Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
I CSK 3539/25
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna Wydział I
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
25 marca 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Zasądzono
2700 zł
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Bank w sporze o kredyt frankowy nie dostał rozpoznania skargi kasacyjnej

Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania

Spór

Klienci V.J. i W.J. pozwali bank o zapłatę w sprawie kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego. Bank zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 23 lipca 2025 r. (VIII ACa 1316/25) skargą kasacyjną.

Ustalenia sądu

Bank wskazywał na zagadnienia prawne dotyczące klauzul kursowych, skutków nieważności umowy oraz wyroku TSUE w sprawie C-396/24. SN ustalił, że te kwestie zostały już wyczerpująco wyjaśnione w orzecznictwie SN i TSUE.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej i zasądził od banku na rzecz każdego z powodów po 2700 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od upływu tygodnia od doręczenia postanowienia do dnia zapłaty.

Dlaczego

Skarga nie spełniała przesłanek z art. 3989 § 1 k.p.c., ponieważ przedstawione zagadnienia zostały już rozstrzygnięte, a wyrok TSUE w sprawie C-396/24 dotyczy wyłącznie żądań przedsiębiorcy, a nie konsumenta.

Dla firm

Bank nie może ponownie otwierać w skardze kasacyjnej kwestii abuzywności klauzul kursowych i skutków nieważności kredytu, które SN wyjaśnił już w uchwale III CZP 25/22 i w wcześniejszym orzecznictwie.

Więcej o sprawie

Bank powoływał się na wyrok TSUE z 19 czerwca 2025 r. w sprawie C-396/24, ale SN uznał, że wyrok ten dotyczy żądań banku, a nie konsumenta.

Konkludując, należy przyjąć, że kwestie podniesione przez skarżącego we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały już wyczerpująco wyjaśnione w orzecznictwie SN i TSUE i obecnie nie wymagają dalszej analizy.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Zasądzono
2700 zł
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział I
Sygnatura
I CSK 3539/25

Treść orzeczenia około 16 minut czytania

I CSK 3539/25

POSTANOWIENIE

25 marca 2026 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Krzysztof Wesołowski

na posiedzeniu niejawnym 25 marca 2026 r. w Warszawie

w sprawie z powództwa V.J. i W.J.

przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.

o zapłatę,

na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.

od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie

z 23 lipca 2025 r., VIII ACa 1316/25,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od pozwanego na rzecz każdego z powodów po

2700 zł (dwa tysiące siedemset) złotych z odsetkami ustawowymi

za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia

postanowienia pozwanemu do dnia zapłaty.

Uzasadnienie

W związku ze skargą kasacyjną pozwanego Bank S.A. w W. od wyroku

Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 23 lipca 2025 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

I CSK 3539/25

2

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania

przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie

i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych

funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć

rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo

jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej

funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której

rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa,

skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie

ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej

indywidualnej sprawie.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na

przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Przesłanki te nie zostały

spełnione.

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest

zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie

może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno przede

wszystkim być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie

faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, a jednocześnie

być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi

Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej

subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu. Konieczne jest przytoczenie

argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien

nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy

zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu

wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla

merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (zob. postanowienie SN z 30

września 2025 r., I CSK 425/24).

Natomiast oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na

tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

I CSK 3539/25

3

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, wymaga

wykazania, że określony przepis prawa, mimo iż budzi poważne wątpliwości, nie

doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane

przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub

podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia SN

z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07).

Skarżącego obciąża obowiązek przedstawienia odrębnej i pogłębionej argumentacji

prawnej wskazującej na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, zawierającej szczegółowy opis tego, na

czym polegają poważne wątpliwości interpretacyjne (por. postanowienia SN

z 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09; z 12 grudnia 2008 r., II PK 220/06).

Zdaniem skarżącego w ramach niniejszej sprawy wystąpiła potrzeba

wykładni przepisów art. 3851 § 1 i 2 k.c. wywołujących rozbieżności w orzecznictwie

Sądu Najwyższego, „dotyczące tego, które postanowienia charakterystyczne dla

umów kredytu indeksowanych do franka szwajcarskiego są abuzywne,

w przypadku stwierdzenia przez sąd, że uprawnienie banku do ustalania kursu

franka szwajcarskiego narusza rażąco interesy konsumenta i jest niezgodne

z dobrymi obyczajami: czy abuzywna jest wówczas wyłącznie Klauzula Kursowa

określająca sposób ustalenia wartości franka szwajcarskiego, czy też wszystkie

postanowienia dotyczące indeksacji kredytu, tj. Klauzula Kursowa i Klauzula

Ryzyka Walutowego stanowiąca, że wysokość zobowiązań z umowy kredytu

zależna jest od zmiennej na przestrzeni obowiązywania umowy wartości waluty

obcej?”.

Jednocześnie według autora skargi kasacyjnej w sprawie wystąpiły istotne

zagadnienia prawne sprowadzające się do odpowiedzi na następujące pytania:

1. „Czy na etapie oceny możliwości obowiązywania umowy po usunięciu

postanowienia abuzywnego, tj. na etapie, poprzedzającym etap zastępowania

postanowienia abuzywnego przepisem dyspozytywnym, o którym mowa

w orzeczeniach TSUE C-26/13 Kasler, C-260/18 Dziubak i C-932/19 OTP

Jelzalogbank Zrt, dopuszczalne jest ustalenie treści umowy (stosunku prawnego)

w zakresie, który był regulowany przez abuzywną normę, na podstawie art. 65 § 1 i

2 k.c. lub art. 56 k.c. w zw. z art. 41 ustawy - Prawo wekslowe lub art. 56 k.c. w zw.

I CSK 3539/25

4

z art. 358 § 2 k.c. lub art. 56 k.c. w zw. ze wskazanymi w przypisie

kilkudziesięcioma przepisami, z których na zasadzie analogii iuris lub analogii legis

wynika, że w polskim prawie obowiązuje generalna norma, zgodnie z którą wartość

waluty obcej określa się według kursu średniego NBP?”

2. „Czy oceniając możliwości obowiązywania umowy kredytu indeksowanego

do franka szwajcarskiego, po usunięciu postanowienia abuzywnego zgodnie

z prawem krajowym, należy brać pod uwagę stan prawny z: (i) dnia zawarcia

umowy, (ii) dnia powstania sporu czy (iii) dnia orzekania?”

3. „Czy jeżeli bez abuzywnego postanowienia umowa kredytu

indeksowanego do franka szwajcarskiego nie może obowiązywać, to dochodzi do

automatycznej jego substytucji normą dyspozytywną, o ile tylko zastosowanie

środków krajowych zapewnia doprowadzenie do sytuacji jaka miałby miejsce,

gdyby umowa nie zawierała tego abuzywnego postanowienia?

4. „Czy art. 358 § 2 k.c. stanowi szczegółowy przepis dyspozytywny, który

znajduje zastosowanie z mocy prawa (automatycznie) w miejsce abuzywnej

Klauzuli Kursowej określającej sposób ustalenia kursu franka szwajcarskiego, na

potrzeby operacji związanych z indeksowaniem przy wypłacie i przy spłacie

kredytu?”

5. „Czy rozważając unieważnienie umowy o kredyt indeksowany do waluty

obcej na skutek uznania, że postanowienia odsyłające do tabeli kursów (klauzula

kursowa) mają charakter niedozwolony należy mieć na względzie wyłącznie

oświadczenie kredytobiorcy, czy badać również, czy określone rozstrzygnięcie

prowadzi do zrealizowania celu Dyrektywy 93/13 z dnia 5 kwietnia 1993 roku

w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich?”

Ponadto skarżący wskazał, że w sprawie wystąpiła potrzeba wykładni art.

410 w zw. z art. 405 i art. 3851 § 1 i § 2 k.c. oraz art. 6 ust. 1 dyrektywy Nr 93/13.

Rozbieżności owej pozwany upatruje w zakresie, w jakim przepisy te odnoszą się

do zasad rozliczeń stron nieważnej umowy (tj. do zastosowania tzw. teorii dwóch

kondykcji albo teorii salda), w szczególności w kontekście orzeczenia Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-396/24, które nakazuje stosowanie

teorii salda - co pozostaje w sprzeczności z dominującą linią orzeczniczą sądów

krajowych.

I CSK 3539/25

5

Co więcej, autor skargi dostrzegł potrzebę „wykładni art. 411 pkt 2 i 4 k.c.

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, dotyczące tego, czy

kredytobiorca może domagać się od banku zwrotu kwot świadczonych

w wykonaniu umowy kredytu uznanej następnie za nieważną z powodu

abuzywności zawartych w niej klauzul, w sytuacji, gdy kredyt został całkowicie

spłacony przed terminem wymagalności określonym w umowie kredytu - w tym

w świetle zgodności takiego świadczenia z zasadami współżycia społecznego?”

Podniesione przez skarżącego kwestie były w ostatnim czasie przedmiotem

licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego (zob. SN w uchwale z 28 kwietnia 2022 r.,

III CZP 40/22, OSNC 2022, nr 11, poz. 109, i w wyrokach: z 24 października 2018

r., II CSK 632/17; z 27 lutego 2019 r., II CSK 19/18; z 11 grudnia 2019 r., V CSK

382/18, OSNC-ZD 2021, nr B, poz. 20; z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17; z 30

września 2020 r., I CSK 556/18; z 27 lipca 2021 r., V CSKP 49/21; z 28 września

2022 r., II CSKP 412/22, OSNC-ZD 2022, nr 4, poz. 54; z 3 lutego 2022 r., II CSKP

415/22; z 3 lutego 2022 r., II CSKP 459/22; z 9 grudnia 2022 r., II CSKP 1262/22;

z 3 marca 2022 r., II CSKP 520/22; z 23 marca 2022 r., II CSKP 532/22; z 30

czerwca 2022 r., II CSKP 656/22, OSNC-ZD 2022, nr 4, poz. 52; z 30 czerwca

2022 r., II CSKP 676/22; z 10 maja 2022 r., II CSKP 694/22; z 20 maja 2022 r., II

CSKP 713/22; z 8 listopada 2022 r., II CSKP 1153/22; z 19 maja 2022 r., II CSKP

1104/22; z 18 sierpnia 2022 r., II CSKP 387/22; z 20 maja 2022 r., II CSKP 403/22;

z 23 czerwca 2022 r., II CSKP 487/22; z 26 kwietnia 2022 r., II CSKP 550/22;

z 8 listopada 2022 r., II CSKP 674/22; z 26 maja 2022 r., II CSKP 711/22; z 19 maja

2022 r., II CSKP 792/22; z 20 maja 2022 r., II CSKP 796/22; z 30 czerwca 2022 r.,

II CSKP 883/22; z 20 maja 2022 r., II CSKP 943/22; z 8 września 2022 r., II CSKP

1094/22, OSNC-ZD 2022, nr 4, poz. 53; z 26 stycznia 2023 r., II CSKP 875/22;

z 7 lutego 2023 r., II CSKP 1334/22; z 22 lutego 2023 r., II CSKP 1442/22;

z 8 marca 2023 r., II CSKP 1095/22; z 26 stycznia 2023 r., II CSKP 722/22;

z 8 lutego 2023 r., II CSKP 483/22; z 28 lutego 2023 r., II CSKP 1440/22; z 17

marca 2023 r., II CSKP 924/22; z 6 czerwca 2023 r., II CSKP 1159/22; z 26

stycznia 2023 r., II CSKP 272/22; z 26 stycznia 2023 r., II CSKP 454/22; z 31

stycznia 2023 r., II CSKP 1200/22; z 8 lutego 2023 r., II CSKP 978/22; z 31 marca

2023 r., II CSKP 1052/22; z 31 marca 2023 r., II CSKP 775/22; z 13 maja 2022 r., II

I CSK 3539/25

6

CSKP 464/22; z 23 maja 2023 r., II CSKP 973/22; z 30 maja 2023 r., II CSKP

1536/22; z 29 listopada 2023 r., II CSKP 1461/22; z 18 października 2023 r., II

CSKP 1722/22, i z 27 marca 2024 r., II CSKP 1258/22). Przede wszystkim zaś

podjęta została w tym zakresie uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu

Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22), wiążąca wszystkie składy

orzekające Sądu Najwyższego.

W judykaturze Sądu Najwyższego obecnie dominuje pogląd, że zastrzeżone

w umowie kredytu złotowego indeksowanego do waluty obcej klauzule, a zatem

także klauzule zamieszczone we wzorcach umownych kształtujące mechanizm

indeksacji, określają główne świadczenie kredytobiorcy (zob. np. wyroki SN z:

4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17; 9 maja 2019 r., I CSK 242/18; 11 grudnia 2019

r., V CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, nr 2, poz. 20; 21 czerwca 2021 r., I CSKP

55/21). W orzecznictwie TSUE również podkreśla się, że za postanowienia

umowne mieszczące się w pojęciu „głównego przedmiotu umowy” w rozumieniu art.

4 ust. 2 dyrektywy 93/13 należy uważać te, które określają podstawowe

świadczenia w ramach danej umowy i które z tego względu charakteryzują tę

umowę (por. wyroki TSUE z: 30 kwietnia 2014 r. w sprawie C-26/13, Kásler

i Káslerné Rábai, pkt 49-50; 26 lutego 2015 r. w sprawie C-143/13, Matei, pkt 54;

23 kwietnia 2015 r. w sprawie C-96/14, Van Hove, pkt 33; 20 września 2017 r.

w sprawie C-186/16, Andriciuc i in., pkt 35). Za takie uznawane są m.in.

postanowienia (określane niekiedy jako „klauzule ryzyka walutowego”), które wiążą

się z obciążeniem kredytobiorcy – konsumenta ryzykiem zmiany kursu waluty

i związanym z tym ryzykiem zwiększenia kosztu kredytu (zob. wyroki TSUE z: 20

września 2017 r. w sprawie C-186/16, Andriciuc i in., pkt 37; 20 września 2018 r.

w sprawie C-51/17, OTP Bank i OTP Faktoring, pkt 68; 14 marca 2019 r. w sprawie

C-118/17, Dunai, pkt 48; 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18, Dziubak, pkt

44).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego od dłuższego już czasu nie budzi

również wątpliwości, że postanowienia umowy (regulaminu) określające zarówno

zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu,

jak i spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować

kurs waluty obcej mają charakter niedozwolonych postanowień umownych (zob. np.

I CSK 3539/25

7

wyrok z 2 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21). Wyjaśniono, że niedozwolone

postanowienie umowne (art. 3851 § 1 k.c.) jest od początku, z mocy samego prawa,

dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który może udzielić następczo

świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu

skuteczność z mocą wsteczną. Nie budzi też wątpliwości, że stwierdzenie

niedozwolonego charakteru postanowienia w umowie kredytu może uzasadniać

uznanie umowy za nieważną. Uznanie takie może nastąpić także w sytuacji

całkowitego wykonania umowy, co jest konsekwencją oceny umowy na dzień jej

zawarcia (zob. np. uchwałę składu siedmiu sędziów SN z 7 maja 2021 r. - zasadę

prawną - III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56; uchwałę SN z 16 lutego 2021 r.,

III CZP 11/20, OSNC 2021, nr 6, poz. 40; postanowienie SN z 6 lipca 2021 r., III

CZP 41/20, MoP 2021, nr 15, s. 775; wyroki TSUE z 3 października 2019 r., C-

260/18, Kamil Dziubak, Justyna Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International

AG i z 29 kwietnia 2021 r., C-19/20, I.W., R.W. przeciwko Bank BPH S.A.).

Stwierdzenie nieważności umowy mieści się w zakresie sankcji, jaką dyrektywa

93/13 przewiduje w związku z wykorzystywaniem przez przedsiębiorcę

nieuczciwych postanowień umownych. Niedopuszczalne jest zastępowanie

wyeliminowanego abuzywnego postanowienia umowy innym mechanizmem

wyliczenia kwoty raty kapitałowo-odsetkowej. Żaden bowiem przepis prawa, w tym

art. 3851 i art. 358 § 2 k.c., nie daje podstaw do zastąpienia klauzuli abuzywnej

innym postanowieniem. Uzupełnienie luk po wyeliminowaniu takiej klauzuli

stanowiłoby bowiem zbyt daleko idącą modyfikację umowy w celu ratowania

sytuacji prawnej przedsiębiorcy stosującego niedozwolone postanowienie umowne.

(zob. postanowienie SN z 31 maja 2022 r., I CSK 2314/22 i wskazane tam

orzeczenia, postanowienie SN z 6 października 2022 r., I CSK 3614/22). , Przede

wszystkim w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25

kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 Sąd Najwyższy jednoznacznie przesądził, że w razie

uznania, iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego

odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone

postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie

można przyjąć, że w miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia

kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. Natomiast w razie

I CSK 3539/25

8

niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu

indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym

zakresie.

Także zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej art. 6 ust. 1

dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoi na przeszkodzie

wypełnianiu luk w umowie, spowodowanych usunięciem z niej nieuczciwych

warunków, które się w niej znajdowały, wyłącznie na podstawie przepisów

krajowych o charakterze ogólnym, przewidujących, że skutki wyrażone w treści

czynności prawnej są uzupełniane w szczególności przez skutki wynikające

z zasad słuszności lub ustalonych zwyczajów, które nie stanowią przepisów

dyspozytywnych lub przepisów mających zastosowanie w przypadku, gdy strony

umowy wyrażą na to zgodę. W ocenie Trybunału jest tak zwłaszcza wówczas, gdy

unieważnienie tych klauzul doprowadziłoby nie tylko do zniesienia mechanizmu

indeksacji oraz różnic kursów walutowych, ale również – pośrednio – do zaniknięcia

ryzyka kursowego, które jest bezpośrednio związane z indeksacją przedmiotowego

kredytu do waluty. W konsekwencji art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 nie stoi na

przeszkodzie temu, aby sąd krajowy, po stwierdzeniu nieuczciwego charakteru

niektórych warunków umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej

i oprocentowanego według stopy procentowej bezpośrednio powiązanej ze stopą

międzybankową danej waluty, przyjął, zgodnie z prawem krajowym, że ta umowa

nie może nadal obowiązywać bez takich warunków z tego powodu, iż ich usunięcie

spowodowałoby zmianę charakteru głównego przedmiotu umowy (zob. wyrok

TSUE z 3 października 2019 r., C-260/18, pkt 44 i 45; zob. też wyrok SN z dnia 11

grudnia 2019 r., V CSK 382/19).

W uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia

2024 r., III CZP 25/22 Sąd Najwyższy jednoznacznie przesądził, że jeżeli

w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru

jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu,

a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają samodzielne roszczenia o zwrot

nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron. Według art. 87 § 1 ustawy

z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym uchwała składu całej izby, z chwilą

I CSK 3539/25

9

jej podjęcia, uzyskuje moc zasady prawnej, co oznacza, że wiąże inne składy Sądu

Najwyższego (zob. art. 87 i 88 ustawy o Sądzie Najwyższym).

Powyższego nie zmienia wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

z 19 czerwca 2025 r., C-396/24, Lubreczlik, na który powołuje się skarżący,

w którym wskazano, że artykuł 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten

sposób, iż stoi on na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym

w przypadku gdy warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do

nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu

całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych

przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty

kwoty. Wyrok ten odnosi się bowiem do żądań przedsiębiorcy (banku), a nie

konsumenta.

Należy podzielić stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego

z 5 września 2025 r., II CSKP 550/24, że wydanie przez Trybunał Sprawiedliwości

Unii Europejskiej wyroku z 19 czerwca 2025 r., C-396/24, Lubreczlik, nie mogło

mieć bezpośredniego wpływu na związanie Sądu Najwyższego uchwaloną zasadą

prawną. Dokonana przez Trybunał wykładnia przepisów dyrektywy ma to

znaczenie, że przy stosowaniu przepisów prawa polskiego sąd jest zobowiązany

tak je interpretować, aby osiągnąć zgodność z dyrektywą w rozumieniu, jakie

prezentuje Trybunał. Obowiązek ten jest jednak ograniczony przez ogólne zasady

wykładni prawa i nie może służyć za podstawę dla dokonywania wykładni prawa

krajowego contra legem. Nie zaistniała przy tym, potrzeba rozważenia zasadności

odstąpienia od uchwalonej przez skład całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego 25

kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, zasady prawnej, gdyż zastosowanie teorii dwóch

kondykcji na korzyść konsumenta nie stoi w sprzeczności z art. 7 ust. 1 dyrektywy

93/13, przy uwzględnieniu jego interpretacji przyjętej w wyroku z 19 czerwca 2025

r., C-396/24, Lubreczlik.

Ponadto, konsekwencje przyjęcia w okolicznościach sprawy teorii dwóch

kondykcji są zgodne z wolą konsumenta i dla niego korzystne. Nie sposób nie

zauważyć, że odmiennie kształtowała się sytuacja procesowa w sprawie, która była

podstawą do wydania powyższego wyroku Trybunału. Z tego względu stanowisko

zajęte w wyroku z 19 czerwca 2025 r., C-396/24, Lubreczlik, nie może być

I CSK 3539/25

10

rozciągane na każdy spór między konsumentem a bankiem powstały na tle umowy

kredytu. W istocie jego znaczenie jest ograniczone jedynie do specyficznej sytuacji,

w której bank dochodzi od konsumenta roszczeń spełnionych na podstawie

nieważnej umowy kredytu (zob. również postanowienie Sądu Najwyższego z 20

listopada 2025 r., I CSK 2756/25).

Konkludując, należy przyjąć, że kwestie podniesione przez skarżącego we

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały już wyczerpująco

wyjaśnione w orzecznictwie SN i TSUE i obecnie nie wymagają dalszej analizy.

Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł

jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie

art. 98 k.p.c.

M.L.

[SOP]

Krzysztof Wesołowski

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.