SN odrzucił skargę banku w części i odmówił przyjęcia reszty, koszty dla klientów

Pozwany Bank S.A. w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu

Apelacyjnego w Poznaniu z 7 marca 2025 r., zaskarżając ten wyrok w całości,

wnosząc o jego uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy przez oddalenie

I CSK 326/26

2

powództwa w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz

poprzedzającego go wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

skarżący wskazał na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj. art. 3851 § 1 i 2

k.c. w zakresie, w jakim odnosi się on do skutków uznania postanowień umownych

za abuzywne i możliwości zastąpienia takich postanowień przepisami

dyspozytywnymi. Ponadto skarżący powołał się na istniejące w sprawie istotne

zagadnienie prawne: Czy brak możliwości oszacowania kwoty, którą strona umowy

kredytu będzie świadczyć w przyszłości stanowi per se o niejednoznaczności tego

postanowienia umownego, a w konsekwencji, czy postanowienie takie powinno

podlegać badaniu pod kątem abuzywności?

W odpowiedzi na skargę powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi do

rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Jedną z przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia jest interes prawny

w zaskarżeniu. Dla jego powstania konieczne jest istnienie stanu pokrzywdzenia

orzeczeniem (gravamen), który występuje, gdy zaskarżone orzeczenie narusza

interesy skarżącego (uchwała składu siedmiu sędziów SN z 15 maja 2014 r., III

CZP 88/13, OSNC 2014, nr 11, poz. 108). Skarżący nie ma interesu prawnego

w zaskarżeniu wyroku Sądu Apelacyjnego w części, w której ze względu na

cofnięcie pozwu został uchylony wyrok Sądu Okręgowego i nastąpiło umorzenie

postępowania. Oceny tej nie zmienia niefortunne sformułowanie tej części

orzeczenia. Nie budzi bowiem wątpliwości, że Sąd Apelacyjny nie zasądził

ponownie kwoty zasądzonej wcześniej przez Sąd pierwszej instancji, a jedynie

uchylił częściowo wyrok Sądu Okręgowego i umorzył postępowanie w określonym

zakresie. Dalsze rozstrzygnięcie zamieszone w pkt I. wyroku, obejmujące „nadanie

treści” wyrokowi pierwszoinstancyjnemu, było już bez wątpienia zbędne. Brak

interesu prawnego w zaskarżeniu powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej w tej

części, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c., jako niedopuszczalnej.

I CSK 326/26

3

Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na potrzebie

wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga wykazania,

jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, jest przedmiotem

rozbieżnej wykładni w orzecznictwie i na czym rozbieżność ta polega, co wymaga

przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych lub istotnie zbliżonych

stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w

danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu Najwyższego, z czego

potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy dorobek doktryny i

orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne jest ponadto,

podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej w art. 3989 § 1 pkt 1

k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu Najwyższego wykładnią

prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego.

Wykładnia art. 3851 § 1 i 2 k.c. we wskazanym w skardze zakresie,

w aktualnym orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości wobec

uchwały składu całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III

CZP 25/22 (OSNC 2024, nr 12, poz. 118).

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest

natomiast zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego

wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno

umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi,

niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu.

Sformułowane przez skarżącego zagadnienie prawne nie czyni zadość tym

wymaganiom, nie stanowi ono bowiem zagadnienia nowego, niewyjaśnionego

dotychczas w orzecznictwie (zob. m.in. wyroki SN: z 4 listopada 2011 r., I CSK

46/11; z 15 lutego 2013 r., I CSK 313/12; z 10 lipca 2014 r., I CSK 531/13). Nie ma

więc potrzeby ponownej wypowiedzi Sądu Najwyższego na tej płaszczyźnie.

Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności

nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

I CSK 326/26

4

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. odmówił

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w zakresie, w którym nie podlegała

odrzuceniu i zgodnie z art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2

w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października

2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych obciążył skarżącego

kosztami postępowania kasacyjnego.

Marcin Łochowski

(D.Z.)

[SOP]