SN odmówił przyjęcia skargi banku w sporze o kredyt indeksowany do CHF

Pozwana Bank spółka akcyjna w W. wniosła skargę kasacyjną od wyroku

Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 27 lipca 2023 r. Wniosek o jej przyjęcie do

rozpoznania uzasadniła potrzebą wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art.

3989 § 1 pkt 2 k.p.c.), tj. art. 3851 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 58 § 3 k.c. w zw. z art. 69

ust. 1 i 2 pr. bank. w zw. z art. 56 k.c. i art. 65 k.c. w zakresie oceny skutków

I CSK 395/24

2

eliminacji z umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej klauzul indeksacyjnych,

w sytuacji gdy pozostała treść umowy zawiera essentialia negotii umowy kredytu,

co może wiązać się bądź ze stwierdzeniem nieważności umowy kredytu bądź z

możliwością jej dalszego wykonywania na podstawie zapisów okrojonych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódka wniosła o wydanie

postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparty na potrzebie

wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) powinien zawierać

wyjaśnienie, jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, jest

przedmiotem rozbieżnej wykładni w orzecznictwie i na czym rozbieżność ta polega,

co wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych lub istotnie

zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis prawa,

zastosowany w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu Najwyższego,

z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy dorobek doktryny

i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne jest ponadto,

podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej w art. 3989 § 1

pkt 1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu Najwyższego

wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego (zob. np. postanowienia

SN: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14;

z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18).

Skarga kasacyjna powyższych wymogów nie spełnia, gdyż w uchwale całej

Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, mającej moc zasady prawnej,

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu

waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie

wiąże także w pozostałym zakresie. Stanowisko to odzwierciedla dominujący

w orzecznictwie Sądu Najwyższego pogląd, że w przypadku umowy kredytu

indeksowanego kursem CHF, po wyeliminowaniu z niej klauzul przeliczeniowych,

nie jest możliwe utrzymanie takiej umowy w mocy. W takiej sytuacji nie jest bowiem

I CSK 395/24

3

możliwe określenie zgodnego z wolą stron rozmiaru wzajemnych świadczeń,

a przede wszystkim wysokości zobowiązania konsumenta względem banku.

Utrwalone zostały dotychczasowe poglądy orzecznicze, że wyeliminowanie

abuzywnych klauzul przeliczeniowych nie prowadzi do utrzymania w mocy umowy

kredytu indeksowanego kursem CHF jako kredytu złotowego oprocentowanego

według stawki LIBOR (zob. wyroki SN: z 17 marca 2022 r., II CSKP 474/22;

z 13 kwietnia 2022 r., II CSKP 15/22; z 26 kwietnia 2022 r., II CSKP 550/22;

z 30 maja 2023 r., II CSKP 1536/22). Niemożliwe jest także zastosowanie stawki

referencyjnej WIBOR (zob. wyrok SN z 8 listopada 2022 r., II CSKP 1153/22

i postanowienia SN: z 27 kwietnia 2023 r., I CSK 2707/22; z 2 czerwca 2023 r.,

I CSK 4115/22, i z 18 sierpnia 2023 r., I CSK 4216/22). Czy też, że

niedopuszczalne jest zastosowanie art. 358 § 2 k.c. w celu uzupełnienia umowy

kredytowej po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych (zob. m.in. wyroki SN:

z 8 listopada 2022 r., II CSKP 1153/22 i 31 stycznia 2023 r., II CSKP 941/22;

postanowienie Sądu Najwyższego z 26 lutego 2024 r., I CSK 6543/22). Nie jest

również możliwe wypełnienie powstałych w umowie luk po usunięciu z niej

abuzywnej klauzuli waloryzacyjnej przez odwołanie się do art. 56 k.c., art. 65 k.c.,

art. 354 k.c. czy przepisów prawa wekslowego (zob. wyroki SN: z 14 czerwca

2023 r., II CSKP 254/22; z 18 kwietnia 2023 r., II CSKP 1511/22, i z 4 czerwca

2024 r., II CSKP 1213/22).

Z powyższych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie znajdując również

okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu,

w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie

art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 99 w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. oraz § 2 pkt 7

w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października

2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

I CSK 395/24

4

[wr]

[SOP]