

rzecz każdej ze stron.

4. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej

postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot

wypłaconych z tytułu kredytu rozpoczyna się co do zasady od dnia

następującego po dniu, w którym kredytobiorca zakwestionował względem

banku związanie postanowieniami umowy.

5. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej

postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze

stron odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków

pieniężnych w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili

popadnięcia w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia.

Odstąpienie od zasady prawnej przyjętej przez skład całej izby jest zaś

możliwe tylko poprzez wydanie kolejnej uchwały w analogicznym składzie (art. 88

ustawy o SN).

Skarżący nie przedstawił zatem nowych problemów prawnych, które nie

zostałyby do tej pory rozwiązane przez Sąd Najwyższy.

Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił

przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego

I CSK 3116/25

4

rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 7

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców

prawnych.

Mariusz Załucki

[SOP]