Spłata pożyczek w sporze K.C. z P.C. SN odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

Powód K.C. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego

w Warszawie uwzględniającego apelację pozwanej P.C. od wyroku Sądu pierwszej

instancji wydanego w sprawie o zapłatę.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Jako przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący

wskazał występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych, które zostały

ujęte w dwóch pytaniach. Pierwsze, określone także mianem potrzeby wykładni

art. 381 k.p.c. (lecz bez nawiązania do przyczyny kasacyjnej

art. 6 k.c. i sprowadzało się do pytania, czy przedstawienie przez dłużnika

„jakiegokolwiek dowodu mającego rzekomo prowadzić do wniosku co do spełnienia

świadczenia […] powoduje przerzucenie ciężaru dowodu przeciwnego na

wierzyciela” (s. 2 skargi).

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa przywołanie przyczyny

kasacyjnej unormowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga poprawnego

zidentyfikowania problemu, w tym odniesienia go do konkretnych przepisów.

Konieczne jest także przedstawienie argumentów prowadzących do rozbieżnych

ocen danego zagadnienia (zob. postanowienie SN z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01).

Istotność problemu prawnego wyraża się w tym, że ma on znaczenie

precedensowe dla rozstrzygania podobnych spraw lub rozwoju jurysprudencji (zob.

postanowienie SN z 23 marca 2012 r., I CSK 496/11). Obowiązkiem wnoszącego

skargę jest wywiedzenie i uzasadnienie występującego w sprawie problemu

w sposób zbliżony do tego, jaki przewidziany jest przy przedstawianiu zagadnienia

prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (zob. postanowienie

SN z 18 lutego 2015 r., II CSK 428/14).

Tylko we wskazanych wyżej okolicznościach może być realizowana

publicznoprawna funkcja skargi kasacyjnej. Jednocześnie przedstawiony Sądowi

Najwyższemu problem musi mieć konkretny związek z rozstrzygnięciem danej

sprawy, to jest z zarzutami skargi oraz podstawą prawną i faktyczną zaskarżonego

I CSK 437/25

3

wyroku (zob. postanowienie SN z 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13). Przyjęcie skargi

do rozpoznania ma bowiem na celu zarówno realizację interesu publicznego, jak

i ochronę praw prywatnych. Zagadnienie prawne powinno mieć więc taki wymiar

problemowy, aby udzielona przez Sąd odpowiedź miała znaczenie dla

rozstrzygnięcia o zasadności skargi kasacyjnej wniesionej w sprawie, w której

pytania zostały zadane, a jednocześnie – dzięki uniwersalnemu ujęciu – odpowiedź

ta uzyskiwała walor aplikacyjny w rozstrzyganiu innych spraw.

Przedstawione przez powoda pytania nie spełniają opisanych wyżej

wymagań, wobec czego ich ujęcie w skardze kasacyjnej nie uzasadniało przyjęcia

tej skargi do rozpoznania.

Pierwsze z zagadnień nie występuje w sprawie. Na s. 4-5 uzasadnienia

zaskarżonego wyroku wyjaśniono – obszernie i przekonująco – że sporny dowód

(pokwitowanie zapłaty) nie był spóźniony. W konsekwencji nie ma związku ze

sprawą pytanie dotyczące tego, czy w świetle art. 381 k.p.c. sąd drugiej instancji

może dopuścić spóźniony dowód.

Także drugie ze sformułowanych przez skarżącego pytań nie ma związku ze

sprawą. Sąd Apelacyjny pozytywnie ustalił, że „wszystkie pożyczki zostały

spłacone” (s. 7 uzasadnienia). Nie powstawało więc zagadnienie rozkładu ciężaru

dowodu, gdyż było oczywiste, że w zakresie faktu spłaty pożyczki dowód główny

ciążył na pozwanej. Rzecz jedynie w tym, że zdaniem Sądu Apelacyjnego pozwana

zdołała ten fakt wykazać, a ta ocena – kwestionowana w uzasadnieniu wniosku

o przyjęcie skargi do rozpoznania (s. 5 skargi kasacyjnej) – nie może podlegać

kontroli w postępowaniu kasacyjnym z uwagi ograniczenia wynikające

z art. 3983 § 3 oraz art. 39813 § 2 k.p.c.

Jedynie na marginesie należy dodać, że konstrukcyjnie niepoprawne jest

operowanie przez powoda pojęciem „przerzucenia ciężaru dowodu”. Ciężar ten

zawsze wynika z art. 6 k.c. i stosownych norm prawa materialnego. Wykazanie

określonych faktów w znaczeniu procesowym nie może mieć wpływu na rozkład

ciężaru dowodu w rozumieniu materialnoprawnym.

Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że

z motywów skargi kasacyjnej nie wynika, by zachodziły przyczyny określone

I CSK 437/25

4

w art. 3989 § 1 k.p.c., co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania.

O kosztach orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, ich

wysokość ustalając na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za

czynności adwokackie.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak

w sentencji postanowienia.

Beata Janiszewska

[J.T.]

[a.ł]