Bank twierdził, że kredyt był czysto walutowy. SN odmówił przyjęcia skargi

Pozwany Bank S.A. w W. (dalej: bank) wniósł skargę kasacyjną od wyroku

Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, którym oddalono apelację skarżącego w sprawie

o ustalenie i zapłatę z powództwa M.D. i R.D.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania bank wskazał

cztery przyczyny kasacyjne w rozumieniu art. 3989 § 1 k.p.c. Pierwsza z nich

dotyczyła oczywistej zasadności skargi (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), dwie –

występowania

w sprawie

istotnego

zagadnienia

prawnego

(art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a jedna – potrzeby wykładni przepisów prawnych

budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie

(art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Natura dwóch ostatnich spośród wspomnianych

przyczyn kasacyjnych była już przedmiotem licznych wypowiedzi Sądu

Najwyższego i została szczegółowo omówiona m.in. w postanowieniu SN

z 30 grudnia 2024 r., I CSK 3562/23, wydanym w sprawie z udziałem pozwanego.

Szeroko wyjaśniono również istotę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (zob.

postanowienia SN z 11 grudnia 2025 r., I CSK 3001/25, oraz z 19 grudnia 2025 r.,

I CSK 3165/24, wraz z przywołanym tam orzecznictwem)

Żadna z przyczyn kasacyjnych wskazanych przez bank nie występuje

w sprawie.

Stanowisko o oczywistej zasadności skargi wiązane było przez bank z tezą

o tym, że sporna umowa dotyczyła kredytu czysto walutowego („stricte

dewizowego”, s. 4 skargi), a nie tzw. kredytu frankowego rozumianego jako kredyt

indeksowany lub denominowany. Eksponowano przy tym możliwość wypłaty

i spłaty kredytu bezpośrednio w walucie obcej; pominięcie tej możliwości skutkować

miało – zdaniem skarżącego – błędnym zastosowaniem w sprawie art. 3851 § 1 k.c.

Wywody skarżącej nie świadczą jednak o oczywistej zasadności skargi, gdyż

osnowy przedstawionej argumentacji nie znajdują odzwierciedlenia w ustalonym

w sprawie stanie faktycznym, wiążącym Sąd Najwyższy (art. 39813 § 2 k.p.c.)

I CSK 4029/24

3

i niemożliwym do zakwestionowania w skardze kasacyjnej (art. 3983 § 3 k.p.c.).

Zgodnie z treścią umowy pierwsza transza kredytu istotnie miała zostać wypłacona

bezpośrednio w walucie obcej, jednak transze kolejne, od drugiej do szóstej,

wypłacane miały być „przy wykorzystaniu bieżącego/negocjowanego kursu kupna

dewiz” (k. 19 i 19v). Z kolei spłaty następować miały na zdefiniowany w umowie

rachunek, który był rachunkiem prowadzonym w walucie polskiej – spłata kredytu

bezpośrednio we franku szwajcarskim była zatem niemożliwa aż do czasu zawarcia

przez strony (przewidzianego ustawą) aneksu do umowy kredytu.

W świetle powyższego nie może być zaaprobowane stanowisko skarżącej

o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, skoro wspierający to stanowisko wywód

zasadza się na twierdzeniach co do treści łączącego strony stosunku prawnego

nieznajdujących odzwierciedlenia w ustaleniach faktycznych sprawy.

Z tych samych względów w sprawie nie zachodzi również druga

z wymienionych przez bank przyczyn kasacyjnych, dotycząca tego, czy umowa

kredytu cechująca się określonymi parametrami (m.in. umożliwiająca wypłatę

i spłatę kredytu bezpośrednio w walucie obcej), może być dalej wykonywana po

wyeliminowaniu z niej uznanych za niedozwolone postanowień związanych

z przeliczeniami walutowymi. Bank nie przedstawił bowiem rzeczywistych

parametrów spornej umowy, lecz wybrane elementy, odpowiadające własnemu

zapatrywaniu co do istoty i charakteru zawartego kontraktu. W konsekwencji

rozważanie przedstawianego zagadnienia byłoby zatem zbędne, gdyż nie

występuje ono w okolicznościach niniejszej sprawy.

O wystąpieniu podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

świadczy również przyczyna kasacyjna numer trzy, dotycząca chwili, od której bank

pozostaje w opóźnieniu ze spełnieniem na rzecz konsumenta świadczenia

z zobowiązania z tytułu świadczenia nienależnego spełnionego w wykonaniu

umowy kredytu, która okazała się nieważna z uwagi na zawarte w niej

postanowienia niedozwolone. Skarżący nawiązuje bowiem do koncepcji, zgodnie

z którą znaczenie dla powstania lub wymagalności roszczenia konsumenta miałyby

mieć pouczenia udzielane wierzycielowi w toku procesu przez sąd względnie

oświadczenia konsumenta. Koncepcja ta nie znajduje jednak, co współcześnie jest

I CSK 4029/24

4

oczywiste, uzasadnienia w prawie polskim, a ponadto została stanowczo odrzucona

także w orzecznictwie TSUE (zob. wyrok TSUE z 7 grudnia 2023 r., C-140/22).

Ostatnia, czwarta przyczyna kasacyjna, związana z potrzebą wykładni

art. 189 k.p.c., nie jest aktualna, gdyż pojęcie „interesu prawnego” w tzw. sprawach

frankowych również należy uznać za wyjaśnione. Było ono przedmiotem bogatego

orzecznictwa Sądu Najwyższego, w którym wskazano, że rozumienie interesu

prawnego musi być szerokie i elastyczne, a także uwzględniać okoliczności danej

sprawy. W określonych sytuacjach nie można więc wykluczyć, że możliwość

wytoczenia powództwa o zapłatę nie wyczerpuje interesu prawnego po stronie

osoby kwestionującej związanie częścią postanowień umowy lub istnienie

zobowiązania mającego wynikać z umowy kredytu (zob. postanowienie SN

z 29 grudnia 2021 r., I CSK 336/21, oraz wyrok SN z 26 maja 2022 r.,

II CSKP 19/22).

Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że

z motywów skargi nie wynika, by zachodziły określone w art. 3989 § 1 k.p.c.

przyczyny kasacyjne, co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania.

O kosztach rozstrzygnięto zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik

sprawy, ich wysokość ustalając na podstawie § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak

w sentencji postanowienia.

Beata Janiszewska

[J.T.]

[SOP]