Sąd Najwyższy nie przyjął skargi w sporze o zasiedzenie działki w K.

1. Postanowieniem z 28 lipca 2025 r., Sąd Okręgowy w Piotrkowie

Trybunalskim, w sprawie z wniosku M. M., J. M. z udziałem G. K., J. K., o

rozgraniczenie, w przedmiocie wniosku G. K. i J. K. o zasiedzenie na skutek

apelacji wnioskodawców od postanowienia częściowego Sądu Rejonowego w

Piotrkowie Trybunalskim z 29 października 2024 r., zmienił zaskarżone

I CSK 3267/25

2

postanowienie w ten sposób, że stwierdził, że J. i G. małżonkowie K. nabyli z mocy

prawa przez zasiedzenie z dniem 31 grudnia 2018 r. własność nieruchomości

położonej w K. (oznaczonej szczegółowo w postanowieniu).

2. Od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wywiedli

wnioskodawcy, zaskarżając postanowienie w całości.

3. Skarżący wnieśli o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując

się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

4. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu

postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na

ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości

orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu

prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub

oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń

umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji

skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona

w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi

kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony

wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie

służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej

jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest

usprawiedliwione.

5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na

skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do zagwarantowania, że

skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń,

będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek do

I CSK 3267/25

3

czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą

być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się

instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Tak więc, nie w każdej sprawie,

nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy

wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania,

w przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się wbrew obowiązującym regulacjom

sądem trzeciej instancji. Nie jest rolą Sądu Najwyższego korygowanie

ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej

indywidualnej sprawie.

6. Skarga kasacyjna nie zawiera argumentów dostatecznych dla uznania, że

skarżący skutecznie wykazał, iż w sprawie zachodzi powołana przesłanka z art.

3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

7. Złożenie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na

przesłance oczywistej jej zasadności oznacza, zgodnie z poglądem utrwalonym w

judykaturze, że skarżący musi przedstawić dokładny wywód, na czym – jego

zdaniem – polega oczywista zasadność skargi w danej sprawie z przytoczeniem

przepisów, których naruszenie ją spowodowało oraz argumentację wskazującą na

to, dlaczego opisane naruszenie doprowadziło do wydania oczywiście

nieprawidłowego orzeczenia. Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej, w trybie z art.

3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa

materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało

wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 8

października 2015 r., IV CSK 189/15 i przywołane tam orzecznictwo). Skarżący,

przedstawiając – jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej

„oczywiste naruszenie prawa” – powinien zatem wykazać kwalifikowany charakter

tego naruszenia (zob. postanowienia SN: z 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP

2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49;

z 15 kwietnia 2021 r., IV CSK 617/20).

8. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej skarżący wskazali, że skarga

jest „szczególnie uzasadniona celem zachowania jednolitości orzecznictwa w

I CSK 3267/25

4

sprawach o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie”.

Już w tym miejscu wskazać należy, że takie sformułowanie wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania prowadzi do negatywnej oceny tego

wniosku. Brak bowiem tego typu przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania. Można jedynie przyjąć z szerszego wywodu, że skarżący powoływali

się na przesłankę art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Ponadto, ogólny wywód, który został zawarty przy wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy potraktował jako uzasadnienie tego

wniosku. Sąd jednocześnie dostrzegł pogląd uczestników, wskazany w odpowiedzi

na skargę kasacyjną, stwierdzający że: „w ocenie Uczestników postępowania

skarżący nie zawarli w skardze kasacyjnej odpowiedniego wywodu

uzasadniającego wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania przez co zachodzi

nieusuwalna wada formalna skargi kasacyjnej co winno skutkować jej

odrzuceniem”.

W orzecznictwie SN wskazuje się, że wniosek o przyjęcie skargi do

rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast

podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do

rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą

być przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a

dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do

podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, ponieważ mimo że argumenty mogą być

podobne, to Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze

okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw

kasacyjnych i ich uzasadnienia (zob. postanowienia SN z 22 maja 2024 r., I CSK

786/24). Uznaje się, że nie ma możliwości pośredniego wyartykułowania wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z innych wniosków formalnych. W

konsekwencji tego nie można w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej doszukiwać

się fragmentów mogących wskazywać na uzasadnienie podstaw przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 k.p.c.

Jednak w kontekście niniejszej sprawy Sąd Najwyższy potraktował ogólny

wywód zawarty przy wniosku skarżących jako uzasadnienie tego wniosku.

I CSK 3267/25

5

Skarżący nie zawarli jednak w tym krótkim uzasadnieniu rozważań zawierających

przytoczenie przepisów, których naruszenie spowodowało oczywistą zasadność

skargi oraz argumentacji wskazującej na to, dlaczego opisane naruszenie

doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Można odnieść

wrażenie, że ta część skargi kasacyjnej stanowi „streszczenie” szerszych analiz

poczynionych w ramach uzasadniania podstaw skargi kasacyjnej.

Zatem tak skonstruowany wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania, nie może być uznany za prawidłowy, co powoduje, że skarga, w

ramach przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie mogła zostać przyjęta

do rozpoznania.

9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności

nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

10. Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.).

11. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 520 § 2

k.p.c. w związku z § 5 pkt 2, § 2 pkt 3 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych.

[a.ł]

Piotr Telusiewicz