Udział 1/9 w działce w O. Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej

Postanowieniem z 13 października 2023 r. Sąd Rejonowy w Opocznie, po

rozpoznaniu sprawy z wniosku H. Ł. o zasiedzenie, oddalił wniosek.

Postanowieniem z 8 kwietnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie

Trybunalskim zmienił ww. postanowienie w ten sposób, że stwierdził, iż Z. G.

nabyła z mocy prawa, przez zasiedzenie z dniem 13 września 1987 r., udział we

I CSK 3229/25

2

współwłasności wynoszący 1/9 części nieruchomości położonej w O. w obrębie

[…], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka […] o powierzchni […] ha i oddalił

apelację w pozostałej części.

W skardze kasacyjnej wnioskodawczyni, jako uzasadnienie wniosku

o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazała na przesłanki przedsądu przewidziane

w art. 3989 § 1 pkt 1, 4 k.p.c.

Zdaniem skarżącej w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, a

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki

skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).

Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach

kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,

nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,

jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia

z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością

lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia

orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.

przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy

dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem

Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej

oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest

zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia

rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie

może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie

zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania

w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7

I CSK 3229/25

3

czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada

2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK

627/18).

Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższa przesłanka

nie została wykazana. W uzasadnieniu nie powołano argumentów, które mogłyby

świadczyć, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. Wywód prawny

uzasadniający istnienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, a więc

cechującego się nowością i dotychczas niewyjaśnionego w orzecznictwie powinien

bowiem wskazywać na wątpliwości kwalifikowane, a nie zwykłe, które mogą być

rozstrzygnięte przez sąd powszechny w toku rozpoznawania sprawy (zob.

postanowienie SN z 26 września 2019 r., I CSK 228/19). Takich wątpliwości skarga

kasacyjna nie zawiera.

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1

pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia

prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej,

bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej

instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego

wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in. postanowienia

SN: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003

r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07).

Wywody, zawarte w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania, sprowadzają się do polemiki z zaskarżonym orzeczeniem, nie zaś

wykazania, że przy jego ferowaniu popełniono uchybienia w zakresie stosowania

prawa, które miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom.

Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu Najwyższego

do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej

instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem

postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu

przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

I CSK 3229/25

4

Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,

odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,

które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.

O wynagrodzeniu kuratora Sąd Najwyższy orzekł na podstawie § 4 pkt 1 w

zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października

2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Sąd ustalając wysokość

należnego kuratorowi wynagrodzenia nie stosował § 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018 roku w sprawie określenia wysokości

wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych

dla strony w sprawie cywilnej albowiem Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 23

kwietnia 2025 r. w sprawie o sygn. akt SK 89/22 uznał ww. przepisy za niezgodne

z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.

Jacek Grela

[…]

[a.ł]