Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy F.W., kara 6 lat pozbawienia wolności zostaje

W sprawie złożonej podmiotowo i przedmiotowo F.W. wyrokiem Sądu

Okręgowego w Jeleniej Górze z 24 czerwca 2024 r. sygn. akt III K 1/23, został

uznany za winnego:

I KK 159/26

2

I. ciągu dwóch przestępstw określonych w art. 62 ust. 2 ustawy o

przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 91 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę

roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności; ponadto, na mocy art. 70 ust. 4 ustawy z

dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (u.p.n.) orzeczono wobec

oskarżonego F.W. nawiązkę w wysokości 600 zł na rzecz Poradni Profilaktyki

Leczenia i Terapii Uzależnień w J. na cele związane z zapobieganiem i

zwalczaniem narkomanii;

II. czynu ciągłego określonego z art. 59 ust. 1 i art. 59 ust. 3 u.p.n. w zw. z

art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w stanie prawnym

obowiązującym przed zmianą ustawy z dniem 1 stycznia 2023 r. w zw. z art. 4 § 1

k.k., za który – na mocy art. 59 ust. 1 u.p.n. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 12 §

1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. – wymierzono mu karę roku i 10 miesięcy pozbawienia

wolności; ponadto, na mocy art. 45 § 1 k.k. orzeczono przepadek równowartości

korzyści majątkowej uzyskanej z przestępstwa w wysokości 3790 zł, a na mocy art.

70 ust. 4 u.p.n. orzeczono nawiązkę w wysokości 4000 zł na rzecz Poradni

Profilaktyki Leczenia i Terapii Uzależnień w J. na cele związane z zapobieganiem i

zwalczaniem narkomanii;

III. występku z art. 158 § 1 k.k. i art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw.

z art. 57a § 1 k.k. i za to, na mocy art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k. i w zw. z

art. 11 § 3 k.k. wymierza mu karę roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności;

IV. czynu ciągłego określonego art. 56 ust. 1 i art. 56 ust. 3 i art. 59 ust. 1

u.p.n. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w stanie

prawnym obowiązującym przed zmianą ustawy z dniem 1 stycznia 2023 r. w zw. z

art. 4 § 1 k.k. i za to, na mocy art. 56 ust. 3 u.p.n. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art.

12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. wymierza mu karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia

wolności i karę 80 stawek dziennych grzywny po 30 złotych każda stawka; ponadto,

na mocy art. 45 § 1 k.k. orzeczono przepadek równowartości korzyści majątkowej

uzyskanej z przestępstwa w wysokości 118 850 zł, a na mocy art. 70 ust. 4 u.p.n.

orzeczono wobec oskarżonego F.W. nawiązkę w wysokości 8000 zł na rzecz

Poradni Profilaktyki Leczenia i Terapii Uzależnień w J. na cele związane z

zapobieganiem i zwalczaniem narkomanii.

I KK 159/26

3

Sąd I instancji, na mocy art. 86 § 1 k.k. i art. 91 § 2 k.k. połączył kary

pozbawienia wolności orzeczone wobec oskarżonego F.W. i wymierzył mu karę

łączną 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.

Od tego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonego, który – podnosząc

zarzuty rażącej niewspółmierności kar jednostkowych pozbawienia wolności oraz

wskazując na niesłuszne niezastosowanie środka zabezpieczającego wskazanego

w art. 71 ust. 1 i 3 u.p.n. – wniósł o wymierzenie łagodniejszych kar jednostkowych

oraz kary łącznej w wymiarze 3 lat i miesiąca pozbawienia wolności oraz

orzeczenie – na podstawie art. 71 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii —

umieszczenia oskarżonego przed wykonaniem kary pozbawienia wolności w

zakładzie opieki zdrowotnej realizującym program leczenia odwykowego dla osób

uzależnionych od środków odurzających lub substancji psychoaktywnych.

Wyrok Sądu a quo został również zaskarżony przez prokuratora, m.in. na

niekorzyść F.W. W apelacji podniesiono zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych,

mający wpływ na treść zapadłego wyroku, obrazy przepisów prawa materialnego w

zakresie kwalifikacji prawnej czynu (art. 59 ust. 2 u.p.n.) oraz rażącej

niewspółmierności (łagodność) kary pozbawienia wolności wymierzonej

oskarżonemu F.W. za popełnienie czynów zabronionych z pkt. II i IV oraz kary

łącznej. Prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w odniesieniu do F.W.

poprzez uznanie, ze czyn z pkt. II nie obejmuje jednego z czynów, opisanego w pkt.

2 części wstępnej wyroku oraz nie stanowi wypadku mniejszej wagi w rozumieniu

art. 59 ust. 3 u.p.n. i wymierzenie mu za jego popełnienie kary 2 lat i 6 miesięcy

pozbawienia wolności, a także uznanie oskarżonego F.W. za winnego popełnienia

czynu opisanego w pkt 2 części wstępnej wyroku stanowiącego zbrodnie z art. 59

ust. 2 u.p.n. i wymierzenie mu za jej popełnienie kary 3 lat pozbawienia wolności,

ewentualnie poprzez uznanie, że czyn z pkt. II wypełnia znamiona z art. 59 ust. 1

u.p.n. i art. 59 ust. 2 u.p.n. w zw. z art. 59 ust. 3 u.p.n. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw.

z art. 12 § 1 k.k. i wymierzenie mu za jego popełnienie kary 2 lat i 2 miesięcy

pozbawienia wolności. Ponadto wniósł o podwyższenie kary jednostkowej za czyn

ciągły z pkt. IV do 5 lat pozbawienia wolności i orzeczenie nowej kary łącznej

względem oskarżonego F.W. i wymierzenie mu kary 8 lat pozbawienia wolności.

I KK 159/26

4

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 31 października 2025 r.,

sygn. akt II AKa 367/24, stosując stan prawny obowiązujący przed zmianą ustawy z

dniem 1 stycznia 2023 r., zmienił zaskarżony wyrok w stosunku do F.W., w punkcie

III w ten sposób, że przypisany czyn zakwalifikował z art. 59 ust 1 i 2 u.p.n. w zw. z

art. 11 § 2 k.k. w zw. art. 12 § 1 k.k. i art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k.,

podwyższając wymierzoną oskarżonemu karę pozbawienia wolności do 3 lat i 6

miesięcy oraz stwierdzając, że utraciła moc wymierzona oskarżonemu kara łączna

pozbawienia wolności. Na podstawie art. 86 § 1 k.k. i art. 91 § 2 k.k. połączył kary

pozbawienia wolności orzeczone wobec F.W. i wymierzył mu karę 6 lat pozbawienia

wolności. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok w stosunku do F.W. utrzymał w

mocy.

Wyrok Sądu II instancji został zaskarżony kasacją przez obrońcę skazanego,

który podniósł następujące zarzuty:

I. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na treść

wyroku, a mianowicie art. 457 § 3 k.p.k., a to polegające na sporządzeniu

uzasadnienia wyroku z rażącym naruszeniem wymagań ustawowych, co

praktycznie uniemożliwia kontrolę orzeczenia, a sprowadzającym się do tego, że

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, w zaskarżonym orzeczeniu nie uzasadnił z jakich

powodów wynika zmiana kwalifikacji prawnej czynu – z pierwotnie

zakwalifikowanego jako czyn z art. 59 ust. 1 i 3 u.p.n. na finalną kwalifikację z art.

59 ust. 1 i 2 u.p.n. – nie kwestionując również ustaleń faktycznych poczynionych

przez Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, pozostając jedynie przy stwierdzeniu, że

podziela pogląd apelacji prokuratora na niekorzyść oskarżonego;

II. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 424 k.p.k., art.

433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., polegające na nienależytym rozważeniu

wszystkich zarzutów wskazanych w apelacji i sporządzeniu uzasadnienia wyroku z

rażącym naruszeniem wymagań ustawowych, co utrudnia kontrolę orzeczenia, w

szczególności zarzutu dotyczącego rażącego naruszenia art. 71 ust. 3 u.p.n.

poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie, co było

spowodowane przyjęciem przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, że przesłanka

popełnienia przestępstwa w związku z uzależnieniem zachodzi wyłącznie w

sytuacji, gdy sprawca dopuścił się czynu pod bezpośrednim wpływem środka

I KK 159/26

5

odurzającego lub substancji psychotropowej, podczas gdy pojęcie to również

obejmuje związek funkcjonalny i motywacyjny pomiędzy uzależnieniem a

popełnieniem przestępstwa, gdyż popełnione czyny stanowiły element mechanizmu

uzależnienia, w tym sposobu pozyskiwania środków odurzających oraz

funkcjonowania oskarżonego w realiach uzależnienia, co doprowadziło w ocenie

obrońcy do bezzasadnej odmowy zastosowania środka zabezpieczającego w

postaci terapii uzależnień, mimo spełnienia ustawowych przesłanek.

Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie rozstrzygnięć

dotyczących F.W. i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu do

ponownego rozpoznania.

Prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście

bezzasadnej.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście bezzasadna, co uprawniało do jej oddalenia na

posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.

Na wstępie należy zaznaczyć, że pierwszy zarzut został wadliwie

sformułowany pod względem konstrukcyjnym, albowiem podnoszenie obrazy art.

457 § 3 k.p.k. nie może przynieść oczekiwanego przez autora kasacji rezultatu.

Warto bowiem przypomnieć, że zgodnie z art. 537a k.p.k. nie można uchylić wyroku

sądu odwoławczego z tego powodu, że jego uzasadnienie nie spełnia wymogów

określonych w art. 457 § 3 k.p.k. Jak wskazuje się w orzecznictwie: „pisemne

uzasadnienie jest zawsze sporządzane po wydaniu wyroku i z tego powodu

logicznym niepodobieństwem jest, aby treściowa zawartość uzasadnienia mogła

mieć wpływ na wydany wcześniej wyrok sądu odwoławczego” (postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 7 października 2020 r., V KK 415/20, LEX nr 3095020).

Chociaż uwagi Sądu odwoławczego co do zarzutu obrazy art. 59 ust. 2 u.p.n. (s. 14

uzasadnienia wyroku Sądu ad quem) są lakoniczne i nie sposób uznać ich za

wzorcowe, to jednak stanowią one wyraz rozpoznania zarzutu z apelacji

prokuratora, a uznanie go za zasadny i dokonanie zmiany kwalifikacji prawnej

czynu z pkt. II pozwala przyjąć, że Sąd ad quem podzielił argumentację

przedstawioną przez oskarżyciela publicznego. Wadliwości zaś tego stanowiska

autor kasacji w ogóle nawet nie próbował wykazać, akcentując jedynie fakt

I KK 159/26

6

związania Sądu odwoławczego ustaleniami faktycznymi Sądu I instancji. Rzecz

jednak w tym, że wypadek mniejszej wagi to instytucja prawa materialnego, a

zatem jej zastosowanie wiąże się z oceną faktów na potrzeby zbadania wystąpienia

przesłanek wypracowanych w nauce prawa karnego i orzecznictwie. Uznanie czynu

za wypadek mniejszej wagi lub odmowa przyznania osądzanemu czynowi takiego

statusu przez Sąd odwoławczy może zatem wynikać nie tylko z ustalenia nowych

faktów, ale również z odmiennej oceny faktów już ustalonych przez Sąd, co miało

miejsce w niniejszej sprawie.

Jeśli chodzi o drugi zarzut, to jest on chybiony z uwagi na zaprezentowanie

przez Sąd odwoławczy szczegółowych rozważań z przedstawieniem powodów

uznania zarzutu apelacyjnego dotyczącego kwestii niezastosowania art. 71 ust. 3

u.p.n. (zob. s. 9-11 uzasadnienie wyroku Sądu ad quem). Warto zaznaczyć, że

pogląd Sądu o braku przesłanek do umieszczenia sprawcy przed wykonaniem kary

w odpowiednim podmiocie leczniczym wynika z ustaleń faktycznych poczynionych

w sprawie, nie zaś z wadliwej wykładni art. 71 ust. 3 w zw. z ust. 1 u.p.n. Sąd II

instancji niebezpodstawnie bowiem zauważył, że nie ustalono, aby F.W. dopuścił

się przypisanych mu przestępstw z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w

związku z używaniem środka odurzającego, substancji psychotropowej lub nowej

substancji psychoaktywnej. Przeciwnie z poczynionych w sprawie ustaleń wynika,

że proceder realizowany przez skazanego wynikał z chęci osiągnięcia korzyści

majątkowej, czyniąc sobie z niego stałe źródło dochodu (zob. s. 10 uzasadnienia

wyroku Sądu ad quem). Wskazywanie zatem w petitum kasacji, że „popełnione

czyny stanowiły element mechanizmu uzależnienia, w tym sposobu pozyskiwania

środków odurzających oraz funkcjonowania oskarżonego w realiach uzależnienia”

jawi się jako polemika z ustaleniami faktycznymi poczynionymi sprawie, która z

oczywistych względów nie może stanowić podstawy do formułowania skutecznego i

rzetelnie postawionego zarzutu niezastosowania prawa materialnego.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w

postanowieniu, na podstawie art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. kosztami

sądowymi postępowania kasacyjnego obciążając skazanego.

[WB]

[r.g.]

I KK 159/26

7