SN oddalił kasację skazanego za ciężki uszczerbek na zdrowiu i obciążył go kosztami

Wyrokiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 11 marca 2024 r., III K

30/23, K. G. został uznany za winnego czynu z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i art. 159 k.k. i

art. 193 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za który wymierzono mu karę 3 lat i 6 miesięcy

pozbawienia wolności. Wyrok zawierał nadto rozstrzygnięcia co do

odpowiedzialności karnej trzech współdziałających oskarżonych. W odniesieniu do

K. G. wyrok zawierał także rozstrzygnięcia o zaliczeniu na poczet kary okresu

I KK 277/25

2

rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie oraz nawiązce, jak również

rozstrzygnięcia w przedmiocie dowodów rzeczowych i kosztów procesu.

Apelację od tego wyroku co do K. G. wniósł jego obrońca, zaskarżając go w

całości co do tego oskarżonego i zarzucając „błąd w ustaleniach faktycznych

przyjętych za jego podstawę, mający wpływ na treść wyroku, polegający na uznaniu,

że oskarżony K. G. dopuścił się zarzuconego mu w akcie oskarżenia czynu, działając

z bezpośrednim zamiarem jego popełnienia, podczas gdy zgromadzony w sprawie

materiał dowodowy wskazuje, że doszło do ekscesu w stosunku do zamiaru

zastraszenia ofiary, a cel w postaci trwałych uszkodzeń ciała i ciężkiego uszczerbku

nie był zamierzony ani nawet dopuszczany przez sprawców – w szczególności

wynika to z zeznań samych oskarżonych, którym w istotnych fragmentach sąd

odmówił wiarygodności jak i opinii psychologicznej oraz obrażeń pokrzywdzonego, a

także ograniczeń fizycznych w miejscu zdarzenia”. Obrońca wniósł o zmianę

zaskarżonego wyroku i uznanie oskarżonego K. G. za winnego popełnienia

przestępstwa nieumyślnego spowodowania uszczerbku na zdrowiu, przewidzianego

w art. 156 § 2 k.k. (względnie art. 158 § 2 k.k.) i art. 159 k.k. i wymierzenie mu kary

roku i 9 miesięcy pozbawienia wolności, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie

sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w celu zweryfikowania

rzeczywistego zamiaru oskarżonego (np. przeprowadzenia opinii psychologicznej

weryfikującej wyjaśnienia oskarżonego, właściwe znaczenie słów użytych w

korespondencji sms przed zdarzeniem oraz jego postawę).

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 30 stycznia 2025 r., II AKa

277/24, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.

Kasację od tego wyroku wnieśli obrońcy skazanego, zaskarżając go w całości

co do K. G. i zarzucając:

„I. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik

sprawy, tj. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., poprzez brak jakiegokolwiek

rozpoznania zarzutów zawartych w apelacji co do niewłaściwej kwalifikacji prawnej

oraz braku wykazania zamiaru choćby ewentualnego co do dokonania ciężkiego

uszczerbku na zdrowiu u pokrzywdzonego, w sytuacji gdy Sąd II instancji miał

bezwzględny obowiązek rozpoznać indywidualnie wszystkie zarzuty zawarte w

apelacji każdego z apelujących; powyższe uchybienie miało istotny wpływ na wynik

sprawy, albowiem w przypadku rozpoznania tych zarzutów Sąd II instancji powinien

I KK 277/25

3

był wydać odmienny wyrok i zmienić zaskarżony wyrok poprzez obniżenie wymiaru

kary przy zmienionej kwalifikacji prawnej lub uchylić skarżone orzeczenie Sądu I

instancji w całości lub w części do ponownego rozpoznania w szczególności kwestii

zamiaru skazanego w zakresie zarzucanego czynu;

II. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść

wyroku, tj. art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 424 § 2 k.p.k., poprzez nieprzytoczenie

wszystkich okoliczności, które Sąd miał na względzie przy wymiarze poszczególnych

kar, podczas gdy Sąd miał obowiązek ich powołania; powyższe uchybienie miało

istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem Sąd II instancji powinien był wydać

odmienny wyrok i zmienić zaskarżony wyrok poprzez modyfikację podstawy

odpowiedzialności oraz obniżenie kary orzeczonej wobec skazanego K. G. w

zakresie zarzucanego czynu lub uchylić zaskarżony wyrok w całości lub w części”.

Kasacja nie zawierała sprecyzowanych wniosków.

W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako

oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna, co umożliwiło jej oddalenie na

posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.

Wyjść należy od wskazania – na co zwrócił uwagę już prokurator w odpowiedzi

na kasację – że uzasadnienie kasacji obrońców skazanego sprowadza się w

przeważającej mierze (s. 3-8 uzasadnienia) do przywołania szeregu orzeczeń

sądowych traktujących o sposobie rozpoznania zarzutów odwoławczych, aby

spełniały kryteria opisane w art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. Jednakże w samym

nadzwyczajnym środku zaskarżenia próżno poszukiwać wyszczególnienia

konkretnych uchybień, jakich miał się dopuścić Sąd odwoławczy, oprócz ogólnego

wskazania na nienależyte rozpoznanie apelacji. W orzecznictwie słusznie podnosi

się, że dla prawidłowego podniesienia zarzutu kasacyjnego nie wystarczy samo

stwierdzenie, że sąd odwoławczy nie rozpoznał określonego zarzutu apelacyjnego,

czym naruszył art. 433 § 2 k.p.k., lub nie rozważył go należycie (dopuszczając się

obrazy art. 457 § 3 k.p.k.), ale konieczne jest wykazanie, że przy dokonywaniu

kontroli odwoławczej uchybienie zaistniało w rzeczywistości, a nadto opisanie na

czym ono polegało i dlaczego stanowi tak rażące naruszenie przepisów, że można

I KK 277/25

4

je przyrównywać w skutkach do uchybienia w postaci bezwzględnej podstawy

odwoławczej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 2025 r., IV

KK 114/25; z dnia z dnia 19 września 2024 r., V KK 382/24). To na autorze kasacji

spoczywa zawsze obowiązek wskazania konkretnych zarzutów apelacyjnych, z

którymi wiąże naruszenie standardu rzetelnej kontroli odwoławczej oraz obowiązek

uzasadnienia swego stanowiska w odniesieniu do argumentacji (lub jej braku) sądu

ad quem (por. wspomniane postanowienie Sądu Najwyższego w sprawie IV KK

114/25; por. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2024 r., V

KK 254/24).

Tymczasem w pierwszym z zarzutów kasacji obrońcy kwestionują nienależytą

kontrolę odwoławczą co do zarzutu obrazy prawa materialnego związanej z

kwalifikacją prawną czynu przypisanego skazanemu, podczas gdy w apelacji

obrońcy K. G. taki zarzut nie został podniesiony. Jedyny zarzut apelacji stanowił

zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, dotyczący nieprawidłowego ustalenia, że

spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu pokrzywdzonego nie stanowiło

ekscesu, lecz było zachowaniem objętym zamiarem sprawcy. Tym samym zarzut ten

był prawidłowo postawiony – kwestionował ustalenia faktyczne co do strony

podmiotowej przestępstwa. We wniosku apelacji zostało zawarte żądanie zmiany

kwalifikacji prawnej, ale związane dokładnie z tym samym zagadnieniem – obrońca

postulował zmianę kwalifikacji na czyn nieumyślny z art. 156 § 2 k.k., względnie art.

158 § 2 k.k. Tym samym w apelacji obrona atakowała nie zastosowanie określonych

przepisów prawa materialnego, ale ustalenia faktyczne dotyczące zamiaru K. G.

spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

Dlatego też nie można zgodzić się z uwagami zawartymi na stronie 3 kasacji,

gdzie wskazano: „zarzuty apelacji odnosiły się de facto do naruszenia art. 156 § 2,

art. 158 § 2, art. 159 oraz art. 193 k.k., a zatem norm o charakterze materialnym, a

nie procesowym”. Jak zostało wskazane powyżej, apelacja nie kwestionowała prawa

materialnego, tylko ustalenia faktyczne co do strony podmiotowej, a żądania w

zakresie zmiany kwalifikacji prawnej były wyłącznie konsekwencją proponowanych

przez obrońcę odmiennych od poczynionych ustaleń faktycznych. Podkreślić należy,

że uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego jest obszerne. Sąd ten z dużą

rzetelnością i starannością odniósł się do zarzutu apelacyjnego obrońcy skazanego.

To, że wynik tej oceny nie jest korzystny dla skazanego K. G. , nie może samo w

I KK 277/25

5

sobie przesądzać o uchybieniu po stronie Sądu odwoławczego. Wypada jednak

zauważyć, że już Sąd I instancji sporządził w tej sprawie bardzo skrupulatne, trafne

merytorycznie i obszerne uzasadnienie wyroku, co wzmacnia wniosek, że

zaakceptowanie oddanych tam ustaleń i ocen nie może zostać uznane za rażące

naruszenie prawa w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k. Jednakże Sąd odwoławczy nie

poprzestał na odwołaniu się do uzasadnienia wyroku Sądu I instancji. Chybiony jest

więc argument kasacji z jej strony 6, że Sąd odwoławczy ograniczył się do akceptacji

stanowiska Sądu I instancji. Sąd odwoławczy w tej sprawie zaaprobował to

stanowisko, jednak przedstawił swoją argumentację na poparcie tej aprobaty.

Sąd odwoławczy zwrócił uwagę na szereg okoliczności przemawiających za

trafnością stanowiska Sądu I instancji. Podkreślił znaczenie wiadomości wysyłanych

przez skazanego do O. W. i wskazał, że wymowy tych wiadomości nie zmienia

posługiwanie się młodzieżowym slangiem, co było jednym z argumentów apelacji. Z

treści tych wiadomości wynika z jakim nastawieniem i w jakim celu skazany udawał

się do miejsca zdarzenia. Sąd Apelacyjny podniósł również, że skazany był dla

pokrzywdzonego osobą obcą, nie miał z nim osobistego konfliktu, a zaistniałe

zdarzenie stanowiło wyłącznie pretekst do agresywnego zachowania. Sąd

odwoławczy uwypuklił, że w czasie przedmiotowego zdarzenia skazany zachowywał

się nadzwyczaj agresywnie, bijąc, kopiąc i strzelając z pistoletu pneumatycznego do

zupełnie obcej dla niego osoby, a ustalenia tego nie zmieniają akcentowane w

apelacji wnioski opinii psychologicznej. Wreszcie, Sąd odwoławczy podkreślił fakt,

że skazany udał się na miejsce zdarzenia z niebezpiecznym przedmiotem, którego

zamierzał użyć, tj. pistoletem pneumatycznym. Użycie pistoletu przez skazanego

potwierdzili wszyscy oskarżeni, w tym sam K. G. oraz pokrzywdzony. W tym

kontekście Sąd odwoławczy trafnie odwołał się do ustaleń Sądu I instancji,

bazujących na opinii balistycznej, zgodnie z którymi oddając strzały z broni, którą

posłużył się K. G. , do człowieka, stwarza się bezpośrednie zagrożenie powstania

ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, zwłaszcza, gdy strzały oddaje się z bliskiej

odległości.

W zarzucie kasacji podkreślono brak indywidualnego odniesienia się w

uzasadnieniu wyroku Sądu odwoławczego do zarzutów apelacji obrońcy K. G. . Nie

jest to rażące naruszenie prawa, bowiem Sąd odwoławczy może uznać zbiorcze

odniesienie się do argumentów i zarzutów apelacji kilku obrońców za adekwatne w

I KK 277/25

6

danej sprawie, co nie zwalnia go z zachowania wymogów kontroli instancyjnej

określonych w art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 30 czerwca 2021 r., V KK 208/21). Nie można jednak nie

zauważyć, że ustosunkowanie się do apelacji obrońcy K. G. stanowi wyodrębniony

fragment uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego, chociaż argumentacji za

trafnością orzeczenia pierwszoinstancyjnego można poszukiwać w całości wywodów

tego Sądu.

W odniesieniu do drugiego z zarzutów kasacji wypada zauważyć, że apelacja

nie zawierała zarzutu dotyczącego rażącej niewspółmierności kary. Kwestia wymiaru

kary została jedynie zasygnalizowana w końcowej części uzasadnienia apelacji,

gdzie obrońca wskazał na potrzebę modyfikacji kary w przypadku uwzględnienia

zarzutu dotyczącego ustaleń faktycznych i zamiaru sprawcy. Obrońca akcentował

także okoliczności łagodzące, które jego zdaniem powinny mieć wpływ na wymiar

kary. Jak słusznie zauważył prokurator w odpowiedzi na kasację, trudno mówić o

wskazanym w drugim zarzucie „nieprzytoczeniu wszystkich okoliczności, które Sąd

miał na względzie przy wymiarze poszczególnych kar”, gdy Sąd odwoławczy ani nie

wymierzał kary, ani nie modyfikował tej orzeczonej przez Sąd I instancji. Należy

wyraźnie podkreślić, że skoro Sąd odwoławczy rzetelnie ustosunkował się do tego,

dlaczego należało utrzymać w mocy rozstrzygnięcie o pociągnięciu skazanego do

odpowiedzialności w kształcie przyjętym przez Sąd I instancji, tym samym

zaakceptował też wymiar kary, będący konsekwencją tych ustaleń. Sam obrońca w

apelacji wiązał potrzebę zmiany wymiaru kary przede wszystkim ze zmianą

kwalifikacji prawnej czynu. Tymczasem Sąd odwoławczy przyjętą kwalifikację

zaakceptował.

Podsumowując, kasację obrońców skazanego należało oddalić w trybie art.

535 § 3 k.p.k.

Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1

k.p.k.

Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej

postanowienia.

I KK 277/25

7

[J.J.]

[a.ł]