Sąd Najwyższy nie przyjął skargi pozwanego w sporze o wpis w księdze wieczystej

Wyrokiem z 19 czerwca 2024 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Podgórza

w Krakowie, w sprawie z powództwa A.S., A.M., U.N., J.S. i R.S. przeciwko B.M.: w

pkt I uzgodnił treść księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy

dla Krakowa - Podgórza w Krakowie, IV Wydział Ksiąg Wieczystych dla

I CSK 538/25

2

nieruchomości składającej się z działek ewidencyjnych: nr […] (pow. 0,0039 ha)

oraz nr […] (pow. 0,0197 ha) położonych w K., w obrębie […], jednostki

ewidencyjnej P., z rzeczywistym stanem prawnym przez wykreślenie z działu II

powołanej księgi wieczystej wpisu własności na rzecz B.M., […] i wpisanie w to

miejsce: A.S. […] - w udziale 3/16 części, A.M. […] - w udziale 3/16 części, U.N.

[…] - w udziale 3/16 części, J.S. […] - w udziale 3/16 części, R.S. […] - w udziale

3/16 części;

Wyrokiem 19 czerwca 2024 r. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił apelację.

W skardze kasacyjnej pozwany, jako uzasadnienie wniosku

o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na przesłankę przedsądu przewidzianą

w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Zdaniem skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki

skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).

Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach

kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,

nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,

jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia

z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością

lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia

orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.

przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy

dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem

Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej

oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.

I CSK 538/25

3

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1

pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia

prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej,

bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej

instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego

wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in. postanowienia

SN: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003

r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07).

Wywody zawarte w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania, sprowadzają się do polemiki z zaskarżonym orzeczeniem, nie zaś

wykazania, że przy jego ferowaniu popełniono uchybienia w zakresie stosowania

prawa, które miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom.

Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu Najwyższego

do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej

instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem

postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu

przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,

odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,

które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1

w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.

[a.ł]

Jacek Grela

(M.M.)

I CSK 538/25

4