Spór o zasiedzenie gruntu, w którym Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej J.T.

Wnioskodawczyni J.T. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu

Okręgowego w Sosnowcu, którym oddalono apelację skarżącej w sprawie

o stwierdzenie zasiedzenia prowadzonej z udziałem W.G. oraz Z.O.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Jako pierwszą przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

skarżąca wskazała występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Nie

przedstawiła jednak konkretnego problemu prawnego, poprzestając na

stwierdzeniu, że problem dotyczy „dopuszczalności podważenia ostatecznego aktu

własności ziemi w postępowaniu sądowym” (s. 8 skargi).

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa przywołanie przyczyny

kasacyjnej unormowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga poprawnego

zidentyfikowania problemu, w tym odniesienia go do konkretnych przepisów.

Konieczne jest także przedstawienie argumentów prowadzących do rozbieżnych

ocen danego zagadnienia (zob. postanowienie SN z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01).

Podniesiony problem musi również charakteryzować się nowością; zagadnienie,

które było już przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, co do zasady traci ten

walor (zob. postanowienie SN z 19 marca 2012 r., II PK 294/11). Istotność

problemu prawnego wyraża się natomiast w tym, że ma on znaczenie

precedensowe dla rozstrzygania podobnych spraw lub rozwoju jurysprudencji (zob.

postanowienie SN z 23 marca 2012 r., I CSK 496/11). Obowiązkiem wnoszącego

skargę jest wywiedzenie i uzasadnienie występującego w sprawie problemu

w sposób zbliżony do tego, jaki przewidziany jest przy przedstawianiu zagadnienia

prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (zob. postanowienie

SN z 18 lutego 2015 r., II CSK 428/14).

Tylko we wskazanych wyżej okolicznościach może być realizowana

publicznoprawna funkcja skargi kasacyjnej. Jednocześnie przedstawiony Sądowi

Najwyższemu problem musi mieć konkretny związek z rozstrzygnięciem danej

sprawy, to jest z zarzutami skargi oraz podstawą prawną i faktyczną zaskarżonego

I CSK 422/26

3

orzeczenia (zob. postanowienie SN z 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13). Przyjęcie

skargi do rozpoznania ma bowiem na celu zarówno realizację interesu publicznego,

jak i ochronę praw prywatnych. Zagadnienie prawne powinno mieć więc taki wymiar

problemowy, aby udzielona przez Sąd odpowiedź miała znaczenie dla

rozstrzygnięcia o zasadności skargi kasacyjnej wniesionej w sprawie, w której

pytania zostały zadane, a jednocześnie – dzięki uniwersalnemu ujęciu – odpowiedź

ta uzyskiwała walor aplikacyjny w rozstrzyganiu innych spraw.

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

spełnia opisanych wyżej wymagań. Skarżąca nie sformułowała w sposób

jednoznaczny konkretnego problemu prawnego, a tym bardziej – nie przedstawiła

racji mogących świadczyć o tym, by dane zagadnienie było istotne. Nie wyjaśniła

również, dlaczego występuje ono w sprawie, tj. w jaki sposób przekłada się na

ocenę skargi kasacyjnej. Skrótowy wywód zawarty na s. 8-9 skargi nie prezentuje

w istocie argumentacji realizującej powinności związane z uzasadnieniem

przyczyny kasacyjnej, lecz dalece ogólny zarys nieskonkretyzowanego bliżej

problemu. Wywód ten nie może zatem świadczyć o konieczności przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania.

Jako drugą przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca

wskazała oczywistą zasadność skargi. Nie przedstawiła jednak w tym przedmiocie

bliższej argumentacji, a poprzestała na hasłowym nawiązaniu do przyczyny

kasacyjnej z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. (s. 9 skargi). Tezę o oczywistej zasadności

poprzedzono przy tym z informacją o omyłkowym oznaczeniu numeru spornej

działki w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Następnie, w ramach tego

samego akapitu, zamieszczono zredagowane w przeważającej części wersalikami

zdanie o treści: „Jak wynika również z dowodów zgromadzonych w sprawie

(zeznania stron w tym uczestniczki, zeznania uczestników - sąsiadów) w ocenie

skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona” (s. 9 skargi). Analiza

pisma nie pozwala na ustalenie, czy powyższe stwierdzenie powstało w sposób

celowy, czy stanowiło efekt omyłki pisarskiej; pozostała część pisma sporządzona

została bowiem w zbliżony sposób, zarówno od strony technicznej, jak

i merytorycznej.

I CSK 422/26

4

Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance

z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie

sprzeczności przyjętej przez Sąd drugiej instancji wykładni lub zastosowania prawa

z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji prawa.

Wnoszący skargę powinien więc zawrzeć w uzasadnieniu wniosku wywód prawny

wyjaśniający, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi i przedstawić

odpowiednie argumenty (zob. postanowienie SN z 5 września 2008 r., I CZ 64/08).

Oczywista wadliwość kwestionowanego orzeczenia musi występować w ramach

podstaw skargi (zob. postanowienie SN z 20 grudnia 2001 r., III CKN 557/01).

Do przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie wskazanej przyczyny

kasacyjnej nie jest wystarczające samo kwalifikowane naruszenie prawa przez Sąd

drugiej instancji. W art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. mowa bowiem o oczywistej zasadności

skargi, a nie o trafności zarzutu. Przytoczone przez skarżącego okoliczności

powinny zatem jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu

skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła

(zob. postanowienie SN z 10 maja 2019 r., I CSK 768/18).

Uzasadnienie wniosku sformułowanego przez skarżącą wymaganiom tym

nie odpowiada, gdyż – poza wskazaniem na omyłkowe oznaczenie numeru

działki – w istocie nie zawiera treści przemawiających za tezą o oczywistej

zasadności skargi – wymagającą zarazem przekonania, że oczywiście nietrafne

jest orzeczenie wydane przez Sąd Okręgowy. Błędne wskazanie numerów działki

gruntu w uzasadnieniu postanowienia nie świadczy natomiast o występowaniu

w sprawie przyczyny kasacyjnej z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że

z motywów skargi kasacyjnej nie wynika, by zachodziły przyczyny określone

w art. 3989 § 1 k.p.c., co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania.

O kosztach orzeczono mając na względzie sporne interesy uczestników, ich

wysokość ustalając na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z § 5 pkt 1 w zw. z § 10

ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności adwokackie.

I CSK 422/26

5

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak

w sentencji postanowienia.

Beata Janiszewska

[J.T.]

[SOP]