Kredyt w euro z tabelą kursową banku. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi banku

Wyrokiem z 31 marca 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził od

pozwanego Bank w W. na rzecz powoda G.K. następujące kwoty: 9 327, 89 zł oraz

57 845,39 Euro, zastrzegając że spełnienie świadczenia powinno nastąpić za

jednoczesnym zaoferowaniem przez powoda pozwanemu kwoty 389 700 zł albo

I CSK 3483/24

2

zabezpieczeniem roszczenia pozwanego o zapłatę tej kwoty; w pozostałym

zakresie powództwo o zapłatę oddalił; ustalił, że umowa o kredyt hipoteczny

zawarta 23 lutego 2010 r., pomiędzy poprzednikiem prawnym pozwanego (Bank

spółka akcyjna z siedzibą w W.) a G.K. jest nieważna oraz orzekł o kosztach

procesu.

Wyrokiem z 27 marca 2024 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie – orzekając na

skutek apelacji pozwanego - oddalił apelację i orzekł o kosztach postępowania

apelacyjnego.

Orzeczenie to zostało zaskarżone skargą kasacyjną przez pozwanego.

Skarżący we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powołał się na przesłanki

z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.

Zdaniem skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,

wyrażające się w następujących pytaniach:

1. „Czy możliwe jest ustalenie nieważności umowy kredytu indeksowanego do

waluty obcej wskutek uznania przez Sąd za niedozwolone postanowień

umowy kredytu dotyczących sposobu ustalania kursu waluty obcej poprzez

odesłanie do tabeli kursowej stosowanej przez bank, jeżeli po ich usunięciu

treść umowy nie wykracza poza granice swobody umów w rozumieniu art.

3531 k.c. ani nie jest sprzeczna z treścią art. 69 ust. 1 i 2 Prawa Bankowego

w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawą z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie

ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw?”;

2. „Czy przepis art. 358 k.c. w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia

umowy (tj. w brzmieniu z dnia 2 marca 2010 r.) na zasadzie art. 56 k.c. może

zostać zastosowany jako przepis dyspozytywny wprowadzając w miejsce

postanowień umowy i regulaminu wyeliminowanych ze stosunku prawnego

z powodu nieważności, postanowienia wynikające z ogólnych przepisów

Kodeksu cywilnego?”.

Ponadto zdaniem pozwanego w sprawie istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów:

I CSK 3483/24

3

1. art. 3851 § 1, 3 i 4 k.c. w zakresie możliwości uznania za indywidualnie

uzgodnione takiego postanowienia, którego treść konsument miał możliwość

negocjowania lub wybrania spośród kilku alternatywnie przedstawionych

propozycji postanowień, a nie przejawił takiej woli, w konsekwencji przyjęcie,

że konsument zaakceptował jego treść w postaci zaproponowanej przez

przedsiębiorcę i w związku z tym nie miał woli modyfikacji postanowień

umowy zaoferowanej mu przez przedsiębiorcę;

2. art. 3851 § 1 i 2 w zw. z art. 58 § 1 i 3 k.c. oraz art. 56 k.c. w zakresie

możliwości stwierdzenia przez sąd nieuczciwości tylko niektórych elementów

warunku umownego w postaci klauzuli indeksacyjnej (klauzuli ryzyka

walutowego/waloryzacyjnej), i w konsekwencji eliminacji zapisu umownego

wyłącznie w zakresie wyliczenia wysokości zobowiązania kredytobiorcy oraz

ustalenia wysokości poszczególnych rat kredytu i ich zaliczenia na poczet

zobowiązania kredytowego, z zastosowaniem tabeli kursowej stosowanej

przez bank (klauzuli przeliczeniowej) oraz zastąpienia go innym sposobem

określenia kursu waluty obcej wynikającym z przepisów prawa lub zwyczaju,

np. jednoznacznym postanowieniem odnoszącym się do średniego kursu

banku centralnego (NBP), co nie rodziłoby potrzeby zastąpienia

wyeliminowanej treści jakimkolwiek przepisem prawa.

Powód w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o odmowę przyjęcia jej do

rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego

rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej

doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi

swoje źródło w interesie publicznym. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy

przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne

zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi

nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd

Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej

I CSK 3483/24

4

okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne

i ich uzasadnienie. Cel wymagania określonego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być

osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze

publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej

pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją

sądową i nie jest jego rolą usuwanie błędów w zakresie wykładni i stosowania

prawa w każdej indywidualnej sprawie.

W judykaturze Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, że wskazanie

przyczyny określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. nakłada na skarżącego obowiązek

przedstawienia zagadnienia o charakterze abstrakcyjnym wraz z argumentami

prowadzącymi do rozbieżnych ocen prawnych, wykazania, że nie zostało ono

rozstrzygnięte w dotychczasowym orzecznictwie, a wyjaśnienie go ma istotne

znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy, ale także innych

podobnych spraw, przyczyniając się do rozwoju prawa (zob. m.in. postanowienia

Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11

i z 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151).

Oparcie natomiast wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na

tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga

wykazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie

doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane

przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub

podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć. Nie istnieje przy tym

istotne zagadnienie prawne ani potrzeba wykładni przepisów prawa, jeżeli Sąd

Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii tego zagadnienia oraz wykładni

przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą

żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu (zob. m. in. postanowienia

Sądu Najwyższego z 17 marca 2015 r., I PK 4/15, niepubl.; z 23 kwietnia 2015 r.,

I CSK 691/14, niepubl.; i z 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, niepubl.).

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia tych

wymagań, problematyka, na którą wskazuje skarżący, była bowiem wielokrotnie

I CSK 3483/24

5

przedmiotem wypowiedzi w nowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego –

w odniesieniu do zbliżonych treścią umów kredytowych indeksowanych do waluty

obcej - a pozwany przekonująco nie wykazał, by istniała potrzeba ponownej

wypowiedzi Sądu Najwyższego w tym przedmiocie. Nie wykazał także, zwłaszcza

w kontekście orzecznictwa TSUE i najnowszego orzecznictwa Sądu Najwyższego,

by aktualnie istniały poważne rozbieżności w orzecznictwie w kwestiach

poruszonych we wniosku. Okoliczność, że in casu kredyt był indeksowany do Euro

oceny tej nie zmienia, nie zaistniały bowiem odmienności uzasadniające kolejną

wypowiedź Sądu Najwyższego w kwestiach objętych wnioskiem i skarżący na

odmienności takie w uzasadnieniu wniosku nie wskazuje.

W sprawie nie zaistniał problem stwierdzenia przez Sąd Apelacyjny

nieuczciwości jedynie części klauzuli indeksacyjnej, skoro Sąd ten stwierdził w niej

abuzywność zarówno klauzuli kursowej jak i klauzuli ryzyka walutowego w związku

z niedopełnieniem przez pozwanego obowiązków informacyjnych w zakresie

ekspozycji powoda na nieograniczone ryzyko walutowe. Nieadekwatne do

okoliczności sprawy jest zatem rozstrzyganie problemu dotyczącego konsekwencji

stwierdzenia abuzywności jedynie klauzuli kursowej dla całego mechanizmu

indeksacji przewidzianego w umowie.

Ponadto, w aktualnym orzecznictwie TSUE rozróżnia się abuzywność

postanowień dotyczących kryteriów przeliczania waluty krajowej na walutę

indeksacji (klauzule kursowe, spreadowe), od klauzul ryzyka walutowego,

dotyczących obciążenia konsumenta negatywnymi następstwami deprecjacji waluty

krajowej, jako kompensata za korzystniejszą stopę procentową (zob. m.in. wyroki

z 20 września 2017 r., C- 186/16, Ruxandra Andruciuc i in. Banca Romaneascu;

z 22 lutego 2018 r., C-119/17; z 20 września 2018 r., C – 51/17, OTP Bank Nyrt.

I in. przeciwko Terez Illyez i in.). W nowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego

wyjaśniono natomiast, że klauzula ryzyka walutowego nie może funkcjonować bez

klauzuli kursowej określającej przeliczenie zobowiązań stron celem ustalenia

wysokości ich świadczenia. Z kolei klauzula spreadowa nie ma racji bytu w umowie,

w której nie zastosowano mechanizmu indeksacji i wynikającej z niego narażenia

konsumenta na ryzyko kursowe. W konsekwencji stwierdzono, że klauzule

przeliczeniowe i klauzule ryzyka walutowego składające się na przyjęty w umowach

I CSK 3483/24

6

kredytowych mechanizm waloryzacji - są ze sobą ściśle powiązane, a ich

rozszczepienie jest zabiegiem sztucznym. Stwierdzenie zatem abuzywności

klauzuli przeliczeniowej prowadzi, w przypadku odmowy potwierdzenia przez

konsumenta niedozwolonych postanowień umowy, do jej upadku ( zob. m.in. wyroki

Sądu Najwyższego z 27 listopada 2019 r., II CSK 483/18, OSP 2021, z. 2, poz. 7;

z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, z. B, poz. 20; z 10 maja

2022 r., II CSKP 285/22, niepubl.; z 13 maja 2022 r., II CSKP 464/22, niepubl.;

z 8 listopada 2022 r., II CSKP 1153/22, niepubl.; z 26 stycznia 2023 r., II CSKP

722/22, niepubl.; z 20 lutego 2023 r., II CSKP 809/22, niepubl.; i z 18 kwietnia

2023 r., II CSKP 1511/22, niepubl.).

Przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie uzasadniają także

zagadnienia i wątpliwości wykładnicze sprowadzające się kwestii możliwości

uzupełnienia luk w umowie, w której wystąpiły klauzule abuzywne.

W judykaturze Sądu Najwyższego utrwalony jest obecnie pogląd, że

w przypadku, gdy eliminacja niedozwolonego postanowienia umownego

doprowadzi do takiej deformacji umowy, że na podstawie pozostałej jej treści nie da

się odtworzyć praw i obowiązków stron, to nie można przyjąć, że strony są

związane pozostałą częścią umowy. Umowa będzie dotknięta nieważnością, gdy

bez abuzywnych postanowień jej obowiązywanie nie jest możliwe w świetle prawa

krajowego i nie zaszły przesłanki umożliwiające zastosowanie regulacji zastępczej,

a konsument postanowień abuzywnych nie potwierdził, nie udzielając następczo

świadomej i wolnej zgody na te klauzule i tym samym odmawiając przywrócenia im

skuteczności z mocą wsteczną.

Dotyczy to sytuacji, gdy określenie wysokości należności obciążającej

kredytobiorcę w umowie kredytu powiązanej z walutą obcą z odwołaniem do tabel

kursowych ustalanych jednostronnie przez bank, bez wskazania obiektywnych

kryteriów oznaczania kursu waluty obcej, jest nietransparentne, pozostawia pole do

arbitralnego działania banku i w ten sposób obarcza kredytobiorcę

nieprzewidywalnym ryzykiem oraz narusza równorzędność stron umowy kredytu.

Takie postanowienia są niedopuszczalne, jako kształtujące prawa i obowiązki

konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego

interesy, a ich bezskuteczność – niezależnie od dalszych postanowień umowy,

I CSK 3483/24

7

w tym wyrażających ryzyko walutowe – może prowadzić do upadku umowy

w całości ( zob. m.in. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego

z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56 ; wyroki Sądu

Najwyższego z 1 marca 2017 r., IV CSK 285/16; z 24 października 2018 r., II CSK

632/17; z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18; z 16 września 2021 r., I CSKP

166/21; z 13 maja 2022 r., II CSKP 464/22, niepubl.; z 9 września 2022 r., II CSKP

794/22, niepubl. oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 27 kwietnia 2023 r.,

I CSK 3629/22, niepubl.).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się także pogląd, że

niedopuszczalne jest przekształcenie kredytu powiązanego z walutą obcą w kredyt

złotowy oprocentowany stawką LIBOR lub WIBOR. Wyeliminowanie bowiem ryzyka

kursowego, charakterystycznego dla umowy kredytu powiązanego z walutą obcą,

byłoby równoznaczne z tak daleko idącą modyfikacją umowy, że umowę taką

należałoby uznać za umowę o odmiennej istocie i charakterze, co prowadzi do

wniosku, że po wyeliminowaniu tego rodzaju klauzul utrzymanie umowy

o charakterze zamierzonym przez strony nie jest możliwe co przemawia za jej

całkowitą nieważnością (zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2019 r.,

V CSK 382/18, OSNC – ZD 2021, nr 2, poz. 20; z 24 lutego 2022 r., II CSKP 45/22,

niepubl.; z 10 maja 2022 r., II CSKP 285/22, niepubl.; z 13 maja 2022 r., II CSKP

405/22 i II CSKP 293/22, niepubl.; z 27 maja 2022 r., II CSKP 395/22, niepubl.;

i z 24 czerwca 2022 r., II CSKP 10/22, niepubl.).

W ugruntowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest także

pogląd, że nie jest możliwe – wbrew woli konsumenta - zastąpienie

niedozwolonego postanowienia umownego odsyłającego do kursu waluty

wynikającego z tabeli bankowej odwołaniem do kursu średniego ustalanego przez

NBP względnie kursu rynkowego waluty (zob. m.in. postanowienie Sądu

Najwyższego z 23 sierpnia 2022 r., I CSK 1669/22, niepubl.; wyroki Sądu

Najwyższego z 24 lutego 2022 r., II CSKP 45/22; z 10 maja 2022 r., II CSKP

163/22, II CSKP 285/22 i II CSKP 382/22, niepubl.; z 19 maja 2022 r., II CSKP

985/22; i z 20 maja 2022 r., II CSKP 403/22, niepubl.).

Wykluczono również możliwość wypełnienia luki w umowie po

wyeliminowaniu z niej postanowień abuzywnych przez odwołanie do art. 69 ust. 3

I CSK 3483/24

8

ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz.U. z 2020 r., poz. 1896).

Przyjęto, że wejście w życie ustawy z 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo

bankowe oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011, nr 165, poz. 984 dalej:

„ustawa antyspreadowa”) nie pozwala w pełni wyeliminować z umowy postanowień

zawierających niejasne reguły przeliczania należności kredytowych. Sankcje

będące konsekwencją abuzywności postanowień umownych działają bowiem ze

skutkiem ex tunc, co oznacza, że zdarzenia o charakterze następczym w stosunku

do daty zawarcia umowy – z wyjątkiem woli konsumenta – pozostają bez znaczenia

dla stwierdzenia abuzywności postanowień umowy. O tym bowiem czy

postanowienie jest niedozwolone decydują okoliczności z chwili zawarcia umowy

(zob. m.in. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 20 czerwca

2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 2 oraz orzecznictwo TSUE

przytoczone w jej uzasadnieniu). Ponadto ustawa antyspreadowa nie zawiera

przepisów o charakterze dyspozytywnym, które mogłyby zastąpić nieuczciwe

klauzule zawarte w umowach kredytowych. Nie stwarza też podstawy do

formułowania przez kredytobiorców roszczeń przeciwko bankom o zobowiązanie do

złożenia oświadczenia woli o zmianę postanowień umowy od chwili jej zawarcia,

a umożliwia jedynie dokonanie zmiany postanowień umowy dotyczących sposobu

waloryzacji niespłaconych rat na przyszłość. Nie oznacza to jednak, że nakłada na

nich obowiązek zachowania takiej formy spłaty albo wyłącza możliwość zgłoszenia

roszczeń powstałych na gruncie umów niespełniających wymagań stawianych

umowom kredytowym w stosunkach z konsumentami (zob. m.in. wyroki Sądu

Najwyższego z 13 maja 2022 r., II CSKP 405/22, niepubl. i z 28 lipca 2023 r., I CSK

611/22, niepubl.).

Możliwości usunięcia luki w umowach kredytowych nie stwarza także art.

358 § 2 k.c. wprowadzony do kodeksu cywilnego z dniem 24 stycznia 2009 r.

ustawą z dnia 23 października 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz

ustawy – Prawo dewizowe, Dz.U. z 2008 r., Nr 228, poz. 1506). Niezależnie od

argumentacji wyżej przytoczonej, dotyczy on bowiem zobowiązań wyrażonych

w walucie obcej, a w przypadku kredytu indeksowanego do Euro waluta obca

stanowi jedynie miernik wartości zobowiązania zaciągniętego w walucie polskiej

i świadczeń spełnianych przez kredytobiorców. Spełnienie przez Bank świadczenia

I CSK 3483/24

9

w walucie obcej było od początku wyłączone, a kwota kredytu mogła być

wypłacona wyłącznie w złotych. Nie ma zatem istotnego znaczenia, że przepis ten

obowiązywał w dacie zawarcia umowy łączącej strony.

Nie można też dokonać wykładni umów kredytowych na podstawie art. 65 §

2 k.c. lub art. 56 k.c., już po usunięciu z nich postanowień abuzywnych, w celu

ustalenia zgodnego celu i zamiaru stron co do sposobu ustalenia kursu Euro.

Sprowadzałoby się to bowiem do zmiany treści klauzuli indeksacyjnej, prowadząc

do zmiany jej rozumienia przez wprowadzenie odesłania do wartości rynkowej

Euro. Dla rozstrzygnięcia o utrzymaniu umowy w mocy nieadekwatne jest

odwoływanie się do hipotetycznej woli stron, groziłoby to bowiem ryzykiem

dalszego pogorszenia sytuacji strony dotkniętej nadużyciem, gdyby strona, która

narzuciła niedozwolone postanowienie umowne wywodziła, że nie zawarłaby

umowy z jego pominięciem.

Zgodnie z orzecznictwem TSUE art. 5 i 6 Dyrektywy należy bowiem

interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie temu, by sąd krajowy,

który stwierdził nieuczciwy charakter warunku umowy dokonał wykładni tego

warunku w celu złagodzenia jego nieuczciwego charakteru, nawet jeśli taka

wykładnia odpowiadałaby wspólnej woli stron. W konsekwencji art. 6 ust. 1

Dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że niezgodny z tym artykułem jest

przepis prawa krajowego dający sądowi możliwość uzupełnienia umowy przez

zmianę treści owego warunku. Możliwość taka istniałaby tylko w przypadku, gdyby

stwierdzenie nieważności nieuczciwego warunku zobowiązywało sąd do

unieważnienia umowy w całości, narażając tym samym konsumenta na szczególnie

niekorzystne konsekwencje (zob. wyroki TSUE z 18 listopada 2021 r. C – 212/20,

M.P., B.P. przeciwko „A” i z 29 kwietnia 2021 r., C – 19/20, Bank BPH).

Nie jest także możliwe zaradzenie lukom wynikającym z usunięcia

nieuczciwego warunku zawartego w umowie kredytowej przez zastosowanie

przepisów prawa krajowego, które mogłyby mieć zastosowanie do umowy tylko

odpowiednio lub przez analogię i które odzwierciedlają regułę obowiązującą

w krajowym prawie zobowiązań (zob. wyrok TSUE z 16 marca 2023 r., C-6/22,

M.B.,U.B.,M.B. przeciwko X S.A.). Takie rozwiązanie stałoby w sprzeczności

z celami prewencyjnymi Dyrektywy w postaci zniechęcenia przedsiębiorców do

I CSK 3483/24

10

wykorzystywania w zawieranych umowach nieuczciwych postanowień umownych

(zob. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z 24 października 2018 r., II CSK 632/17,

niepubl. i z 27 listopada 2019 r., II CSK 483/18; postanowienia Sądu Najwyższego

z 12 września 2023 r., I CSK 5858/22 i I CSK 5941/22, niepubl.; zob. także wyrok

TSUE z 8 września 2022 r., C-80/21, C-81/21, C-82/21). W tym ostatnim

orzeczeniu Trybunał stwierdził, że z przedłożonych mu materiałów sprawy nie

wynika, by istniały przepisy prawa polskiego o charakterze dyspozytywnym,

mogące zastąpić nieuczciwe warunki umowne, podkreślając niedopuszczalność

sądowej modyfikacji treści postanowienia nieuczciwego w drodze wykładni

sądowej.

Stwierdzenie nieważności umowy mieści się przy tym w zakresie sankcji,

jaką Dyrektywa przewiduje w związku z wykorzystywaniem przez przedsiębiorcę

nieuczciwych postanowień umownych. Uzupełnienie umowy przez sąd i dokonanie

zmiany treści abuzywnego postanowienia mogłoby zagrażać realizacji

długoterminowego celu ustanowionego w art. 7 Dyrektywy, prowadząc do

wyeliminowania zniechęcającego skutku wywieranego na przedsiębiorców przez

zwykły brak stosowania takich warunków wobec konsumentów. Byliby oni w ten

sposób zachęcani do stosowania nieuczciwych warunków, wiedząc, że nawet

gdyby miały być one uznane za bezskuteczne, to umowa mogłaby zostać

uzupełniona w niezbędnym zakresie przez sąd krajowy, co pozostałoby bez wpływu

na jej ważność i bez istotnego uszczerbku dla ich interesów (zob. m.in. wyroki

TSUE z 14 czerwca 2012 r., C-618/10 Banco Español de Crédito SA; z 30 kwietnia

2014 r., C 26-13, Árpad Kásler, Hajnalka Káslernè Rábai przeciwko OTP

Jelzálogbank Zrt; z 26 marca 2019 r., C-70/17 i C-179/17, Abanca Corporación

Bancaria SA i Bankia SA oraz wyrok Sądu Najwyższego z 27 listopada 2019 r.,

II CSK 483/18).

Przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie uzasadnia także

problematyka dotycząca uznawania postanowień umownych za indywidualnie

uzgodnione w rozumieniu art. 3851 § 1 i 4 k.c. Nie ulega bowiem żadnej

wątpliwości, że za indywidualnie uzgodnione mogą być uznane tylko te

postanowienia, które zostały przyjęte w drodze osiągniętego przez strony

kompromisu. Postanowienia zaproponowane w całości przez jedną ze stron

I CSK 3483/24

11

i w takiej formie włączone do umowy, nie mogą być uznane za indywidualnie

uzgodnione, także wtedy gdy druga strona miała hipotetyczną możliwość negocjacji

ich treści. W konsekwencji dokonanie przez konsumenta wyboru między różnego

rodzaju umowami oferowanymi przez bank nie stanowi formy indywidualnego

uzgodnienia, nie świadczy bowiem o rzeczywistym wpływie konsumenta na treść

postanowień umowy zawieranej z bankiem ( zob. m.in. wyroki Sądu Najwyższego

z 27 kwietnia 2023 r., II CSKP 1027/22, niepubl. oraz z 3 grudnia 2024 r., II CSKP

1803/22 i orzecznictwo przytoczone w jego uzasadnieniu).

Z tych względów – uznając, że argumentacja przedstawiona we wniosku

w zestawieniu z przywołanym orzecznictwem Sądu Najwyższego oraz

orzecznictwem unijnym - nie stwarza podstawy do kolejnej wypowiedzi Sądu

Najwyższego w przedstawionej przez skarżącego problematyce, na podstawie art.

3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania.

O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie

art. 98 § 1 i 3 oraz art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 398²¹ k.p.c.

i § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023,

poz. 1964, ze zm.).

Monika Koba

[A.T.]

[SOP]