Spór o granicę działek sąsiadów. SN odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

Wnioskodawca […] wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu

Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim wydanego na skutek apelacji uczestnika

J.M. od postanowienia Sądu pierwszej instancji w sprawie o rozgraniczenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Jako przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący

wskazał oczywistą zasadność skargi, mającą wynikać z dwóch powodów.

Po pierwsze, wnioskodawca stwierdził, że „Sąd II instancji dopuścił się

kwalifikowanego naruszenia przepisów procedury cywilnej, tj. art. 378 § 1 kpc

poprzez wyjście przez sąd drugiej instancji poza granice apelacji i zezwolenie na

dokonanie modyfikacji apelacji co do przedmiotu zaskarżenia po upływie

ustawowego terminu na złożenie apelacji” (s. 6 skargi). Wątek ten nie został

dalej rozwinięty.

Po drugie, w ocenie skarżącego w sprawie doszło do naruszenia art. 153 k.c.

Rozgraniczenia należało bowiem dokonać na podstawie art. 153 in fine k.c. (według

kryterium „wszelkich okoliczności”), gdyż – wbrew stanowisku Sądu Okręgowego –

w stosunkach sąsiedzkich nie istniał ostatni stan spokojnego posiadania.

Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance

z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie

sprzeczności przyjętej przez Sąd drugiej instancji wykładni lub zastosowania prawa

z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji prawa.

Wnoszący skargę powinien więc zawrzeć w uzasadnieniu wniosku wywód prawny

wyjaśniający, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi i przedstawić

odpowiednie argumenty (zob. postanowienie SN z 5 września 2008 r., I CZ 64/08).

Oczywista wadliwość kwestionowanego orzeczenia musi występować w ramach

podstaw skargi (zob. postanowienie SN z 20 grudnia 2001 r., III CKN 557/01).

Do przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie wskazanej przyczyny

kasacyjnej nie jest wystarczające samo kwalifikowane naruszenie prawa przez Sąd

drugiej instancji. W art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. mowa bowiem o oczywistej zasadności

I CSK 3922/24

3

skargi, a nie o trafności zarzutu. Przytoczone przez skarżącego okoliczności

powinny zatem jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu

skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła

(zob. postanowienie SN z 10 maja 2019 r., I CSK 768/18).

Argumentacja skarżącego nie przekonuje o wystąpieniu w sprawie tak

rozumianej oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.

Odnośnie do pierwszego z poruszonych przez wnioskodawcę wniosków

należy wskazać, że w sprawie nie wskazano na naruszenie art. 13 § 2 w zw.

z art. 378 § 1 k.p.c., lecz jedynie na art. 378 § 1 k.p.c. Tymczasem przepis ten nie

znajduje samodzielnego zastosowania w postępowaniu nieprocesowym. Brak

przywołania wszystkich przepisów, które składają się na normę postępowania

naruszoną przez sąd drugiej instancji, uniemożliwia uznanie danego zarzutu za

skuteczny. Dotyczy to także art. 13 § 2 k.p.c. (zob. postanowienia SN

z 18 stycznia 2017 r., V CSK 205/16, z 14 października 2024 r., I CSK 2784/23,

a także z 6 grudnia 2024 r., II CSKP 2181/22). Rolą Sądu Najwyższego nie jest

bowiem uzupełnianie zarzutów kasacyjnych o przepisy pominięte przez uczestnika

postępowania (zob. postanowienie SN z 4 lipca 2024 r., II CSKP 1989/22).

Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, że skarżący nie wyjaśnił,

na czym konkretnie miało polegać wyjście poza granice apelacji ani z czym

dokładnie wiąże on twierdzenia o zezwoleniu uczestnikowi przez Sąd Okręgowy na

modyfikację apelacji po terminie. Sąd Najwyższy nie może przy tym poszukiwać

argumentacji w ww. przedmiocie za skarżącego, lecz musi poprzestać na roli

organu oceniającego zasadność racji przedstawionych przez uczestników

postępowania pozostających w sporze sądowym.

Drugi z nakreślonych przez skarżącego wątków również nie świadczy

o wystąpieniu przyczyny kasacyjnej unormowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Wywód skarżącego nie przekonuje, by zastosowane przez Sąd Okręgowy

kryterium rozgraniczenia w postaci ostatniego spokojnego stanu posiadania było

nieadekwatne do stanu sprawy, a ponadto w stopniu świadczącym o oczywistej

zasadności wniesionej skargi kasacyjnej. Skarżący powołuje się w tej kwestii na

opinie biegłych sądowych. Rzecz jednak w tym, że dowód z opinii biegłego służy

I CSK 3922/24

4

ustaleniu faktów, a nie ich kwalifikacji prawnej. To sąd powinien ocenić, czy

w ustalonym sprawie stanie faktycznym zachodzą podstawy do zastosowania

określonych norm prawa materialnego, w tym przypadku wynikających

z art. 153 k.c. Tak właśnie in casu uczynił Sąd Okręgowy, a jego ocena –

skrupulatna i szczegółowo uzasadniona – nie została wzruszona przez wywody

skarżącego w stopniu, który pozwalałby na przyjęcie, że wywiedziona w sprawie

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że

z motywów skargi kasacyjnej nie wynika, by zachodziły przyczyny określone

w art. 3989 § 1 k.p.c., co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania.

O kosztach orzeczono mając na względzie sporne interesy uczestników, ich

wysokość ustalając na podstawie § 5 pkt 2 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za

czynności radców prawnych.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.,

orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Beata Janiszewska

[J.T.]

[a.ł]