Skarga pozwanego w sporze z Skarbem Państwa o odsetki odrzucona

Pozwany J.W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w

Katowicach z 25 marca 2024 r., w którym Sąd ten: zmienił wyrok Sądu

Okręgowego w Częstochowie z 27 stycznia 2022 r. w ten sposób, że określone w

nim odsetki zasądził za okres od 3 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty, a powództwo o

zapłatę odsetek za okres wcześniejszy oddalił (pkt 1); oddalił apelację pozwanego

w pozostałej części (pkt 2) i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego (pkt 3).

I CSK 3456/24

2

Pozwany zaskarżył powyższy wyrok co do pkt 1) oraz wniósł o jego

uchylenie w całości i zmianę przez oddalenie powództwa w całości lub przekazanie

sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach.

Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej w odpowiedzi na skargę

kasacyjną wniosła o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania, jej oddalenie oraz

o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym

według norm prawem przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3984 § 1 pkt 1 k.p.c. skarga kasacyjna powinna zawierać

m.in. oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest

ono zaskarżone w całości czy w części. Zgodnie z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. skarga

taka powinna zawierać wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia

z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany. Niezamieszczenie w skardze

kasacyjnej wniosku o uchylenie lub o uchylenie i zmianę zaskarżonego wyroku

w całości lub części stanowi istotną wadę konstrukcyjną skargi kasacyjnej, której

nie można usunąć w trybie przewidzianym dla usuwania braków formalnych pisma

procesowego, skutkującą odrzucenie takiej skargi a limine bez uprzedniego

postępowania sanacyjnego (zob. np. postanowienie SN z 21 marca 2000 r., II CKN

711/00, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 151).

Bezwzględnym wymogiem skargi kasacyjnej jest także, aby zakres

zaskarżenia i wniosek o uchylenie lub o uchylenie i zmianę orzeczenia były ze sobą

ściśle skorelowane, przy czym brak tej korelacji skutkuje odrzuceniem skargi

(zob. m.in. postanowienia SN: z 12 października 2007 r., V CSK 309/07, OSNC-ZD

2008, nr 3, poz. 81; z 23 sierpnia 2012 r., III CSK 161/12; z 10 maja 2024 r., III CZ

365/23, i z 13 sierpnia 2024 r., I CSK 1066/23).

Przypomnieć także należy, że w orzecznictwie dominuje przy tym

stanowisko, że Sąd Najwyższy nie może ustalić zakresu i treści wskazanych

wymagań konstrukcyjnych skargi w drodze jakichkolwiek zabiegów

interpretacyjnych (zob. postanowienie SN z 11 stycznia 2011 r., V CSK 272/10).

Pozwany zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w części, a wniósł o jego

uchylenie w całości. Skoro w badanej skardze kasacyjnej brak korelacji między

I CSK 3456/24

3

zakresem zaskarżenia a zakresem wniosku kasacyjnego, to wada taka musi

skutkować jej odrzuceniem.

Ponadto mając na względzie zakres zaskarżenia wyroku Sądu Apelacyjnego

zauważyć należy, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że jedną

z przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia (środka prawnego) jest interes

prawny w zaskarżeniu. Dla jego powstania konieczne jest istnienie stanu

pokrzywdzenia orzeczeniem (gravamen), który występuje, gdy zaskarżone

orzeczenie narusza interesy skarżącego (zob. m.in.: uchwałę składu siedmiu

sędziów SN z 15 maja 2014 r., III CZP 88/13, OSNC 2014, Nr 11, poz. 108; wyrok

SN z 2 lipca 2015 r., V CSK 421/14; postanowienia SN z 25 lutego 2015 r., V CSK

450/14, i z 25 maja 2023 r., I CSK 528/23).

Skarżący nie miał interesu prawnego w zaskarżeniu punktu 1 wyroku Sądu

Apelacyjnego, zmieniającego zaskarżony wyrok w punkcie 1 o tyle, że określone

w nim odsetki zasądził za okres od 3 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty, a powództwo

o zapłatę odsetek za okres wcześniejszy oddalił. W tym zakresie Sąd drugiej

instancji orzekł bowiem na korzyść pozwanego. Brak interesu prawnego

w zaskarżeniu powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej

na podstawie art. 3986 § 2 i 3 k.p.c. (zob. postanowienie SN z 16 kwietnia 2021 r.,

I CSK 484/20). Nawet zatem bez wystąpienia wskazanych powyżej braków

konstrukcyjnych skarga pozwanego w zakresie odnoszącym się do pkt 1

zaskarżonego wyroku podlegałaby odrzuceniu.

Na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu

już na etapie badania jej przez Sąd drugiej instancji. W związku z brakiem podjęcia

stosownych działań przez Sąd Apelacyjny, Sąd Najwyższy orzekł, jak w punkcie 1

sentencji postanowienia (art. 3986 § 3 w zw. art. 3986 § 2 k.p.c.).

Oddalając wniosek Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej

o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy miał na

względzie, że wniosek ten nie był powiązany z odrzuceniem skargi kasacyjnej.

Skoro wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego połączony był

z innym oczekiwanym rozstrzygnięciem, to tym samym kosztów sporządzenia

i wniesienia odpowiedzi na skargę nie można uznać za koszty celowej obrony,

I CSK 3456/24

4

gdy skarga kasacyjna została odrzucona (zob. np. orzeczenie SN z 15 listopada

1934 r., C II 1677/34, Zb. Urz. z 1935 r. poz. 204, i postanowienia SN: z 11 stycznia

2002 r., III CKN 563/01; z 21 stycznia 2022, I CSK 36/22).

Maciej Kowalski

(a.z.)

[SOP]