Stan zdrowia i wiek lustrowanego. SN oddalił kasację Prokuratora Generalnego

Postanowieniem z dnia 3 września 2024 r., sygn. akt III K 115/24, Sąd

Okręgowy we Wrocławiu na podstawie art. 19 ustawy z dnia 18 października 2006

r. o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat

1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 63, poz. 425 ze zm.) w

zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. umorzył postępowanie lustracyjne wobec S. S..

I KK 151/25

2

Postanowienie powyższe zaskarżył prokurator Oddziałowego Biura

Lustracyjnego we Wrocławiu zarzucając w zażaleniu obrazę przepisów

postępowania, która miała wpływ na treść postanowienie, a to art. 17 § 1 pkt 11

k.p.k. i art. 22 k.p.k., poprzez błędną wykładnię tych przepisów i pominięcie ich

wzajemnego powiązania, a w następstwie przyjęcie, że schorzenia stwierdzone u

osoby lustrowanej stanowią inną okoliczność wyłączającą ściganie, co skutkowało

nieprawidłowym zastosowaniem tych przepisów w zaistniałej sytuacji procesowej,

to jest bezzasadnym umorzeniem postępowania lustracyjnego.

W oparciu o tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie

zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu we

Wrocławiu do kontynuowania czynności w warunkach przepisu art. 22 k.p.k.

Po rozpoznaniu zażalenia Sąd Apelacyjny we Wrocławiu postanowieniem z

dnia 25 września 2024 r., sygn. akt II AKz 632/24, zaskarżone orzeczenie utrzymał

w mocy.

Kasację od postanowienia Sądu odwoławczego, na niekorzyść

lustrowanego, wniósł w dniu 15 kwietnia 2025 r. Prokurator Generalny. Zarzucił w

niej „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów

prawa procesowego, to jest art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. oraz art. 22 § 1 k.p.k. w

związku z art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. polegające na tym, iż Sąd

Apelacyjny we Wrocławiu orzekając o utrzymaniu w mocy postanowienia Sądu

Okręgowego we Wrocławiu z dnia 3 września 2024 roku o sygnaturze III K 115/24,

na podstawie którego umorzono postępowanie w sprawie S. S. wobec stwierdzenia

innej okoliczności wyłączającej ściganie określonej w art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. w

sposób nieprawidłowy zastosował wyżej wymienione przepisy poprzez przyjęcie

błędnego poglądu prawnego wyrażonego przez Sąd a quo, polegającego na

uznaniu, że inną okolicznością wyłączającą ściganie, o której mowa w art. 17 § 1

pkt 11 k.p.k. może być nierokujący nadziei stan zdrowia oskarżonego, który nie

tylko czasowo uniemożliwia prowadzenie postępowania, lecz wręcz wyklucza

możliwość prowadzenia postępowania w przyszłości, podczas gdy prawidłowa

wykładnia tych przepisów nakazuje przyjąć, że przeszkoda taka stanowi wyłącznie

przesłankę zawieszenia postępowania lustracyjnego na podstawie art. 22 § 1 k.p.k.,

I KK 151/25

3

czego następstwem było niezasadne utrzymanie w mocy zaskarżonego

postanowienia”.

W związku z tym zarzutem skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Sądu Okręgowego we

Wrocławiu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w pierwszej instancji

Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu.

W pisemnej odpowiedzi na kasację obrońca lustrowanego S. S. wniósł o jej

oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Prokuratora Generalnego na uwzględnienie nie zasługiwała.

Przypomnieć na wstępie należy, że kasacja, również podmiotów

wymienionych w art. 521 § 1 k.p.k., jeżeli nie podnosi uchybienia mającego postać

bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 k.p.k., może być oparta

wyłącznie na zarzucie naruszenia prawa i to naruszenia o charakterze rażącym

oraz mającym istotny (podkreślenia SN) wpływ na treść orzeczenia.

W niniejszej sprawie autor kasacji wskazanych wyżej przesłanek

warunkujących skuteczność kasacji nie wykazał.

Podjęta w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji decyzja procesowa o

umorzeniu postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., podtrzymana przez

Sąd odwoławczy po rozpoznaniu zażalenia prokuratora, była następstwem wydanej

w toku postępowania jurysdykcyjnego opinii biegłego lekarza medycyny sądowej.

Biegły M. B., powołany postanowieniem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z

dnia 1 lipca 2024 r. (k. 219 verte), celem ustalenia – na podstawie załączonej

dokumentacji lekarskiej – czy lustrowany S. S. jest w stanie świadomie brać udział

w toczącym się postępowaniu lustracyjnym i świadomie odtwarzać spostrzeżenia z

przeszłości oraz czy stwierdzony stan zdrowia może ulec poprawie, czy też dalszej

degradacji, w wydanej w dniu 6 lipca 2024 r. opinii sądowo – lekarskiej uznał, że

stwierdzone u lustrowanego schorzenia: półpasiec skóry głowy (w zakresie gałki

ocznej lewej), ostre organiczne zaburzenia świadomości-jakościowe i zespół

piramidowy obustronny w trakcie leczenia szpitalnego – skutecznie leczony,

zaburzenia elektrolitowe, stan po zawale serca i stentowanie w 1999 r., organiczne

zaburzenia nastroju, w ostatnich dwóch tygodniach konieczność leżenia z uwagi na

I KK 151/25

4

gorsze samopoczucie w pozycji siedzącej – osłabienie, osłabienie po przebytym

półpaścu, łagodne zaburzenia poznawcze, zmiany zwyrodnieniowe na krawędzi

trzonów kręgów, zanik kostny, złamanie trzonu Th 12, niewielki zanik korowo-

podkorowy mózgu, poszerzenie aorty wstępującej, mocno nasilone zmiany

miażdżycowe, rozrost gruczołu krokowego, nadczynność tarczycy (tyreotoksykoza),

zaburzenia metabolizmu lipoprotein i inne lipidemie, zaćma starcza, wodniak jądra i

powrózka nasiennego oraz stan po złamaniu żeber 7,8 i 9, pozwalają na przyjęcie,

iż w prezentowanym stanie zdrowia 90 letni S. S. nie jest w stanie w pełni

świadomie brać udział w toczącym się postępowaniu lustracyjnym i świadomie

odtwarzać spostrzeżenia z przeszłości, a uwzględniając opisywany w dokumentacji

lekarskiej stan zdrowia pacjenta oraz jego wiek należy przyjąć, iż brak jest

medycznie uzasadnionych podstaw do przyjęcia, aby ten stan mógł ulec poprawie.

Podsumowując biegły stwierdził więc, że naturalne procesy starzenia się organizmu

ludzkiego będą wraz z upływem czasu powodować pogłębianie się opisanych u

niego dolegliwości, co spowoduje, iż w terminie późniejszym jego zdolność do

udziału w postępowaniu lustracyjnym a także w innych czynnościach życiowych

będą mniejsze niż obecnie.

Sąd Okręgowy we Wrocławiu, mając na uwadze wskazaną wyżej opinię

biegłego z zakresu medycyny sądowej ustalił, że stwierdzony stan zdrowia

lustrowanego nie tylko uniemożliwia mu udział w toczącym się postępowaniu, lecz

również wyklucza prowadzenie wobec niego postępowania w przyszłości, gdyż

dolegliwości stwierdzone u S. S. – uwzględniając jego wiek – będą się jedynie

pogłębiać.

Zauważył przy tym, odwołując się do piśmiennictwa prawniczego, że

wprawdzie w pojęciu „innych okoliczności wyłączających ściganie”, o których mowa

w art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., mieszczą się przeszkody natury prawnej, a nie faktycznej

i w związku z tym choroba psychiczna lub inna ciężka choroba oskarżonego,

niezależnie od tego czy ma charakter trwały czy przemijający, stanowi podstawę do

zawieszenia postępowania na podstawie art. 22 § 1 k.p.k., odnotował wszelako, że

w doktrynie wyartykułowano też pogląd, zgodnie z którym stan zdrowia

oskarżonego, który nie tylko czasowo uniemożliwia prowadzenie postępowania (co

mogłoby skutkować zastosowaniem art. 22 § 1 k.p.k.), lecz wręcz wyklucza w

I KK 151/25

5

sposób nierokujący na poprawę możliwość prowadzenia postępowania, może

stanowić „inną okoliczność wyłączającą ściganie”, wskazując, że tego rodzaju

interpretacji przepisu art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. nie wykluczył też w swoim

orzecznictwie Sąd Najwyższy (zob. postanowienie z dnia 19 października 2021 r., II

KK 430/21). Dokonując wykładni art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. i podzielając ten drugi z

zaprezentowanych wyżej poglądów odwołał się przy tym sąd meriti do reguł

wykładni językowej oraz systemowej.

We wniesionym przez prokuratora Oddziałowego Biura Lustracyjnego

zażaleniu skarżący, uzasadniając podniesiony zarzut obrazy prawa procesowego

podkreślił, że inną okolicznością wyłączającą ściganie w rozumieniu art. 17 § 1 pkt

11 k.p.k. są wyłącznie przeszkody natury prawnej a nie faktycznej.

Odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz sądów

powszechnych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 1979 r., II KR 92/,

OSNPG 1979, z. 11, poz. 156 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 marca

2016 r., II KK 313/15, OSNKW 2016, z. 7, poz. 44 oraz postanowienie Sądu

Apelacyjnego w Łodzi z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt II AKz 417/09) wywiódł, że

taki właśnie charakter faktyczny nie zaś prawny mają choroby lustrowanego,

niezależnie od tego czy są to schorzenia przemijające, czy też trwałe. W piśmie

wniesionym już po upływie terminu do złożenia środka odwoławczego wskazał

dodatkowo na argumentację zawartą w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29

września 2022 r., V KK 253/22, wywodząc, że jeżeli w art. 22 § 1 k.p.k. wymienione

są poważne stany chorobowe uniemożliwiające toczenie się procesu i wśród nich

znajdują się przypadki najgroźniejsze, a więc i choroby śmiertelne, skutkujące

zawieszeniem postępowania, to nie mogą być one siłą rzeczy równocześnie

przyczyną wyłączającą proces, czyli ujemną przesłanką procesową, prowadzącą do

umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. ponieważ

oznaczałoby to nieracjonalność ustawodawcy, który tę samą okoliczność – w

zależności od dowolnego uznania organu procesowego – raz pozwalałby traktować

jako przyczynę zawieszenia postępowania, a innym razem jako powód umorzenia

postępowania. Zauważył, że stanowisko zażalenia wspiera też argumentacja

zawarta w uzasadnieniu postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 29 lipca

2022 r., sygn. akt II AKz 411/22.

I KK 151/25

6

Odnosząc się do zarzutu zażalenia Sąd Apelacyjny we Wrocławiu

zauważając zarówno pogląd wyrażony przez sąd meriti, jak i argumentację

skarżącego oraz to, że każde z tych stanowisk znajduje wsparcie w powołanym

przez Sąd drugiej instancji piśmiennictwie oraz w orzecznictwie, skonstatował, iż

nie można czynić sądowi a quo zarzutu obrazy prawa procesowego poprzez błędną

wykładnię przepisów art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. i art. 22 § 1 k.p.k., skoro Sąd ten

wymienione przepisy zinterpretował w sposób przyjęty w dogmatyce prawa karnego

procesowego i orzecznictwie Sądu Najwyższego, dając temu wyraz w obszernym

uzasadnieniu.

Tego stanowiska podlegająca obecnemu rozpoznaniu kasacja nie

podważyła.

Wniesiony przez Prokuratora Generalnego nadzwyczajny środek

zaskarżenia skupił się na przedstawieniu wykładni wymienionych wyżej przepisów z

użyciem argumentacji mającej swoje odzwierciedlenie w dwóch orzeczeniach Sądu

Najwyższego: postanowieniu z dnia 31 marca 2016 r., II KK 313/15 oraz wyroku z

dnia 29 września 2022 r., V KK 253/22. Nadto poddano krytyce stanowisko w tym

przedmiocie wyrażone w piśmiennictwie podnosząc, że zarówno T. Grzegorczyk

(Kodeks postępowania karnego. Komentarz do art. 1-467, Tom I, Warszawa 2014

r., s. 152-153), A. Sakowicz (Kodeks postępowania karnego. Komentarz,

Warszawa 2023, s. 128) oraz D. Świecki (Kodeks postępowania karnego.

Komentarz, Tom I, Warszawa 2024 r., s. 138) podjęli jedynie próbę

zasygnalizowania pewnej możliwości interpretacyjnej, zresztą w sposób

niekonsekwentny. W szczególności – zdaniem autora kasacji – nie można

zrównywać procesowej przesłanki prowadzenia postępowania karnego z

warunkami odpowiedzialności sprawcy za czyn zabroniony pod groźbą kary przez

ustawę, popełniony w konkretnym czasie w zamiarze obejmującym skutki tego

czyny, a to w kontekście posłużenia się w jednym z komentarzy argumentem

zrównującym wpływ zmiany wiedzy medycznej na możliwość „uleczenia choroby” z

wpływem zmiany tej wiedzy na odpowiedzialność sprawcy czynu z art. 156 k.k.

oraz przyjęcie możliwości umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 11

k.p.k. zakładające stałość i niezmienność wiedzy medycznej.

Poglądy wyrażane przez przedstawicieli doktryny dyskredytuje też, w ocenie

I KK 151/25

7

skarżącego, brak możliwości dokonywania przez organ prowadzący postępowanie

kontroli stanu zdrowia oskarżonego lub stanu wiedzy po umorzeniu postępowania.

Błędem ze strony tak Sądu odwoławczego, podobnie zresztą jak Sądu

pierwszej instancji, było – jak to stwierdzono w uzasadnieniu kasacji – niepodjęcie

rzeczowego dyskursu z argumentami przedstawionymi w powołanych wyżej

orzeczeniach Sądu Najwyższego, a więc w postanowieniu w sprawie II KK 313/15

oraz w wyroku w sprawie V KK 253/22.

Taki sposób zredagowania kasacji wskazuje, w ocenie Sądu Najwyższego w

tym składzie, że jej autor przeoczył przedmiot postępowania kasacyjnego jakim jest

kontrola orzeczenia Sądu odwoławczego. Wprawdzie w petitum nadzwyczajnego

środka zaskarżenia wskazano na naruszenie przez sąd ad quem regulacji art. 433

§ 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., trudno wszelako w uzasadnieniu kasacji doszukać się

argumentacji wspierającej tego rodzaju zarzut.

Co więcej, analiza pisemnych motywów zaskarżonego postanowienia nie

pozostawia wątpliwości, że podniesiony w zażaleniu prokuratora zarzut został

rozpoznany, nie może być więc mowy o naruszeniu art. 433 § 2 k.p.k.

Wywód autora kasacji wprost natomiast wskazuje, że jego zdaniem sąd ad

quem wniesiony w sprawie zwykły środek odwoławczy rozpoznał nierzetelnie, a tym

samym uchybił normie zawartej w art. 457 § 3 k.p.k., ponieważ nie uwzględnił

dominującego w orzecznictwie poglądu związanego z interpretacją art. 17 § 1 pkt

11 k.p.k. i art. 22 § 1 k.p.k.

O ile zgodzić należy się ze skarżącym, że rzeczywiście tak w orzecznictwie

sądów powszechnych, jak i Sądu Najwyższego, powołanego w uzasadnieniu

kasacji wiodący jest pogląd, że „inną okolicznością wyłączającą ściganie” w

rozumieniu art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. są tylko przeszkody prawne spoza katalogu

zamieszczonego w art. 17 § 1 pkt. 1 – 10 k.p.k., to jednocześnie skonstatować

należy, na co zwróciły uwagę w tej sprawie sądy obu instancji, iż nie jest to jednak

pogląd wyłączny (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 19 października 2021

r., II KK 430/21 i z dnia 17 sierpnia 2023 r., V KZ 27/23). Jak to trafnie wywiódł Sąd

Najwyższy w postanowieniu z dnia 6 grudnia 2016 r., IV KK 192/16, „przyjęcie

przez sąd jednego z konkurencyjnych, ale teoretycznie możliwych, rezultatów

wykładni nie oznacza z reguły rażącego naruszenia prawa, które mogłoby stanowić

I KK 151/25

8

podstawę uwzględnienia kasacji (art. 523 § 1 k.k.)”.

Zasadnie wskazano chociażby w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16

grudnia 2015 r., V KK 194/15, że ustawa wprawdzie nie wyjaśnia co należy

rozumieć pod pojęciem "rażącego naruszenia prawa", niemniej nie budzi

wątpliwości, że chodzi tu o rozstrzygnięcie sprawy w sposób oczywisty i

bezsprzeczny wbrew treści normy prawnej, której wykładnia jednoznacznie pozwala

przyjąć określony sposób rozwiązania sprawy, nie dając podstaw do

zaakceptowania innych alternatywnych stanowisk. W przypadku zaistnienia

uzasadnionej możliwości rozbieżnego zinterpretowania takiej normy, nie może być

mowy o rażącym naruszeniu prawa. Rażące naruszenie prawa wystąpić może

jedynie w przypadku, gdy organ stosujący to prawo dokona wykładni ewidentnie

błędnej. W przypadku uzasadnionych różnic interpretacyjnych nie sposób uznać, że

obraza prawa, jeżeli w ogóle wystąpiła, osiągnęła stopień określany jako rażący.

Tego rodzaju sytuacja procesowa wystąpiła na gruncie sprawy lustracyjnej S.

S. . Zawarty w uzasadnieniu postanowienia z dnia 25 września 2024 r., sygn. akt II

AKz 632/24, wywód Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu w sposób jednoznaczny

przekonuje, że odnosząc się do zarzutu zażalenia Sąd ten słusznie zauważył, iż

prezentowana jest w nim jedna z alternatywnych interpretacji art. 17 § 1 pkt 11

k.p.k., wprawdzie dominująca, lecz nie wyłączna, a skoro sąd meriti opierając się

na poglądzie mniejszościowym dokonał samodzielnej wykładni tego przepisu, której

to wykładni nie można uznać za ewidentnie błędną, to nie może też być mowy o

wystąpieniu obrazy będącej podstawą orzeczenia regulacji prawa procesowego i to

mogącej mieć wpływ na treść orzeczenia.

Postępując w ten dopuszczalny przecież sposób Sąd odwoławczy uczynił

zadość wymaganiom art. 457 § 3 k.p.k., stosowanego w przypadku postanowień

odpowiednio, podając, czym kierował się wydając swoje orzeczenia i z jakiego

powodu zarzuty i wnioski zwykłego środka odwoławczego uznał za niezasadne.

W tym stanie rzeczy brak podstaw do przyjęcia, aby na etapie postępowania

odwoławczego doszło do naruszenia prawa związanego ze sposobem

przeprowadzenia kontroli instancyjnej, a w szczególności, że aby było to

naruszenie o natężeniu wymaganym treścią art. 523 § 1 k.p.k., a więc rażące.

Nie zawiera również kasacja argumentacji pozwalającej na przyjęcie

I KK 151/25

9

wystąpienia drugiej – poza rażącym naruszeniem prawa – przesłanki warunkującej

skuteczność tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, a więc wykazania wpływu i

to o charakterze istotnym, na treść poddanego kontroli kasacyjnej orzeczenia. Za

spełniającą powyższy warunek trudno bowiem uznać samą możliwość wydania – w

oparciu o wykładnię dokonaną przez skarżącego – decyzji o zawieszeniu

postępowania w oparciu o przepis art. 22 § 1 k.p.k. Istotność wpływu naruszenia

prawa oceniać należy na gruncie konkretnego stanu faktycznego, a nie w sposób

abstrakcyjny. Tymczasem tak właśnie postąpił autor kasacji, który kwestionując

stanowiska komentatorów, podniósł m.in. brak możliwości – w wypadku umorzenia

postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. – kontroli stanu zdrowia

oskarżonego (tu: lustrowanego) lub stanu wiedzy medycznej po umorzeniu

postępowania.

O ile z powyższym wywodem można byłoby zgodzić się w odniesieniu do

długotrwałej choroby nawet określanej na chwilę orzekania jako nieuleczalna lub

śmiertelna, to w tym konkretnym przypadku takie twierdzenie jest niewystarczające.

Rozwój wiedzy medycznej bez wątpienia ma charakter dynamiczny i

choroby, które na dany moment traktowane są jako nieuleczalne, a nawet

śmiertelne, mogłyby w przyszłości, w miarę postępów nauki, skutkować poprawą

stanu zdrowia lustrowanego na tyle, aby w wypadku zawieszenia postępowania w

oparciu o przepis art. 22 § 1 k.p.k. doprowadzić do jego podjęcia. Rzecz wszelako

w tym, że w tej konkretnej sprawie stan zdrowia S. S. uwarunkowany jest nie tylko

schorzeniami somatycznymi, które już na datę opiniowania przez biegłego

wykluczały jego świadomy udział w postępowaniu lustracyjnym, lecz również jego

wiekiem, a naturalnych procesów starzenia, niezależnie od staniu wiedzy

medycznej – co jest faktem oczywistym – nie da się zatrzymać ani tym bardziej

odwrócić. Zbędne w związku z tym byłoby monitorowanie stanu zdrowia

lustrowanego, skoro, jak to wynika z opinii biegłego, naturalne procesy starzenia się

organizmu ludzkiego będą z upływem czasu powodować pogłębianie się opisanych

u niego dolegliwości, co spowoduje, że w terminie późniejszym jego zdolność do

udziału w postępowaniu lustracyjnym, a także w innych czynnościach życiowych,

będzie mniejsza niż obecnie.

Oznacza to, że nie istnieje obiektywna możliwość przeprowadzenia

I KK 151/25

10

kiedykolwiek postępowania lustracyjnego w odniesieniu do osoby S. S. , a tym

samym brak podstaw do zawieszenia postępowania w tym przedmiocie, które nigdy

nie zostanie podjęte.

Przypomnieć przy tym należy, że instytucja uregulowana w art. 22 § 1 k.p.k.

z samej istoty zakłada swoją czasowość. Niezależnie bowiem od interpretacji

pojęcia „innej ciężkiej choroby”, na czym skupił się autor kasacji, zakłada ona, że

przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania powoduje zawieszenie

tego postępowania na czas trwania tej przeszkody (podkreślenie SN).

Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą kasację nie kwestionuje

przy tym poglądu wyrażonego w postanowieniu innego swojego składu z dnia 31

marca 2016 r., II KK 313/15, powtórzonego następnie w wyroku z dnia 29 września

2022 r., V KK 253/22, że: „skoro w obrębie pojęć z art. 22 § 1 k.p.k. określających

stan zdrowia oskarżonego ustawodawca nie wprowadził rozróżnień na choroby o

mniejszym czy większym natężeniu (według takich czy innych kryteriów), to

rozróżnień takich – lege non distinguente – nie wolno wprowadzać interpretatorowi.

W konsekwencji: jeśli w art. 22 § 1 k.p.k. wymienione są poważne stany chorobowe

uniemożliwiające toczenie się procesu i wśród nich znajdują się przypadki

najgroźniejsze, a więc i choroby śmiertelne, skutkujące zawieszeniem

postępowania, to nie mogą być one siłą rzeczy równocześnie przyczyną

wyłączającą proces, czyli ujemną przesłanką procesową prowadzącą do umorzenia

postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k.”. Nie oznacza to jednak, że nie

mogą zaistnieć sytuacje, które z samej swojej istoty zaprzeczałyby sensowi

zastosowania instytucji zawieszenia postępowania, a to z uwagi na oczywiste

ustalenie, iż postępowanie nigdy w in concreto nie zostanie podjęte. O ile takiego

ustalenia nie da się poczynić w wypadku chorób trwałych, nieuleczalnych czy nawet

śmiertelnych, gdyż rozwój wiedzy medycznej zawsze może ocenę charakteru danej

choroby zmienić, to nie jest możliwe odwrócenie naturalnych procesów starzenia

się organizmu człowiek, które to zjawisko bez wątpienia traktować należy jako

aksjomat. Zawieszenie w takim wypadku postępowania nie służy niczemu innemu

jak utrzymywaniu podsądnego, w tym wypadku osoby lustrowanej, w stanie

ciągłego oskarżenia, a przeprowadzanie ewentualnych kolejnych badań staniu

zdrowia takiej osoby pozbawione jest jakichkolwiek racjonalnych podstaw.

I KK 151/25

11

W takiej sytuacji, ocenianej przez pryzmat konkretnej sprawy, umorzenie

postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. a nie zawieszenie

postępowania w oparciu o przepis art. 22 § 1 k.p.k., nie ma żadnego znaczenia,

gdyż postępowanie nawet zawieszone – co jest oczywiste, już na moment

podejmowania przez organ postępowania swojej decyzji – nigdy nie zostałoby i nie

zostanie podjęte.

Mając na uwadze powyższe, i to niezależnie od ewentualnego podzielenia

zarzutu rażącego naruszenia prawa, czego Sąd Najwyższy w tej sprawie, jak to

wskazano wyżej, nie stwierdził, brak podstaw do uznania, aby hipotetyczne

naruszenie prawa miało istotny wpływ na treść postanowienia Sądu Apelacyjnego

we Wrocławiu.

W rezultacie kasację Prokuratora Generalnego, wniesioną na niekorzyść

lustrowanego S. S. należało oddalić, obciążając kosztami postępowania

kasacyjnego Skarb Państwa (art. 638 k.p.k.).

[J.J.]

[r.g.]

Tomasz Artymiuk Dariusz Świecki Andrzej Stępka